Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 15 yaş altındaki çocukların dijital güvenliğini sağlamak amacıyla 1 Kasım itibarıyla sosyal medya platformlarına yönelik kapsamlı kısıtlama tedbirlerini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Kabine toplantısı sonrasında konuya ilişkin teknik detayları paylaşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların dijital bağımlılıktan korunması ve güvenli internet kullanımı için e-Devlet entegrasyonlu yaş doğrulama sisteminin devreye alınacağını duyurdu. Hazırlanan yeni yönetmelik çerçevesinde, 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların ekran kaydırma, canlı yayın açma ve ekran kaydı alma gibi işlevlere erişimi tamamen engellenecek. Süreç kapsamında teknoloji şirketlerine 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum süresi tanınırken, kurallara uymayan platformlara kademeli yaptırımlar uygulanacak.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, düzenlenen çalışma ve kısıtlamaların içeriğine dair şu bilgileri aktardı:
“15-18 yaş arasında önemli noktalar var. Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan, 'ekran kaydırma', 'sürekli başa kaydırma' olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani 'ekran kaydı' yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar. Ayrıca, 'çocuğa sadece takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi' ve 'görüldü bilgisinin kapatılması' gibi düzenlemeler getirildi.”
Sosyal medya mecralarında yeni bir hesap oluşturmak isteyen kullanıcıların e-Devlet portalına yönlendirileceğini belirten Bakan Göktaş, kimlik bilgilerinin doğrudan platformlarla paylaşılmayacağını vurguladı. Kullanıcılar, e-Devlet üzerinden alacakları özel bir dijital doğrulama kodu sayesinde T.C. kimlik numarası ya da doğum tarihi gibi kişisel verilerini platforma aktarmadan üyelik işlemlerini tamamlayabilecek. Hesap açılışının ardından kullanıcıların hareketlerini takip edecek olan sistem, 15 yaşından küçük bir çocuğun hesabı kullandığına dair şüphe tespit ettiğinde hesabı geçici olarak durduracak ve yeniden yaş doğrulaması talep edecek.
Çocukların anne veya babalarına ait yetişkin hesaplarını kullanma ihtimaline karşı denetim süreci çift taraflı olarak yürütülecek. Bu noktada Bakanlık denetimlerinin yanı sıra sosyal medya platformları da yapay zekâ destekli analiz yöntemlerinden yararlanacak. Platformlar; izlenen video türleri, paylaşımlardaki dil kullanımı, etkileşim saatleri ve görüntü analizi gibi verileri inceleyerek yaş tahmini yapacak. Yaş sınırına uymayan hesaplar yeniden e-Devlet doğrulamasına yönlendirilecek. Bakan Göktaş, sürecin kontrolüne ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Diyelim ki çocuk babasının-annesinin hesabıyla giriyor. Sosyal medya platformları da zaman zaman tekrar yönlendirme yapabilecek. Yani bir yandan onlar bir yandan biz kontrol edeceğiz. Burada amacımız kontrolü maksimum seviyede sağlamak. Sadece sosyal medya platformlarına emanet etmiyoruz, kendimiz kontrol ediyoruz. Veri tamamen e-Devlet üzerinden oluşacak.”
Yeni sosyal medya düzenlemesi 1 Kasım tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Sosyal medya şirketlerinin altyapılarını bu kurallara uyumlu hale getirmeleri amacıyla 31 Mart 2027 tarihine kadar esnek bir geçiş ve uyum süreci tanınacak.
Belirlenen teknik standartları uygulamayan ve yaş doğrulama sistemini entegre etmeyen dijital platformlara para cezası, reklam yasağı ve erişim kısıtlamasını içeren bant daraltma gibi yasal yaptırımlar uygulanabilecek.