İstanbul depremi için senaryo değişiyor mu? Osman Bektaş'tan ezber bozan yorum

İstanbul ve çevresinde beklenen büyük deprem tartışmaları sürerken, Jeoloji Profesörü Osman Bektaş Marmara Denizi’nin alt yapısına ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu.

Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden emekli olan Bektaş, sosyal medya paylaşımında Marmara Denizi altında olağanüstü yüksek sıcaklık değerleri tespit edildiğini ifade etti.

Bektaş, Nature dergisinde yayımlanan ve Güvercin ile Barbot imzası taşıyan 2025 tarihli çalışmaya atıfta bulunarak, bu yüksek sıcaklıkların Curie derinliğini sığlaştırdığını ifade etti.

FAY, PATLAMAK YERİNE SESSİZCE KAYIYOR

Jeoloji Profesörü Osman Bektaş’a göre Marmara Denizi’ndeki sismik boşluğun altında bulunan yüksek sıcaklık koşulları, fay hatlarının klasik biçimde stres biriktirmesini zorlaştırıyor. 

Bu durumun, fayın ani kırılmalarla büyük depremler üretmesi yerine “sessiz kayma” (aseismik slip/creep) davranışı sergilemesine yol açabileceği değerlendiriliyor.

Uzman, Marmara’daki fay hattının bu özelliği sayesinde biriken enerjiyi ani kırılmalar yerine yavaş ve sürekli şekilde boşaltabileceğini, bunun da büyük bir deprem riskini düşürebileceğini ifade etti.

TERMAL BARİYER VURGUSU 

Bektaş, özellikle Orta Marmara segmenti için dikkat çekici bir değerlendirme yaptı. Bu bölümün, devasa bir deprem üretmek yerine beklenen büyük kırılmayı durduran bir “termal bariyer” işlevi görebileceğini belirtti.

Paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Marmara Denizi’ndeki sismik boşluğun altında sıcaklık o kadar yüksek ki (Curie derinliği sığ), fay enerji biriktirip patlamak yerine sessizce kayıyor.”

CURIE SICAKLIĞI NE ANLATIYOR?

Jeoloji Profesörü Osman Bektaş’a göre Marmara Denizi’nde Curie sıcaklığının (yaklaşık 580°C) ulaşıldığı derinlik, geçmişte yaşanan depremlerin nedenlerine ışık tutuyor.

Bu çerçevede Bektaş, 1999 İzmit (M7,4) ve 1912 Batı Marmara (M7,4) depremlerinin kilitli faylar üzerinde gerçekleştiğini,

1963 ve 2025’te meydana gelen M6+ büyüklüğündeki depremlerin ise kısmen kilitli, kısmen “creep” (sessiz kayma) gösteren faylarda oluştuğunu,
Marmara’da deprem üreten sismik kabuğun giderek inceldiğini ortaya koyduğunu belirtti.

MAKSİMUM DEPREM BÜYÜKLÜĞÜ İÇİN YENİ YORUM

Jeoloji Profesörü Osman Bektaş, Güvercin’in 2025 tarihli çalışmasına atıfla Marmara’da beklenen maksimum deprem büyüklüğünün M7,3 ile sınırlandırılmasının, klasik “boydan boya kırılma ile M7,5” senaryolarına bilimsel bir üst sınır getirdiğini ifade etti.

Bektaş ayrıca, faylardaki “creep” davranışı ile 1963 ve 2025’te yaşanan M6+ depremlerin, Marmara’da parçalı kırılma olasılığını güçlendirdiğini vurguladı.

DEPREM TEHLİKESİNE BAKIŞ DEĞİŞEBİLİR

Jeoloji Profesörü Osman Bektaş, Marmara Denizi’nin altındaki jeotermal koşulların, uzun süredir gündemde olan büyük İstanbul depremi senaryolarının yeniden ele alınmasını zorunlu kıldığını belirtti. 

Bektaş, Marmara’nın altındaki bu yüksek ısının, beklenen büyük kırılmanın önünde önemli bir engel oluşturabileceğini ifade etti.