48 saatte havlu attı
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişi için başlatılan askeri operasyon kısa süre içerisinde durduruldu. İran, operasyonun ateşkesi bozacağını net bir şekilde belirtirken ABD, gemilerin geçişini sağlayamadı. Şimdi ise anlaşmada ilerleme kaydedildiği belirtiliyor.
GAZETE HABERLERİ
Editor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda deniz kontrolünü ele geçirmek amacıyla başlattığı ve “yardım girişimi” olarak maskelediği “Özgürlük Projesi”, İran’ın tavizsiz askeri duruşu karşısında çöktü. Washington yönetimi, büyük iddialarla başlattığı operasyonu “müzakerelere şans tanıma” gerekçesiyle askıya aldığını duyurdu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise sadece “Özgürlük Projesi”nin değil “Destansı Öfke Operasyonu’nun da sona erdiğini ilan etti.
HİÇ KİMSEYİ ‘KURTARAMADILAR’
4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan 87 ülkeden yaklaşık 23 bin sivili kurtarma ve “tarafsız” gemilerin geçişini sağlama iddiasıyla başlatılan “Özgürlük Projesi”, beklenen etkiyi yaratamadı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Pakistan gibi ülkelerin talepleri ve İran ile yürütülen müzakerelerde “muazzam ilerleme” kaydedilmesi nedeniyle operasyonun durdurulduğunu savundu. Ancak sahadan gelen bilgiler, operasyon süresince boğazdan sadece bir geminin geçebildiğini (İran bunu yalanladı) ve Amerikan ablukasının bölge güçlerinin de kararlı tutumuyla sarsıldığını gösteriyor.
RUBİO’NUN İTİRAFLARI: KİNETİK OLMAYAN YÖNTEMLERE DÖNÜŞ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, düzenlediği basın brifinginde Amerikan askeri operasyonlarının sona erdiğini söyledi. Rubio, artık Tahran’ı nükleer hedeflerinden vazgeçirmek için “kinetik olmayan” (ekonomik ve diplomatik) yöntemlere odaklanacaklarını belirtti.
Rubio, İran üzerindeki ekonomik baskının sonuç verebileceğini savunarak Tahran’ın yüksek bir “acı eşiğine” sahip olduğunu söyledi.
İran’ın nükleer kapasitesinin ve füze programının yok edilemediği gerçeği karşısında Rubio, operasyonun asıl amacının İran’ın nükleer programını koruyan “konvansiyonel füze kalkanını” zayıflatmak olduğunu öne sürdü.
ABD’li Bakan ayrıca Washington’un, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını da kapsayan bir anlaşma arayışını sürdürdüğünü kaydetti:
“Başkan, müzakere sürecinin sadece zenginleştirme meselesini değil aynı zamanda derinlerde bir yerlerde gömülü olan ve istedikleri takdirde hâlâ erişebilecekleri bu malzemenin akıbetini de içermesi gerektiğini açıkça belirtti.”
YENİ GEÇİŞ KURALLARI
Fars (Basra) Körfezi Boğazları İdaresi’ne göre Hürmüz Boğazı’ndan geçiş kuralları belirledi. Kurallar şu şekilde:
Geçiş ücretleri İran’ın ulusal para birimi olan Riyal ile ödenecektir.
İran bankacılık sistemi içinde teminat mektubu verilmesi zorunludur.
Geminin, son savaşta İran’a zarar veren ya da zarar verilmesine katkı sunan bir ülkeye ait olması halinde, geçiş izni almadan önce tazminat ödemesi gerekir. İran’a yaptırım uygulayan veya İran’ın yurtdışındaki varlıklarını bloke eden ülkelere ait gemilere geçiş izni verilmez.
Tüm belgelerde “Basra Körfezi” yerine doğru ad olan “Fars Körfezi” ibaresi kullanılmalıdır.
Yukarıdaki kurallara uyulmaması halinde gemiye el konulacak ve yük değerinin yüzde 20’si oranında para cezası uygulanacaktır.
Tüm gemiler İran tarafından belirlenen deniz koridorlarını kullanmak zorundadır ve İran Silahlı Kuvvetlerinin talimatlarına uymalıdır.
Siyonist rejime ait gemiler, işgal altındaki Filistin limanlarından (Hayfa, Aşdod, Eilat) çıkan veya bu limanlara giden gemiler Hürmüz Boğazı’ndan geçemez.
İSRAİLLİ UZMAN: ABD DARBOĞAZDA
İsrail’in Maariv gazetesine konuşan eski Şabak ve Mossad üst düzey yetkilisi Eyal Tsir Cohen, ABD’nin Basra Körfezi’nde yaklaşık 23 bin denizcinin bölgede sıkışıp kalması nedeniyle ciddi bir “taktiksel sıkıntı” içinde olduğunu belirtti. İran ile yürütülen müzakere sürecini de değerlendiren Cohen, mevcut baskı düzeyinin nükleer dosya gibi temel hedeflere ulaşmak için yetersiz olduğunu ve diplomatik başarı şansının “yok denecek kadar az” olduğunu söyledi.
