ABD ‘ReArm Europe’ planından rahatsız
Washington, Avrupa Birliği (AB)’nin yeni savunma girişimi olan ‘ReArm Europe’a tepki göstererek Avrupalı müttefiklerine ABD yapımı silahları tedarik etmeye devam etmeleri konusunda baskı yapmaya başladı
Avrupa Birliği, son dönemde ABD'li şirketlerin Avrupa’daki silah ihalelerine katılımını sınırlandırmaya yönelik bir dizi adım attı. Savunma sanayisinin kapı dışarı edilmesinden endişe duyan Washington ise Avrupalı müttefiklerine Amerikan yapımı silahları almaya devam etmelerini istediklerini açıkça iletti.
Reuters'in konu hakkında bilgi sahibi beş kaynağına dayandırdığı habere göre; Trump yönetiminin Ukrayna’ya askeri yardımı bir anda durdurması ve NATO’ya bağlılık konusunda çelişkili mesajlar vermesi, Avrupa ülkelerinin ABD’ye olan güvenini sarstı. Bu nedenle Avrupa’nın bağımsız bir savunma sanayi konusunda son dönemde daha ciddi planlamalar içine girmesi, bu kez ABD’yi de telaşlandırdı. Washington, “ReArm Europe” planının ABD savunma şirketlerini devre dışı bırakabileceğini ve transatlantik ilişkileri zedeleyebileceğini savunarak Avrupa’ya baskı yapmaya başladı.
Reuters’e göre AB, Avrupa savunma sanayiini bağımsız hale getirebilmek amacıyla hem yeni adımlar atıyor hem de bazı ABD menşeli silah sistemlerinin tedarikini sınırlayabilecek düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Mart ortasında da Avrupa Komisyonu, AB içinde ortak savunma projelerinin finansmanını artırma önerisi sunmuştu. Uzmanlar, bu düzenlemelerin ABD ve Birleşik Krallık gibi Avrupa Birliği dışındaki şirketlerin Avrupa savunma pazarındaki rolünü sınırlayabileceğini belirtiyor.
ABD DIŞLANMAK İSTEMİYOR
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise 25 Mart’ta Litvanya, Letonya ve Estonya dışişleri bakanlarıyla yaptığı görüşmede, ABD’li şirketlerin AB savunma ihalelerinden dışlanmaması gerektiğini vurgulamıştı. Reuters’e konuşan iki kaynak, Rubio’nun bu konudaki endişelerini doğrudan dile getirdiğini aktardı. Bir Kuzey Avrupalı diplomat ise ABD’li yetkililerin benzer mesajları diğer Avrupalı müttefiklerine de ilettiğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığından üst düzey bir yetkili, Rubio’nun Brüksel’de yapılacak NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda bu konuyu yeniden gündeme getireceğini ifade etti. Yetkili, “Bakan bu konuyu gündeme getirdi ve getirmeye devam edecek.” dedi.
WASHINGTON YENİ ENGELLERDEN ENDİŞELİ
Bir ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de ABD’nin Avrupa ülkelerinin savunma kapasitelerini artırma çabalarını desteklediğini ancak ABD’li şirketlerin Avrupa savunma projelerinden dışlanmaması gerektiğini söyledi. Sözcü, “Transatlantik savunma sanayii işbirliği, ittifakı daha güçlü hale getirir.” ifadelerini kullandı. Letonya ve Estonya dışişleri bakanlıkları yorum yapmazken, Litvanya Dışişleri Bakanlığı da görüş bildirmeyi reddetti.
ABD’NİN POLİTİKASI ÇELİŞKİLİ Mİ?
Trump, Avrupa ülkelerinden savunma bütçelerini artırmalarını isterken, aynı zamanda Amerikan savunma sanayisinin küresel erişimini genişletmeyi hedefliyordu. AB ise, Trump’ın NATO’ya olan bağlılığı konusunda net mesajlar vermemesi nedeniyle, savunma sanayisini güçlendirmek için kendi projelerine yöneldi.
Avrupa Komisyonu’nun sunduğu “ReArm Europe” önerisi, AB ülkelerinin savunma yatırımları için 150 milyar avro kredi sağlamayı içeriyor.
Üst düzey bir Avrupalı kaynak, “ABD, ReArm Europe’un getirdiği değişikliklerden ve Amerikan şirketlerinin dışlanmasından rahatsız.” dedi. Birçok AB ülkesi, daha entegre bir Avrupa savunma sistemi oluşturmayı desteklerken, ortak projelerin nasıl yönetileceği ve finansmanın nasıl sağlanacağı konularında yoğun tartışmaların yaşanması bekleniyor. Avrupa Komisyonu, AB dışındaki şirketlerin de savunma fonlarından yararlanabileceğini savunsa da bu firmaların ciddi bürokratik engellerle karşılaşabileceği ifade ediliyor.
