Ağaçlar elma dolu ithalat niye durmuyor?
Bu yıl meyve üretiminde artış, fiyatlarda da düşüş beklenirken İran’dan Antalya haline tırlarla elma geldi. Antalya Hal Komisyoncuları Derneği Başkanı Nevzat Akcan, ‘Isparta elması depolarda çürüsün mü?’ dedi, yerli üreticiyi koruma çağrısı yaptı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2026 yılında bitkisel üretimde geçen yıla göre artış bekleniyor. Özellikle meyvelerde geçen yıl yaşanan don felaketinin ardından bu yıl çiçeklenen ağaçlarda rekoltenin yüzde 100 artacağı öngörüldü. İran sınırından giren elma tırları ise üretici hayal kırıklığına uğrattı. Domates, biber ve patlıcan fiyatları tarlada 5 liraya kadar düştü ama alıcı yok. İhracat ise durma noktasında. Kumluca’da üreticiler, seraları toplamaya başladı.
FİYAT DÜŞTÜ AMA ALICI YOK
Antalya Hal Komisyoncuları Derneği Başkanı Nevzat Akcan, halde bütün ürünlerde (domates, biber, patlıcan) fiyatların 5 lira ile 20 lira arasında olduğunu ama alıcı bulamadıklarını belirtti. Akcan, “Ürün çok, fiyat düşük ama alım yok. Üretici zararda. Tüketici sebze alamıyor üretici de yüksek maliyetlerle üretiyor. Seralarda ürün var. Hal alıyor ama satılmıyor. Pazarlar ve marketlerde alım oranı düştü. Sebze enflasyona sebep diyorlar ama değil. Mayıs ayında da sebze ucuzdu, enflasyon yine düşmedi.” diye konuştu. Enflasyonu düşürmenin yolunun üreticiyi korumak olduğuna vurgu yapan Akcan, İran’dan Antalya haline bir aydır tırlarla elma girdiği bilgisini de verdi.
İTHALAT, ÜRETİCİYİ DE TÜCCARI DA BİTİRİR
Akçan, şöyle devam etti:
“Elma, biraz para ediyordu. İran’dan elma gelmeye başladı. Tüccar, yerli elmayı depolara koydu, çürümeye terk etti. Bu ithalat, tüccarı da bitirir, üreticiyi de bitirir. Fiyatı daha da düşürmek için yapıyorlar ama ülke olarak hepimiz bunun altında kalırız. Yarın parayla ürün bulamayız. Yerli üreticiyi korumazsan ertesi yıl üretici nasıl üretecek?”
İran’da üretim maliyetlerinin Türkiye’den düşük olduğunu belirten Akcan, Antalya’dan yapılan ihracatta da düşüş olduğunu bildirdi. Akcan, “İhracat yok denecek kadar azaldı. İhracatçı bu kurla ihracat yapamaz. Yüksek faiz ödüyoruz, üretim maliyeti yüksek. En çok Rusya’ya gönderiyorduk, İran’dan alıyorlar artık.” dedi.
Biber, patlıcan 3-5 lira, alan yok
Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökçe, sebzelerin seralarda bol, fiyatların da düşük olduğunu ama alıcı bulamadıklarını ifade etti.
Kökçe, şöyle konuştu:
“Sebze fiyatları maliyetin altında olmasına rağmen alan yok. Dağlara, yabana gidiyor ürün. Biber, patlıcan 3-5 liraya kadar düştü. Seraları sökmeye başladık. Ağustosta güzlük ekimlere başlayacağız. Aslında haziran sonuna kadar sera üretimine devam ederdik ama şu anda fiyatlar kurtarmıyor.
“Meyvede geçen yıla göre yüzde 80’lere varan artış var. Çiçekler zarar görmedi. Normale döneceğiz. Kirazı geçen yıl yiyememiştik ama bu yıl çok iyi. Hububat ürünlerinde de verim var. Girdiler yüksek, ürün bolluğu fiyatlara nasıl yansır bilmiyoruz.
İHRACAT KISITLAMALARI PAZARI KAYBETTİRDİ
“İhracat yok. Avrupa ve kuzey ülkeleri, bizden sebze almıyor artık. Şu anda kavun ve domates ihracata gidiyor. Ülke içindeki fiyatlar yüksek olduğu için devlet ihracatta kısıtlamaya gitmişti ama zarar ettik. Pazarları kaybettik. Önceki yıllara göre düşüş var. Bizde ürün varken ihracatı kıstılar, ithal getirdiler, bu da çiftçiyi zor duruma düşürdü. İhracat şu anda olsaydı maliyetleri belki kurtarırdık. Bu mevsimde biber, patlıcan ihracata giderdi. Şu anda gitmiyor.”
