Aile Hekimliği Yönetmeliği’nde değişiklik! ‘Bakanlığın yükü hekimlere yıkıldı’

Resmî Gazete’de dün yayımlanan “Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma koşullarında köklü düzenlemeler getirdi. Yeni düzenlemeler sözleşme yenilemeden nöbet ücretlerine, ödeme esaslarından işçi haklarına kadar birçok alanı kapsıyor. Artık valiler sözleşme yapma yetkisini doğrudan il sağlık müdürüne devredemeyecek. Bu yetki yalnızca Sağlık Bakanlığı onayıyla yapılabilecek. Düzenleme ile Danıştay’ın daha önce yürütmesini durdurduğu hükmün yeniden şekillendirilerek uygulamaya konulduğu belirtildi. Hekimsen Koordinatör Avukatı Abdullah Şakar yönetmeliği Aydınlık’a değerlendirdi. Şakar, Sağlık Bakanlığının Danıştay ve Yargıtay kararlarını yok sayarak hekimlere yeni yükler getirdiğini belirterek, yönetmeliğin iptali için dava açtıklarını açıkladı.

SÖZLEŞME YENİLEMEDE 70 PUAN ŞARTI

Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının sözleşmeleri artık koruyucu sağlık hizmetlerinden alınan puanlara göre yenilenecek. Yönetmeliğe eklenen EK-5 Puan Tablosu ile 24 farklı “izlem ve tarama” göstergesi belirlendi.

♦ Her bir izleme-tarama için “gösterge değer aralıkları” tanımlandı.

♦ Bu aralıklara karşılık gelen puanlar üzerinden değerlendirme yapılacak.

♦ Sözleşmenin devam edebilmesi için toplamda 70 puan ve üzeri alınması gerekecek.
Hekimsen, bu uygulamanın hekimleri “puana göre iş güvencesiz” hale getireceğini söyledi.

GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA SÜRESİNDE DARALTMA

Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları üç aya kadar görevden uzaklaştırılabilecek. Ceza kovuşturması halinde bu süre yalnızca iki ay daha uzatılabilecek. Böylece önceki düzenlemedeki 6 aya kadar uzatma imkânı daraltılmış oldu.

ÖDEME ESASLARINDA YENİ ÖLÇÜTLER

Aile hekimlerine yapılan ödemelerde yaş gruplarına göre katsayılar korunurken, son 12 ayda aile sağlığı merkezinden hizmet almayan nüfus grupları için katsayı yarıya indirilecek. Bu durum aile hekimlerinin gelirlerinde doğrudan kesinti anlamına geliyor.

Entegre sağlık merkezlerinde tutulan nöbetler artık 96 saatten az olmamak kaydıyla 5 nöbet üzerinden hesaplanacak. Tutulmayan her 8 saatlik nöbet için katsayı yüzde 8 oranında düşürülecek. Danıştay’ın daha önce yürütmesini durdurduğu bu düzenleme de yeniden yönetmeliğe girdi.

TEŞVİK ÖDEMELERİNDE DÜZENLEME

Teşvik kriterleri yeniden belirlendi. Buna göre:

♦ Günlük muayene sayısı,

♦ Kronik hastalık taramaları,

♦ Hasta memnuniyet oranı,

ödeme kriterleri arasında yer aldı.
“Antibiyotik başta olmak üzere” ifadesi kaldırılarak, yerine “akılcı ilaç uygulamaları” vurgusu eklendi. Böylece teşvik ödemeleri daha geniş kapsamlı ilaç gruplarını kapsayacak hale getirildi.

İŞÇİ HAKLARI HEKİMLERE YÜKLENDİ

En dikkat çekici değişikliklerden biri işçi alacaklarıyla ilgili oldu. Artık aile hekimlerine yapılan destek ödemelerine, aile sağlığı merkezlerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai ücretleri de eklendi.

‘SAĞLIK BAKANLIĞINA DAVA AÇTIK’

Aydınlık’a konuşan Hekimsen Koordinatör Avukatı Abdullah Şakar yönetmeliği şöyle değerlendirdi:

“Aile hekimliği yönetmeliklerinde 3-4 kez değişiklik yapıldı. Son değişikliğin sebebi ise Danıştay’ın yürütmenin durdurulmasına ilişkin verdiği kararlardır. Daha önceki yıllarda Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin iptali için başvuruda bulunduk; 10’dan fazla hüküm iptal edildi. Ancak Sağlık Bakanlığı, hiçbir şey olmamış gibi eski hükümleri aynı yönetmelik olarak tekrar yayımladı. Bugün de durum aynıdır. Hekimsen ve diğer sendikalar Danıştay’da iptal davası açtı. Mayıs ayında Danıştay, yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar verdi. Örneğin, aile hekimliği sözleşmesi yapma yetkisini Validen İl Sağlık Müdürlüğü’ne devreden bir hüküm vardı; ek ödemelerde kesinti yapılmasını öngören bazı hükümler bulunuyordu. Bunlardan biri akılcı ilaç kullanımına dayalıydı: Hekime antibiyotik gibi ilaçları ne kadar çok yazarsa, ona göre kesinti yapılacak deniyordu. Bu hükümler durduruldu.

“Ayrıca hasta memnuniyetini ek ödeme kalemlerinden biri olarak düzenledikten sonra Sağlık Bakanlığı, her hastanın e-Nabız’daki hekimleri onaylamasına ilişkin bir bölüm açtı. Ben 12 yıllık avukatım; tıbbi işlemlerden anlamam. Örneğin, ben gidip antibiyotik istemişim, hekim ‘Senin ihtiyacın yok’ diyerek vermemiş. Ben de ‘Benim dediğimi yapmadı’ diye bölüme basmışım ve hekimlerin ödemesinden kesinti yapılmış. Usulsüz rapor istemişim, hekim vermemiş, yine ücretinden kesinti yapılacak. Memnuniyet ölçütlerine dayalı ek ödeme kesintisi de böyle uygulanmıştı. Bu maddeler de iptal edildi. Benzer birkaç madde daha vardı. Sağlık Bakanlığı ise şu an bu gerekçelere uymadan, yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararı dolandırarak yeni bir hüküm yayımladı. Gece yarısı yayınlandı; ben sabah 05.30’da davayı açtım.

‘BAKANLIK YARGITAY KARARINI HİÇE SAYDI’

“Cari gider ödemesi dediğimiz kalem, aile hekimlerine mekânın temizliği ve donanımının sağlanması gibi fiziki şartların yerine getirilmesi için ödeniyor. Yargıtay böyle karar vermişti: ‘Davacının işvereni davalı Sağlık Bakanlığıdır. Aile hekimleri ise işveren vekili konumunda kaldığından söz konusu alacaklardan şahsen sorumlu değildir.’ Yargıtay kararına rağmen kıdem, ihbar tazminatı ve fazla mesai gibi işçilik alacakları, miktar artırılmaksızın hekimlere yüklendi. Sağlık Bakanlığının ödemesi gereken tazminat aile hekimlerinin üzerine yıkıldı. Üstelik cari gider ödemesinde 1 lira bile artış yapılmadı. Hem iş yükü hem de hekimlerin maddi kayıpları arttı.

“Bu yönetmelikteki can alıcı unsurlar şunlardır: yetki devrinin yeniden düzenlenmesi, hizmet almayan nüfus için kesinti, nöbet tutmama halinde kesinti, hasta memnuniyetine bağlı kesinti ve akılcı ilaç kullanımı kriterine bağlı kesinti.”

Yargıtay'ın durdurduğu ve tekrar yönetmeliğe koyulan hüküm örneği: