Altay Cengizer’i kaybettik! Seçkin diplomat ve yazardı

Ahmet Altay Cengizer, 22 Ekim 1954 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Cengizer, 1977 yılında Boğaziçi Üniversitesi’nden siyaset bilimi alanında lisans derecesiyle mezun oldu. Çalışmalarını London School of Economics’te takip etti ve burada uluslararası tarih alanında yüksek lisans derecesi aldı. Ayrıca Harvard Üniversitesi Weatherhead Uluslararası İlişkiler Merkezi’nde de akademik araştırmalar yaparak sahada aktif diplomasi yürüttü. Tarih alanında en önemli eseri “Adil Hafızanın Işığında Osmanlı’nın Son Savaşı” isimli kitabıydı.

TÜRKİYE’Yİ TEMSİL ETTİ

Cenziger’in diplomatik kariyeri 1984 yılında başladı. Çeşitli kademelerde görev yaptı. 2001-2005 yılları arasında New York’ta bulunan Birleşmiş Milletler Türk delegesi ofisinde görev yaptı. Daha sonra 2005- 2006 yılları arasında Türkiye’nin Tacikistan, 2009- 2016 yılları arasında da Türkiye’nin İrlanda Büyükelçisi olarak görev yaptı. Aynı yılın ekim ayında UNESCO’ya daimi Türk delegesi olarak atandı. 2017-2021 dönemi UNESCO yürütme kuruluna seçildi. 2019-2021 dönemi için ise UNESCO Genel Konferansı’na başkanlık etmek üzere seçildi. Kasım 2021’de Brezilya’dan Santiago Irazabal Mourao yerine geçti.

İyi bir entelektüel de olan Cengizer, kendisini tarih çalışmalarına verdi. Ayrıca, Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Siyaset Planlama Genel Müdürlüğü gibi stratejik birimlerin başında bulundu. Diplomasiyi tarih bilimiyle harmanlayan bir bakış açısıyla Osmanlı-Türk tarihi ve uluslararası ilişkiler teorisi üzerine derinleşmiş bir araştırmacı olarak tanındı. Bir dönem Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı olarak da hizmet verdi. 8 Nisan 2026 günü 72 yaşında hayata veda eden Cengizer, evli ve üç kız çocuk babasıydı. Cengizer, Elâzığ Germili Köyünden Milletvekili Fehmi Altay’ın da torunuydu.

Cengizer’in kitapları şunlar: Adil Hafızanın Işığında (2014), Adil Hafızanın Işığında Osmanlı’nın Son Savaşı (2018), Güç ve Zaman (2023).

‘KATKILARI UNUTULMAYACAK’

E. Kur. Alb. Doç. Dr. Ömer Lütfi Taşcıoğlu, Cengizer’i Aydınlık’a şöyle anlattı: “Sayın Altay Cengizer’in vefatını büyük bir üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz. Kendisi Ermeni meselesinde Türkiye’nin maruz kaldığı haksız suçlamalarla mücadele konusunda olağanüstü bir gayret göstermiş olan çok değerli bir diplomat ve devlet adamıydı. Cengizer, Türk milletine yaptığı hizmetlerin yanı Türkiye Cumhuriyeti’nin hak ve menfaatlerinin yurtdışında savunulmasını sağlayacak öğrencilerin yetişmesine de katkı sağlamıştır. Bu kapsamda FEYM GR. (Fanatik Ermenilerle ve Yunanlarla Mücadele Grubu) olarak burs verdiğimiz Ermeni meselesi konusunda Yüksek Lisans ve Doktora yapan öğrencilerimize de uzun yıllar maddi destek sağlamıştır. Merhum Cengizer’in yetiştirilmelerine katkı sunduğu öğrencilerimiz ileride Türkiye Cumhuriyeti’nin haklı davalarında uluslararası alanda savunulması görevlerini üstlenerek Türk milletinin yurt dışındaki temsilcileri olacaklar ve Cengizer’den devraldıkları meşaleyi yakmaya devam edecekler.

“Cengizer’in Türk milletinin dünya medeniyetine yaptığı katkıların ortaya çıkarılması ve UNESCO nezdinde tescil edilmesi konusunda da çok değerli katkıları olmuştur. Merhum Cengizer gibi değerli insanlar kolay yetişmiyor.

“İrlandalı akademisyen Dr. Pat Walsh da Altay Cengizer’in İrlanda da Büyükelçi olarak görev yaparken 2013 yılında Dublin’de verdiği ve 1. Dünya Harbi’nde ve Çanakkale’de yaşananları ele aldığı konferansını aktaran bir yazı kaleme almıştır. Pat Walsh yazısında; Altay Cengizer’in konferansında ele aldığı Osmanlı Devleti’nin parçalanması için İngiltere ve Fransa tarafından yürütülen faaliyetlerden kesitler sunarak merhum Büyükelçi Cengizer’in kültürel birikiminden ve tarihi bilgisinin derinliğinden övgüyle söz etmiştir.

“Merhum Altay Cengizer’in aziz hatırası her zaman saygı ile anılacak ve Türk milletine yaptığı değerli hizmetler hiçbir zaman unutulmayacaktır.”