Anlaşma için gelenleri taşıyan uçaklar Türk F-16'larıyla karşılaştı
GKRY ile Fransa arasında Fransız askeri varlığını kurumsallaştıran SOFA anlaşması imzalandı. Anlaşma öncesinde Ada'ya gelen Avrupalı bakanların uçakları Türk F-16'larıyla karşılaştı. Rum basını ‘taciz’ iddiasında bulunurken Ankara bunun rutin nöbet görevi olduğunu açıkladı.
Nurullah Aydın
Editor
Fransa ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında adada Fransız askeri varlığının önünü açan Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA) Lefkoşa'da imzalanırken, Ada semalarında yaşanan hareketlilik de dikkat çekti. Yunanistan ve Rum basınına göre, Güney Kıbrıs'a gelen Avrupalı savunma yetkililerini taşıyan uçaklar Türk savaş uçakları tarafından havada karşılandı.
Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin ve Hollanda'dan savunma yetkilileri, Avrupa Birliği Savunma Bakanları toplantısı kapsamında önceki gün Güney Kıbrıs'a geldi. Rum ve Yunan basınında yer alan haberlere göre, Avrupalı yetkilileri taşıyan uçaklar KKTC'de konuşlu Türk F-16'ları tarafından havada karşılandı. Haberlere göre uçaklar bir süre takip edilirken güvenli mesafe korundu.
Bazı Rum ve Yunan yayın organları, Ercan Havalimanı'nda görev yapan hava trafik kontrolörlerinin uçakların telsiz haberleşmesini elektronik yöntemlerle kesintiye uğrattığını da ileri sürdü.
Olayın, Fransa ile GKRY arasında SOFA anlaşmasının imzalanmasından hemen önce yaşanması dikkat çekti.
FRANSIZ VARLIĞINA HUKUKİ ZEMİN
Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin ile Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas tarafından imzalanan SOFA anlaşması, Fransız askeri unsurlarının adadaki faaliyetlerine hukuki çerçeve getiriyor. Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis, anlaşmanın Fransız güçlerinin Kıbrıs'taki varlığını yalnızca insani görevler ve destek faaliyetleri için düzenlediğini savundu. Ancak Rum basınında yer alan haberlerde anlaşmanın ortak eğitim faaliyetleri, askeri koordinasyon, personel değişimi, savunma teknolojileri alanında işbirliği ve operasyonel uyumluluk gibi başlıkları da kapsadığı belirtildi.
Fransız tarafı ise anlaşmayı, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'ya yakınlığı nedeniyle stratejik önem taşıyan Doğu Akdeniz'deki varlığını güçlendiren bir adım olarak görüyor. Bölgedeki enerji rekabeti, deniz ulaştırma hatları ve güvenlik gelişmeleri de Paris'in ilgisinin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
PEŞ PEŞE GELEN ADIMLAR
SOFA anlaşması son dönemde atılan tek adım değil. GKRY kısa süre önce Avrupa Birliği'nin SAFE programına dahil edildi. Kıbrıs merkezli OffsiteNews'e verdiği özel demeçte bu gelişmeyi “tarihi bir adım” olarak nitelendiren Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, SAFE programının Yunanistan ile GKRY arasındaki savunma entegrasyonunu güçlendireceğini savundu.
Dendias, iki ülke arasında anti-drone sistemleri, insansız hava araçları, haberleşme altyapıları ve çeşitli savunma projelerinde ortak çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Yunan basını da SAFE'in Atina ile Lefkoşa arasındaki askeri işbirliğini yeni bir aşamaya taşıdığını yazdı.
'ANKARA'YA TOKAT' YORUMU
Yunan basını, anlaşmayı yalnızca Fransa ile GKRY arasındaki ikili bir düzenleme olarak değerlendirmedi. Pentapostagma gazetesi, SOFA anlaşmasının Ankara'ya yönelik bir mesaj taşıdığını öne sürdü.
Gazete, anlaşmayla Fransa'nın adaya kalıcı şekilde yerleştiğini savunarak, “Paris, Ankara'nın havadaki akrobasi gösterilerini umursamadan Ada'ya kesin olarak ayağını basıyor.” ifadelerini kullandı.
Haberde ayrıca Fransa ve Yunanistan'ın öncülüğünde Kıbrıs'ta bir “Avrupa askeri şemsiyesi” oluşturulduğu iddia edilirken, bu gelişmenin Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki planlarını bozduğu öne sürüldü.
‘Taciz yok
Nöbet görevi’
Ankara Türk savaş uçaklarının Avrupalı yetkilileri taşıyan uçakları taciz ettiği yönündeki iddiaları reddetti.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada söz konusu haberlerin gerçeği yansıtmadığı belirtildi. Açıklamada, 7 Haziran'da Yunanistan-GKRY rotasında uçan bazı hava araçlarının KKTC hava sahasını ihlal ettiği, bunun üzerine nöbet görevi yapan Türk F-16'larının tedbir amacıyla havalandığı ifade edildi.
Açıklamada Türk savaş uçaklarının yalnızca KKTC hava sahasında görev yaptığı, herhangi bir tacizin söz konusu olmadığı belirtildi.
KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı da iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, Türk savaş uçaklarının kendi görev sahalarında faaliyet yürüttüğünü söyledi.
EOKA anmasına katılan Rum Lider Türkiye’yi hedef aldı
Rum kesiminde terör örgütü EOKA mensuplarını anmak için etkinlik düzenlendi. Etkinliğe Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis de katıldı.
Burada konuşma yapan Hristodulidis, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi için çalışmaya devam ettiklerini söyledi. Adadaki mevcut durumun sona erdirilmesini hedeflediklerini belirten Hristodulidis, “işgalin sona ermesi ve yeniden birleşme için çaba gösterdiklerini” ifade etti.
HOLGUIN İLE GÖRÜŞECEK
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile görüşeceğini belirten Hristodulidis, garantörlük sistemi, müdahale hakkı ve Türk askerinin bulunmadığı bir çözüm istediklerini söyledi.
Rum lider, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği'nin Kıbrıs sorununa yönelik artan ilgisinden memnuniyet duyduğunu da ifade etti. Bu ilginin müzakere sürecinde olumlu sonuçlar doğurmasını umduğunu belirtti.
EOKA'YA SAHİP ÇIKIYOR
Hristodulidis son dönemde EOKA'yı sahiplenen açıklamalarıyla dikkat çekiyor. Rum lider daha önce yaptığı konuşmalarda EOKA'yı “özgürlük mücadelesi” olarak nitelendirmiş ve yeni nesillere anlatılması gerektiğini savunmuştu.
İsrail’de gökyüzü koordinasyonu toplantısı
Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail arasındaki askeri işbirliğine bir halka daha eklendi. Üç ülkenin hava kuvvetleri komutanları İsrail'de bir araya gelerek bölgesel güvenlik konuları ve savunma alanındaki işbirliğini görüştü.
İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Omer Tishler'in ev sahipliğinde yapılan toplantıya Yunanistan ve GKRY hava kuvvetleri komutanları katıldı. İsrail Hava Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada görüşmenin, İsrail'in uluslararası askeri temasları kapsamında düzenlendiği belirtildi.
Taraflar, güncel güvenlik tehditleri, hava kuvvetleri arasındaki operasyonel işbirliği ve ortak faaliyet imkanlarını ele aldı. Açıklamada, üç ülkenin askeri ilişkilerini derinleştirme, tecrübe paylaşımını artırma ve savunma alanındaki işbirliğini geliştirme konusunda ortak irade ortaya koyduğu ifade edildi.
Toplantı, Fransa ile GKRY arasında Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması'nın (SOFA) imzalandığı ve Avrupa Birliği'nin SAFE programı çerçevesinde Kıbrıs'ın savunma alanında yeni adımlar attığı bir dönemde gerçekleşti.
Yunanistan, GKRY ve İsrail son yıllarda Doğu Akdeniz'de enerji, güvenlik ve savunma alanlarında işbirliğini artırırken, üçlü mekanizma düzenli zirveler ve ortak askeri faaliyetlerle destekleniyor. Son olarak Aralık 2025'te yapılan üçlü zirvede taraflar savunma işbirliğini derinleştirme ve ortak tatbikatları genişletme kararı almıştı.
GKRY İLE FRANSA ARASINDAKİ ANLAŞMA
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, 23 Nisan'da GKRY'ye gerçekleştirdiği ziyarette masaya yatırılan ve iki taraf arasında müzakere edilen SOFA kapsamında, Fransa’nın askeri unsurları belirli koşullar çerçevesinde GKRY'de konuşlandırılabilecek.
Anlaşma, Fransa'nın askeri varlığının, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki çeşitli faaliyetleri için Güney Kıbrıs'ta bulunmasına yönelik hukuki bir zemin de oluşturuyor.
GKRY lideri Nikos Hristodulidis'in yürürlüğe girdiğini duyurduğu SOFA, Fransa'ya GKRY'deki üsleri ve askeri altyapıyı da kullanma imkanı tanıyor.
Anlaşmanın, Fransa ile Rumlar arasındaki askeri teknoloji paylaşımı, ortak tatbikatlar ve stratejik diyalog konularını da içerdiği bildiriliyor.
