Atina'da 'Mavi Vatan' telaşı

Türkiye’nin 16 Ağustos’ta Kuzey Ege ile Fethiye-Kaş açıklarında iki Deniz Milli Parkı ilan etmesinin ardından Yunanistan’da tartışma büyüyor. Yunan basını, Ankara’nın bundan sonraki adımlarını mercek altına aldı.

Kathimerini, Atina’da iki senaryonun değerlendirildiğini yazdı. İlki Türkiye’nin park alanlarında balıkçılık, bilimsel araştırma, denetim ve seyrüsefer gibi faaliyetlere ilişkin düzenlemelere başlaması. İkincisi ise Türkiye’de hazırlanan Deniz Yetki Alanları Kanunu’nun Meclis gündemine gelmesi.

HARİTADAN UYGULAMAYA

Karar yeni bir deniz sınırı çizmiyor. Deniz Milli Parkı ilanı tek başına kıta sahanlığı ya da Münhasır Ekonomik Bölge hakkı da yaratmıyor. Ancak Türkiye, kendi deniz yetki alanı anlayışıyla uyumlu gördüğü sahalarda artık çevre yönetimi ve kamu uygulamaları geliştirebilecek.

Emekli Amiral Cem Gürdeniz’e göre asıl önem de burada. Çevre denetimi, bilimsel araştırma, balıkçılık düzenlemesi veya Sahil Güvenlik faaliyetlerinin sürekli hale gelmesi durumunda haritadaki tezlerin arkasına devlet uygulaması da eklenecek.

Müstafi Amiral Cihat Yaycı ise kararı Mavi Vatan’daki hak ve menfaatler açısından “çevresel, idari ve siyasi bir kalkan” olarak değerlendiriyor.

MEİS VE KUZEY EGE

Yunanistan’ın en fazla dikkat çektiği alan Fethiye-Kaş. Bölge Meis’in hemen karşısında bulunuyor. Atina, Meis’e geniş kıta sahanlığı ve MEB etkisi verilmesini savunuyor. Türkiye ise coğrafya, kıyı uzunlukları ve hakkaniyet ilkelerini öne çıkarıyor.

Kathimerini, parkın geometrisinin Meis’in Rodos ve diğer Yunan adalarıyla deniz yetki alanı bakımından bağlantısını sınırlayan Türk yaklaşımıyla uyumlu olduğunu yazdı.

Kuzey Ege’de ise Limni ve Semadirek hattı öne çıkıyor. Yunan tarafı, Türkiye’nin burada da adalara tam etki vermeyen ve anakara kıyılarını esas alan tezini uygulamaya taşıdığı görüşünde. Tartışmanın geçmişi 1970’li yıllardaki kıta sahanlığı ve petrol arama ruhsatlarına kadar uzanıyor.

KARAR BİR GÜNDE ALINMADI

Ankara’nın adımı yalnızca Yunanistan’ın park ilanına verilen ani bir karşılık değil.

Türkiye Deniz Mekânsal Planlama Haritası 16 Nisan 2025’te yayımlandı. Kuzey Ege ile Fethiye-Kaş alanları 2 Ağustos 2025’te deniz koruma alanı olarak haritaya işlendi. 16 Ağustos 2026’daki Cumhurbaşkanı Kararıyla iki saha Deniz Milli Parkı statüsüne kavuştu.

DEHUKAM Müdürü Mustafa Başkara, sürecin uzun süredir yürütülen çalışmaların hukuki ve kurumsal aşamasının tamamlanması anlamına geldiğini belirtiyor.

Başkara ayrıca seyrüsefer serbestisinin korunacağını, balıkçılık, enerji ve çevre koruma faaliyetlerinin birbirini engellemeyecek biçimde yürütülmesinin hedeflendiğini söylüyor.

SIRADA DENİZ YETKİ ALANLARI KANUNU MU VAR?

Yunanistan’daki ikinci endişe ise Türkiye’de hazırlanan Deniz Yetki Alanları Kanunu taslağı.

DEHUKAM’ın üzerinde çalıştığı taslağa Millî Savunma Bakanlığının da askerî, teknik ve hukuki katkı sunduğu açıklanmıştı. Türk basınında düzenlemenin Meclis gündemine geleceğine ilişkin haberler yer aldı.

Yunan basını bu çalışmayı “Mavi Vatan’ın yasalaştırılması” olarak yorumluyor. Ekim ayı için de çeşitli haberler yayımlandı. Ancak şu ana kadar TBMM’ye sunulmuş bir teklif, esas numarası ya da resmen açıklanmış bir takvim bulunmuyor.

Bu nedenle Ankara-Atina hattında bundan sonraki gündemi bu alanlarda hangi uygulamaların başlayacağı ve Deniz Yetki Alanları Kanunu’nun ne zaman Meclise geleceği belirleyecek.