Bakan Fidan: Soğuk Savaş’ın NATO’cu, AB’ci kavramları Türkiye için geçerli değil

Ankara’da düzenlenecek olan NATO Zirvesi öncesinde ittifak içindeki "vizyon ve yük paylaşımı" tartışmalarına değinen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Başkanı Donald Trump’ın yaklaşımları ve Avrupa’nın güvenlik arayışları üzerine çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Fidan, Türkiye’nin bu süreçteki stratejik derinliğini ve bölgesel güvenlik sistemlerindeki öncü rolünü ayrıntılarıyla aktardı.

‘ORTAKLARIN GÜVENSİZLİK TEŞKİL EDEBİLECEĞİNİ GÖRDÜK’

Güvenlik mimarisindeki değişimleri ve müttefikler arasındaki güven bunalımını değerlendiren Bakan Fidan, şu ifadeleri kullandı:

"Aslında bu Transatlantik Güvenlik Mimarisi son bir yıldır oldukça büyük bir test altında, gerilim alanına tabi tutulmuş vaziyette. İlginç günler yaşıyoruz. Aslında birbirine güvenlik getirmek için uzun yıllardır beraber olan ortakların birdenbire birbirleri için güvensizlik kaynağı teşkil edebileceğini gördük. Amerika'nın Trump'tan önceki dönemde de Avrupa'ya güvenlik mimarisine getirdiği eleştiri; 'Siz kendi güvenliğinizle ilgili adımları yeterince atmıyorsunuz' söylemini, Trump döneminde daha da bol hale getirdiğini, daha yüksek sesle söylediğini ve icbar ettiğini bir manada gördük. Şimdi ilk önce yüzde 2, sonra yüzde 3,5 ve yüzde 5'te kilitlenen bir savunma harcama limitlerine geldik."

‘TRANSATLANTİK KIRILMA UKRAYNA’DA YAŞANDI’

Trump’ın NATO’ya yönelik adımlarının en büyük yansımasının Ukrayna’da görüldüğünü belirten Fidan, şunları kaydetti:

"Transatlantik kırılmayı en büyük haliyle Ukrayna'da yaşadık. Avrupalı devletlerle Amerika arasındaki en büyük güven bunalımı, kriz, Ukrayna'da ortaya çıktı. Trump dedi ki; 'Ben çekiliyorum oyundan, burada bir ateşkes görmek istiyorum, artık ben Ukrayna'yı bedava desteklemeyeceğim. Benden silah almak istiyorsa alsın, kim parasını veriyorsa versin, ama ben para vermeyeceğim, silah vermeyeceğim bedava.' İstihbaratı parantez içinde tutar, o veriliyor. Zaman zaman onu da kesmekle tehdit ediyor. Şimdi bu büyük bir kırılma."

‘TRUMP'IN ANKARA ZİRVESİ'NE GELECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORUZ’

Temmuz ayında Ankara’da yapılacak olan NATO Zirvesi’nin kritik bir dönemeç olacağını ve Trump’ın katılım beklentisini dile getiren Bakan Fidan, şöyle konuştu:

"Ankara zirvesinde Cumhurbaşkanımızın davetlisi olarak biz Trump'ın geleceğini düşünüyoruz. O da Cumhurbaşkanımıza olan kişisel saygısından dolayıdır. Normalde NATO zirvelerine katılma noktasında isteksiz ancak burada bunu fırsata çevirmesi lazım NATO ülkelerinin. Bu Ankara zirvesinin Amerika'yla olan ilişkilerin bir sistematiğe bağlanması konusunda bir planın olması lazım. Belki NATO tarihinin en önemli ama en önemli zirvesi olacak. NATO'nun krizi konjonktürel mi yoksa kalıcı mı? Bunun cevabı biraz bu Ankara zirvesinde verilir gibimize geliyor."

‘TÜRKİYE ARTIK HER HAVZADA TEKLİFİ OLAN BİR AKTÖR’

Türkiye’nin sadece kendi güvenliğini sağlamakla kalmayıp çevresindeki tüm havzalara sistem teklif ettiğini vurgulayan Fidan, şu açıklamaları yaptı:

"Eskiden birileri sizin dışınızda bir sistem kurar; 'Sizin yeriniz budur' derlerdi. Şimdi Türkiye, kurulacak her sistemde ya eşit aktör ya önce rol oynayan bir durumda. Hiç de mütevazı olmaya gerek yok; gerçekten ön açıcı stratejik tekliflerimiz var. Güneyimizde Orta Doğu'ya, Kuzey Doğu'muzda Kafkaslar'a, Karadeniz Güvenliği'ne, Ege'ye ve Avrupa Güvenliği'ne bir teklifimiz var. Bu, Cumhurbaşkanımızın uzun yıllardır geliştirdiği stratejik liderlikle mümkün olmuştur. Biz bu kabiliyetleri geliştirmeseydik her zaman için teklif edilen olurduk. Şimdi çok şükür bizim etrafımıza bir teklifimiz var."

‘NATO'CU VEYA AB'Cİ KAVRAMLARI TÜRKİYE İÇİN GEÇERLİ DEĞİL’

Türkiye’nin stratejik olgunluğa ulaştığını ve Soğuk Savaş kalıplarıyla tanımlanamayacağını belirten Bakan Fidan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Önceden Soğuk Savaş döneminde coğrafi aidiyet ifade etmek kimlikle ve ideolojiyle alakalı bir konuydu. Şimdi artık Türkiye kendi kimliğini tartışan bir ülke değil. Biz hangi masaya gidersek gidelim kimlik aramaya gitmiyoruz. Oraya güvenlik, ticaret, refah aramaya gidiyoruz. Soğuk Savaş'ın NATO'cu ya da Avrupa Birlikçi gibi kavramları bugün artık Türkiye için kesinlikle geçerli değil. Türkiye gibi stratejik bir olgunluğa ulaşmış, bedelini ödemiş bir ülkenin 'oraya girdim bucu oldum' gibi bir durumu yok. Biz kendimiz bir merkez gücüz. Türkiye büyüklüğünde, Türkiye mazisinde bir ülkenin artık 'falan ülkeci, filan kampçı' gibi tabirlerle anılması inanılmaz derecede küçültücü şeyler. Bunların çok üstündeyiz biz. Bu bir ideoloji ilişkisinden ziyade bir devlet stratejisidir."

Dışişleri Bakanı Fidan: ‘Hürmüz’e silahlı müdahalenin çok fazla zorlukları var’Gündem