Bakan Şimşek'e Meclis'te köprü ve otoyol özelleştirmesine 30 yıllık hesap sorusu

Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili ve Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, özelleştirme kapsamına alınan köprü ve otoyolların gelirleri, işletme giderleri, değerleme süreçleri ve 30 yıllık işletme hakkı devrine ilişkin soruları TBMM gündemine taşıdı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi veren Özdağ, 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü başta olmak üzere çeşitli otoyol, çevre yolu ve tesislerin özelleştirme kapsamına alındığını hatırlattı.

Özdağ, söz konusu varlıkların işletme hakkının verilmesi, kiralanması, gelir ortaklığı veya benzeri yöntemlerle özel sektöre devredilebilmesinin önünün açıldığını belirterek, işletme hakkının 30 yıla kadar uzatılmasının ekonomik gerekçesinin açıklanmasını istedi.

600 MİLYON DOLAR MI, 804 MİLYON DOLAR MI?

Köprü ve otoyolların gelirlerine ilişkin farklı rakamlara dikkat çeken Özdağ, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının yıllık yaklaşık 600 milyon dolarlık tutarın kâr değil gelir olduğunu açıkladığını hatırlattı. Özdağ, KDV ve belediye payları dahil vatandaşların ödediği toplam tutarın yaklaşık 804 milyon dolara ulaştığı yönündeki hesaplamaların da açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Özdağ, Bakan Şimşek’e, “Özelleştirme kapsamındaki her bir köprü, otoyol ve çevre yolunun 2025 yılı brüt tahsilatı ne kadardır? KDV, belediye payı ve diğer yasal kesintiler düşüldükten sonraki net gelirler ayrı ayrı ne kadardır?” sorusunu yöneltti.

300 MİLYON DOLARLIK GİDERİN KALEMLERİ

Özdağ, kamuoyuna yansıyan yaklaşık 300 milyon dolarlık bakım, onarım ve yatırım giderinin de ayrıntılı olarak açıklanmasını istedi. Bakım, onarım, yenileme, yatırım, personel, enerji, güvenlik, ücret toplama ve işletme giderlerinin ayrı ayrı bildirilmesini talep etti.

Önergede ayrıca Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı belgelerine dayandırılan, 2025 yılı bakım-onarım giderlerinin yaklaşık 5 milyar 391 milyon TL, yani yaklaşık 126 milyon dolar olduğu yönündeki hesaplamaya da yer verildi.

Özdağ, “300 milyon dolarlık maliyet açıklaması ile yaklaşık 126 milyon dolarlık bakım-onarım gideri arasında neden bu kadar büyük fark bulunmaktadır?” diye sordu.

30 YILIN EKONOMİK HESABI

Özdağ, işletme hakkının 30 yıla kadar devredilmesinin ekonomik ve mali gerekçesinin açıklanmasını istedi. “Neden 10, 15, 20 veya 25 yıl yerine 30 yıl tercih edilmiştir?” sorusunu yönelten Özdağ, 30 yıllık projeksiyonda kullanılacak trafik artışı, geçiş ücretleri, enflasyon, döviz kuru, iskonto oranı ve bakım maliyetlerinin açıklanmasını talep etti.

Köprü ve otoyolların bugünkü ekonomik değerinin belirlenip belirlenmediğini de soran Özdağ, özel işletmecilik ile kamu işletmeciliğinin 30 yıllık mali sonuçlarının karşılaştırılmasını istedi.

Özdağ, “Burada temel mesele yalnızca ihaleden ne kadar para elde edileceği değildir. Asıl sorulması gereken, devletin önümüzdeki 30 yılda bu köprü ve otoyolları işletmeye devam etmesi halinde ne kadar gelir elde edeceğidir” ifadelerini kullandı.

GEÇİŞ ÜCRETLERİNİ Kİ BELİRLEYECEK?

Özdağ, özelleştirme sonrasında köprü ve otoyol ücretlerinin kim tarafından belirleneceğini de sordu. Özel işletmecilerin yapabileceği zamları sınırlandıracak bir formül veya tavan fiyat bulunup bulunmayacağının açıklanmasını istedi.

Bazı ücretsiz yol kesimlerinin ilerleyen yıllarda ücretli hale getirilip getirilmeyeceğini soran Özdağ, özel işletmecilere araç geçiş garantisi, gelir garantisi, döviz bazlı ödeme veya Hazine garantisi verilip verilmeyeceğinin de açıklanmasını talep etti.

İHALE ÖNCESİ GÖRÜŞMELER SORULDU

Özdağ ayrıca özelleştirme hazırlıkları sırasında yerli veya yabancı danışmanlık, finans, hukuk ya da değerleme şirketleriyle sözleşme yapılıp yapılmadığını sordu.

“Özelleştirme süreci başlamadan önce herhangi bir yerli veya yabancı şirket, yatırım fonu, altyapı fonu ya da konsorsiyumla ön görüşme yapılmış mıdır? Piyasa yoklaması gerçekleştirilmiş midir?” sorularını yönelten Özdağ, değerleme raporları ile trafik projeksiyonlarının kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Özdağ, “Köprüler ve otoyollar sıradan ticari varlıklar değildir. Bunlar milletin vergileriyle yapılmış stratejik kamu altyapılarıdır. Eğer devlet düzenli ve yüksek gelir elde ettiği bir varlığı 30 yıllığına özel sektöre devredecekse, millet bunun hesabını bilmelidir” dedi.

Özdağ, ihale tamamlanmadan önce köprü ve otoyolların gelir-gider tabloları, değerleme raporları, trafik projeksiyonları ve özelleştirme modelinin mali ayrıntılarının kamuoyuna açıklanmasını istedi.