Bankalar kârda sanayici zararda
Yüksek faiz ortamında bankacılık ve imalat sanayi sektörlerindeki ayrışma dikkat çekiyor. Şirketlerin bilançolarına göre bankaların kârları artarken, Türkiye’nin köklü sanayi devleri zarar etti. İstihdam verilerine göre de sanayide çalışan sayısı azalırken hizmet sektörü kayıplardan etkilenmedi.
GAZETE HABERLERİ
Editor
Yaklaşık üç yıldır uygulanan sıkılaştırma politikası döneminde, sanayi ve bankacılık sektörleri arasında keskin bir ayrım oluştu. Üretim zayıflayıp sanayici zarar ederken bankalar ise yüksek faiz ortamında kârlılığını sürdürüyor. Bankacılık ile sanayi arasındaki ayrım, Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin yayınladığı faaliyet raporlarına yansıdı. Firmaların Kamuoyu Aydınlatma Platformu (KAP)’na bildirdiği 2026 yılı birinci çeyrek bilançolarında, bankaların kârlılıklarını artırdığı, Türkiye’nin önemli sanayi devlerinin ise zarar ettiği görüldü.
EN FAZLA KÂR ZİRAAT BANKASININ
KAP’a açıklanan faaliyet raporlarına göre 2026 yılının ilk üç ayında; Ziraat Bankası 43,5 milyar TL, Garanti BBVA 33,6 milyar TL, Türkiye İş Bankası 20,4 milyar TL, Yapı Kredi Bankası 20,3 milyar TL, Akbank 19,2 milyar TL, Denizbank 19,1 milyar TL kâr elde etti.
2025 yılı birinci çeyreğine göre kârını en çok artıran banka yüzde 78 ile Yapı Kredi Bankası oldu. Türkiye İş Bankası yüzde 64,5, Akbank yüzde 40, Ziraat Bankası yüzde 36, Garanti BBVA yüzde 33,6 kâr artışı ile öne çıktı.
BANKACILIK SEKTÖRÜNDE TOPLAM KÂR YÜZDE 33 ARTTI
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)’nun verilerine göre de yılın ilk üç ayında, bankacılık sektörü toplam kârı yıllık bazda yüzde 33,1 oranında artırarak 288,4 milyar TL’yi geçti.
KÖKLÜ SANAYİ ŞİRKETLERİNDE ZARAR
Türkiye’nin önde gelen pek çok sanayi devi ise olumsuz piyasa koşulları nedeniyle yılın ilk üç ayını zararla kapattı. KAP’a bildirilen bilançolar incelendiğinde Borsa İstanbul’un BIST 100 şirketlerinden olan Vestel Elektronik’in 3,1 milyar TL, Arçelik 2,2 milyar TL, Otokar 1,6 milyar TL, Eczacıbaşı İlaç Sanayi 924 milyon TL zarar etti.
Diğer önemli şirketlerden de Türk Traktör 1,2 milyar TL, Nuh Çimento 859 milyon TL, Banvit Yem Sanayi 796 milyon TL, Kent Gıda 339 milyon TL, Koton Tekstil 265 milyon TL, Dardanel Gıda 222 milyon TL, Karel Elektrik 212 milyon TL, Alkim Alkali Kimya 211 milyon TL, Kale Seramik 133 milyon TL zarar ile dikkat çekti.
İstihdam sanayide azaldı hizmet sektöründe arttı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’nun Ücretli Çalışan İstatistikleri de sektörel ayrışmayı ortaya koydu. Buna göre imalat sanayisinde istihdam kaybı yaşanırken, hizmet sektöründe çalışan sayısında artış meydana geldi.
Martta toplam ücretli çalışan sayısı geçen yılın mart ayına göre yüzde 1,8 artarken, sanayide istihdam yüzde 2,7 düştü. Ticaret-hizmet sektöründe ise istihdam yüzde 3,5 artış gösterdi. Ücretli çalışan sayısı, bir yılda, imalat sanayisinde 135 bin, tekstilde ise 99 bin geriledi.
Şirketlerin takibe düşen borçlarında artış yüzde 142
Banka kârlarının yükseldiği bu dönemde, işletmelerin borçları katlanarak büyüdü. BDDK verilerine göre mart ayında imalat sanayisinde faaliyet gösteren şirketlerin takibe düşen kredileri, geçen yıla göre yüzde 142 artarak 118 milyar TL’yi aştı. Takibe düşen kredi tutarının en yüksek olduğu sektörler ise 24 milyar TL ile tekstil, 20,8 milyar TL ile metal sanayi, 15 milyar TL ile gıda sektörleri oldu.
Bankalara olan borçlarını ödeyemeyen firmalarda küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) öne çıktı. KOBİ’lerin takibe düşen kredileri, yıllık bazda yüzde 128 artışla 240 milyar TL’yi buldu.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre de üst üste ödenememesi nedeniyle yasal takibe düşen ticari kredilerin tutarı mart ayında, geçen yıla göre yüzde 97 artarak 566 milyar TL’ye çıktı.
