Bütçe kasımda fazla verdi yıl genelinde açık sürüyor

Hazine ve Maliye Bakanlığının açıkladığı 2025 yılı Kasım ayı Merkezi Yönetim Bütçe Gelişmeleri, tek aylık bazda bütçe dengesinde iyileşmeye işaret etti. Merkezi yönetim bütçesi kasım ayında 169,5 milyar TL fazla verdi. Kasım ayında bütçe giderleri 1 trilyon 250,1 milyar TL, bütçe gelirleri ise 1 trilyon 419,6 milyar TL olarak gerçekleşti. İyileşme olsa da rakamlar henüz yıl geneline yayılan bütçe açığını kapatmaya yetmedi.

Merkezi yönetim bütçesi, 2024 yılı Kasım ayında 16,6 milyar TL açık vermişti. Buna karşılık 2025 yılı Kasım ayında 169,5 milyar TL fazla oluştu. Bu tablo, özellikle gelir tarafındaki artışın bütçe dengesini kısa vadede desteklediğini ortaya koydu. Faiz dışı denge de dikkat çekici biçimde iyileşti.
2024 yılı Kasım ayında 129,7 milyar TL faiz dışı fazla verilirken, 2025 yılı Kasım ayında bu tutar 287,4 milyar TL’ye yükseldi. Buna karşın ekonomistler, faiz dışı fazladaki artışın büyük ölçüde yüksek vergi tahsilatından kaynaklandığını, harcama disiplininin ise hâlâ tartışmalı olduğunu vurguladı.

HARCAMALARDA ARTIŞ SÜRÜYOR

Kasım ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 250 milyar 103 milyon TL oldu. Faiz harcamaları: 117 milyar 922 milyon TL. Faiz hariç harcamalar: 1 trilyon 132 milyar 181 milyon TL.

2025 yılı için öngörülen 14 trilyon 731 milyar TL’lik bütçe ödeneğinin kasım ayı itibarıyla yüzde 8,5’i kullanıldı.

Geçen yılın aynı ayında bütçe giderleri 956,1 milyar TL düzeyindeydi. Buna göre kasım ayı harcamaları yıllık bazda yüzde 30,7 arttı. Faiz hariç harcamalardaki artış ise yüzde 39,8 ile daha yüksek gerçekleşti.

GELİR ARTIŞI BÜTÇEYİ TAŞIYOR

Kasım ayında merkezi yönetim bütçe gelirleri 1 trilyon 419 milyar 589 milyon TL oldu. Vergi gelirleri: 1 trilyon 272 milyar 481 milyon TL. Vergi dışı gelirler: 118 milyar 628 milyon TL.

2024 yılı Kasım ayında bütçe gelirleri 939,5 milyar TL idi. Buna göre gelirler yıllık bazda yüzde 51,1 arttı. Vergi gelirlerindeki artış oranı ise yüzde 55,3 olarak kaydedildi.

OCAK, KASIM DÖNEMİ AÇIK DEVAM EDİYOR

Yılın ilk 11 ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 12 trilyon 842,6 milyar TL, bütçe gelirleri 11 trilyon 571,6 milyar TL oldu. Aynı dönemde bütçe açığı 1 trilyon 271 milyar TL olarak gerçekleşti. Faiz dışı bütçe giderleri 10 trilyon 904,9 milyar TL, faiz dışı fazla ise 666,7 milyar TL oldu.

2024 yılı Ocak–Kasım döneminde 81,7 milyar TL faiz dışı açık verilmişti. 2025’in aynı döneminde ise 666,7 milyar TL faiz dışı fazla oluştu.

Bu gelişme ekonomi yönetimi açısından olumlu bir gösterge olarak değerlendirilirken, faiz ödemelerinin yüksek seviyesini koruması nedeniyle toplam bütçe dengesindeki iyileşmenin sınırlı kaldığı belirtiliyor.

Ocak–Kasım döneminde:

- Toplam bütçe giderleri: 12 trilyon 842,6 milyar TL (yıllık artış: yüzde 41,6)

- Faiz hariç giderler: 10 trilyon 904,9 milyar TL (yıllık artış: yüzde 38,5)

- Toplam bütçe gelirleri: 11 trilyon 571,6 milyar TL (yıllık artış: yüzde 48,5)

- Vergi gelirleri: 10 trilyon 2 milyar TL (yıllık artış: yüzde 51,6)

Uzmanlar, gelir artışının harcamaların üzerinde seyretmesinin kısa vadede bütçe dengesini rahatlattığını, ancak kalıcı mali disiplin için harcama yapısının da gözden geçirilmesi gerektiğini ifade ediyor.