Büyüme küçülüyor, dış açık yükseliyor
Yeni OVP’de 2026 büyüme tahmini yüzde 3,8’den 3,3’e, sanayi büyümesi yüzde 4’ten 2,3’e çekildi. Enflasyon tahmini yüzde 16’dan 28,4’e, dış ticaret açığı ise 96 milyar dolardan 105 milyar dolara yükseltildi
Yeni Orta Vadeli Program, 2026 yılı için geçen yıl konulan temel hedeflerde önemli sapmalar yaşandığını ortaya koydu. Büyüme tahmini yüzde 3,8’den yüzde 3,3’e, sanayi büyümesi yüzde 4’ten yüzde 2,3’e çekilirken enflasyon beklentisi yüzde 16’dan yüzde 28,4’e yükseltildi. Dış ticaret açığı tahmini de 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkarıldı. Hedeflerdeki bozulmaya karşı yeni üç yıllık programda imalat sanayisine finansman, üretken kapasitenin artırılması ve arz yönlü politikalar öne çıktı. Para ve maliye politikası eşgüdümüyle enflasyonun düşürülmesi vurgusunun yeni dönem yol haritasında yer almaması ise para politikasında olası bir yön değişikliği tartışmasını beraberinde getirdi.
2026 HEDEFLERİ TUTMADI
2027-2029 dönemini kapsayan yeni OVP, daha programın başlangıç noktasında önceki tahminlerin önemli ölçüde gerisinde kalındığını gösterdi.
Önceki OVP’de 2026 yılı için yüzde 3,8 olarak öngörülen ekonomik büyüme, yeni programda yüzde 3,3’e indirildi. Sanayideki aşağı yönlü revizyon ise daha sert oldu. Yüzde 4 olarak belirlenen sanayi büyümesi tahmini yüzde 2,3’e çekildi.
En büyük sapma enflasyonda ortaya çıktı. 2026 yılı için yüzde 16 olarak belirlenen tüketici enflasyonu tahmini yüzde 28,4’e yükseltildi. Böylece enflasyon hedefinde 12,4 puanlık yukarı yönlü revizyona gidildi.
Dış ticaret açığında da tablo kötüleşti. Daha önce 96 milyar dolar olarak hesaplanan 2026 dış ticaret açığı tahmini 105 milyar dolara çıkarıldı.
Böylece uygulanan ekonomi programının üçüncü yılı sonunda enflasyonda öngörülen düşüş sağlanamazken büyüme ve sanayi üretiminde de önceki beklentilerin altında kalındı.
TEK HANELİ ENFLASYON 2029’A KALDI
Yeni OVP’de büyümenin 2026’daki yüzde 3,3 seviyesinden kademeli olarak hızlanacağı öngörüldü. GSYH’nin 2027’de yüzde 4,2, 2028’de yüzde 4,6 ve 2029’da yüzde 5 büyümesi hedeflendi.
Enflasyonda ise tek hane programın son yılına bırakıldı. Yüzde 28,4 olarak tahmin edilen 2026 yıl sonu enflasyonunun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerilemesi öngörüldü.
İşsizlik oranının da 2026’daki yüzde 8,1 seviyesinden 2027’de yüzde 8’e, 2028’de yüzde 7,8’e ve 2029’da yüzde 7,6’ya indirilmesi hedeflendi.
Program dönemi sonunda 2,1 milyon ilave istihdam, 2,2 trilyon dolarlık milli gelir, 25 bin dolar kişi başına milli gelir ve 450 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefleniyor.
SANAYİ HEDEFİ GERİLEDİ 250 MİLYAR LİRALIK KREDİ GELDİ
Programda dikkat çeken başlıklardan biri imalat sanayisi oldu. 2026 sanayi büyümesi tahmininin yüzde 4’ten yüzde 2,3’e indirilmesinin ardından ekonomi yönetimi yeni dönemde sanayiyi destekleyici politikalara ağırlık vereceğini açıkladı.
İmalat sanayisine yönelik “veriye dayalı kapsamlı bir güçlendirme programı” hayata geçirilecek. KOBİ’lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve işletme sermayesi sorunlarının hafifletilmesi amacıyla imalat sanayisine 250 milyar liralık ilave kredi desteği sağlanacak.
Arz yönlü politikalar öne çıktı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının tek başına yeterli olmayacağını belirterek yeni dönemde arz yönlü politikaların önem kazanacağını söyledi.
Yılmaz, “Sadece para politikası, maliye politikası yetmez. Arz yönlü politikalar çok önemli.” diyerek gıda, konut, enerji ve lojistiği öncelikli alanlar arasında sıraladı.
Gıdada üretimin artırılması ve sulama yatırımlarının hızlandırılması, konutta sosyal konutun yanı sıra kiralık sosyal konut uygulamasının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Enerjide yerli ve yenilenebilir kaynaklara ağırlık verilirken üretim alanlarını limanlara ve pazarlara bağlayan demiryollarıyla lojistik maliyetlerinin düşürülmesi planlanıyor.
Yılmaz ayrıca geçmiş dönemde yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki artışların enflasyon ortalamasının üzerinde gerçekleştiğine işaret ederek 2027’de bu fiyatların belirlenmesinde “çok daha hassas” davranılacağını söyledi.
Bütçeye ilave katkılar geldi
Arz yönlü politika söylemi bütçede ayrılması planlanan kaynaklara da yansıdı. Sulama yatırımlarına ayrılan kaynağın yüzde 42, içme suyu yatırımlarının yüzde 71, organize tarım bölgesi yatırımlarının yüzde 103 artırılması öngörüldü.
Maden tetkik ve arama yatırımlarında yüzde 139, sanayi altyapısında yüzde 54, demiryollarında yüzde 49, sağlıkta yüzde 43 artış planlandı. Sosyal konuta ayrılan kaynak yüzde 150 artırılırken en yüksek artış yüzde 229 ile savunma harcamalarında olacak.
