Çin ordusundan 'yıkıcı teknoloji' hamlesi: Küresel harp sahasında yeni dönem

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), 1 Ağustos'ta 99. kuruluş yıl dönümünü geride bırakarak yüzüncü yıl hedeflerine son bir yıl kala, ABD ile askeri rekabette kapasite açığını kapatmanın ötesine geçerek "yıkıcı teknolojiler" vasıtasıyla geleceğin harp sahasını lider konumda şekillendirmeye odaklanıyor.

Çin ordusunun modernleşme stratejisi, yaklaşık otuz yıl önce yazılan ve ABD askeri çevrelerinde de geniş yankı bulan doktrinlere dayanıyor. Çinli askeri stratejist Qiao Liang ve Wang Xiangsui tarafından 1999 yılında kaleme alınan "Sınırsız Harp" kitabında, Çin'in ABD ile silah bazında birebir yarışmak yerine rakibinde olmayan asimetrik avantajlar geliştirmesi gerektiği savunulmuştu. Günümüzde de geçerliliğini koruyan bu yaklaşım doğrultusunda Pekin yönetimi, 2049 yılına kadar "dünya standartlarında bir ordu" kurma hedefi kapsamında yapay zeka, kuantum teknolojisi, hipersonik silahlar ve yönlendirilmiş enerji sistemlerine büyük yatırımlar yapıyor. Analistler, Çin'in artık sadece ABD'yi takip eden bir güç olmadığını, 6. nesil savaş uçakları ve lazer silahları gibi alanlarda kendi yolunu çizerek öncü konuma geçmeye başladığını vurguluyor.

6. NESİL SAVAŞ UÇAKLARI VE 'AKILLANDIRILMIŞ' BÜTÜNLEŞİK SİSTEMLER

Çin'in hava gücündeki dönüşüm, 2024 yılının sonlarında Chengdu kentinde görüntülenen kuyruksuz ve mabet ağacı yaprağı formundaki gizemli uçak prototipiyle yeni bir safhaya taşındı. ABD'nin F-47 geliştirme projesini içeren NGAD programına rakip nitelikteki bu tasarım, Çin'in 6. nesil savaş uçağı yarışına doğrudan dahil olduğunu gösterdi. Geçmişte J-8 ile başlayan ve J-10, J-20 ile J-35 modelleriyle devam eden yerli uçak geliştirme sürecinde sürekli ABD ve Rusya'yı geriden takip eden Pekin'in, artık eğilimi belirleyen tarafa dönüştüğü ifade ediliyor.

Geleceğin harp sahası vizyonunu "akıllandırma" (intelligentisation) kavramı üzerine inşa eden Çin ordusu; mekanizasyon, enformasyon ve yapay zekayı tek bir yapıda birleştiriyor. Bu konsept çerçevesinde geleceğin savaş uçaklarının yalnızca hız veya manevra kabiliyetiyle değil, insanlı ve insansız platformları aynı anda yöneten birer komuta merkezi olarak işlev göreceği belirtiliyor. Benzer şekilde tankların da insansız araçlarla birlikte çalışan enformasyon ve veri değişim düğümleri haline getirilmesi planlanıyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in "yeni muharebe yetenekleri" çağrısının ardından 2015'te kurulan ve uzay, siber ile elektronik harp alanlarını yöneten Stratejik Destek Gücü'nün 2024'te üç ayrı kola bölünmesi de bu entegre harekat konseptini destekliyor.

KUANTUM, HİPERSONİK SİLAHLAR VE YÖNLENDİRİLMİŞ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ

Çin ordusunun yayın organı PLA Daily ve uluslararası savunma uzmanları, harp sahasının kurallarını değiştirecek temel alanlar arasında kuantum, hipersonik sistemler, yapay zeka, yönlendirilmiş enerji ve biyoteknolojiyi öne çıkarıyor. Pekin yönetimi, 2016'da uzaya fırlattığı Micius uydusu ile başlattığı kuantum iletişim ağını geliştirerek askeri alanda kriptoloji, güvenli iletişim ve süper bilgisayar projelerine entegre ediyor. Açık siber alandan yüksek değerli istihbarat toplamak amacıyla 10'dan fazla kuantum siber harp aracının geliştirildiği ve bir kısmının ön cephe görevlerinde test edildiği aktarılıyor.

ABD ordusunun zayıf noktalarını hedef almak üzere "katil gürzü" olarak adlandırılan kapabilite grubu içinde geliştirilen hipersonik silahlar ise Mach 5'i aşan hızları ve manevra kabiliyetleriyle potansiyel çatışmalarda ABD'ye karşı temel bir caydırıcılık unsuru olarak görülüyor. Yapay zeka tarafında ise tek bir askerin 200'den fazla İHA'dan oluşan sürüleri kontrol edebildiği sistemler test edilirken, DeepSeek gibi yerli büyük dil modellerinin başarısı Çin'in bu alandaki teknolojik altyapısını gözler önüne seriyor. Ukrayna ve Orta Doğu'daki çatışmalardan ders çıkaran Çin ordusu, İHA sürülerini etkisiz hale getirmek amacıyla yüksek enerjili lazer ve güçlü mikrodalga sistemlerine dayalı yönlendirilmiş enerji silahlarını da envanterine katmaya devam ediyor.