Trump ve Rubio'nun İran iddialarına Çin'den yanıt geldi: 'Çare Xi'nin dört maddesi'

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Amerikalı mevkidaşı Donald Trump'ın perşembe günkü Pekin zirvesinin ardından İran ile ilgili birçok iddia ortaya atıldı. Önce Beyaz Saray, Xi ve Trump'ın İran'ın nükleer silaha sahip olmaması ve Hürmüz Boğazı'nı açması gerektiği konusunda anlaştıklarını iddia etti.

Ardından Trump da İran meselesiyle ilgili aralarında birçok konuda fikir birliği olduğunu öne sürdü. Trump'ın perşembe ve cuma günleri ortaya attığı iddialar şöyle:

TRUMP: 'Xİ, OOO... BU İYİ BİR NOKTA' DEMEZ

“Xi Jinping, İran’a silah tedarik etmeyeceğine söz verdi. Ancak Çin, İran petrolünü almaya devam edecek.”

“Çin'e, İran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını söyledim, çünkü onlar deli insanlar. Hemen İsrail ve Amerika'yı nükleer silahla vururlardı.”

Muhabir: “O (Xi) ne dedi?”

Trump: “Şey... O pek fazla tepki göstermez, oldukça soğukkanlı biridir, ‘Ooo... Bu iyi bir nokta’ demez.”

Çin liderinin de diplomatik bir anlaşma istediğini kaydeden Trump “Başkan Xi bir anlaşma yapılmasını istiyor. Hürmüz Boğazı'nın açılmasını istiyor. Biz de istiyoruz.” diye konuştu.

'ÇİN'DEN YARDIM İSTEMİYORUZ'

Aynı konu hakkında Dışişleri Bakanı Marco Rubio'ya da şu soru soruldu:

Muhabir: “İran konusunda Başkan Trump, Başkan Xi’den tam olarak ne istedi?”

Rubio: ”Ondan hiçbir şey istemedi. Çin’den yardım istemiyoruz, onların yardımına ihtiyacımız yok. İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını açıkça belirttik.”

WANG'IN BASIN TOPLANTISI

Tüm bu gürültünün ardından Çin Komünist Partisi'nin yayını Global Times'a göre Dışişleri Bakanı Wang Yi'ye, cuma günü düzenlediği basın toplantısında şu soru soruldu:

“Başkan Trump'ın Çin ziyaretinde iki başkanın Orta Doğu'daki durum da dahil olmak üzere önemli uluslararası ve bölgesel konular hakkında görüş alışverişinde bulunduğu bildiriliyor. İki taraf İran hakkında konuştu mu? Çin'in mevcut İran durumuna bakışı nedir?”

Wang şu şekilde yanıt verdi:

“Çin'in İran durumuna ilişkin tutumu çok açık. Çatışma, İran ve diğer bölge ülkelerine ağır kayıplar verdirdi. Yayılma etkisi hala devam ederken, çatışma küresel ekonomik büyümeyi, tedarik zincirlerini, uluslararası ticaret düzenini ve küresel enerji arzının istikrarını ağır bir şekilde etkileyerek uluslararası toplumun ortak çıkarlarına zarar veriyor.

“Baştan beri olmaması gereken bu çatışmayı sürdürmenin bir anlamı yok. Durumu çözmek için bir an önce bir yol bulmak sadece ABD ve İran'ın değil, bölgesel ülkelerin ve dünyanın geri kalanının da çıkarınadır.

'ATEŞKES KALICI HALE GETİRİLMELİ'

“Son ABD-İran ateşkesi ve müzakere yoluyla sorunları çözme çabası, bölgesel ülkeler ve uluslararası toplum tarafından memnuniyetle karşılanmaktadır. Çin her zaman diyalog ve müzakerenin doğru yol olduğuna ve güç kullanımının çıkmaz sokak olduğuna inanmaktadır. Diyalog kapısı açıldığına göre tekrar kapatılmamalıdır. Durumu hafifletme ivmesini korumak, siyasi çözüm yönünde ilerlemek, diyalog ve istişareye girmek ve İran nükleer meselesi ile diğer konularda tüm tarafların endişelerini giderecek bir çözüme ulaşmak önemlidir.

“Uluslararası toplumun çağrısına yanıt olarak denizcilik yollarını en kısa sürede yeniden açmak ve küresel tedarik zincirlerini istikrarlı ve engelsiz tutmak önemlidir. En kısa sürede kapsamlı ve kalıcı bir ateşkes sağlamak, Orta Doğu ile Körfez bölgesine barış ve istikrarın en kısa sürede geri dönmesini sağlamak ayrıca bölge için sürdürülebilir bir güvenlik mimarisi oluşturmanın temellerini atmak önemlidir.

'DÖRT ÖNERİ DOĞRULTUSUNDA HAREKET EDECEĞİZ'

“Çatışmanın başlamasından bu yana Çin, çatışmanın sona ermesi ve barış için çalışmaktadır. Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Orta Doğu'da barış ve istikrarın korunması ve geliştirilmesine ilişkin dört öneriyi ortaya koymuştur. Çin ve Pakistan, Körfez ve Orta Doğu bölgesinde barış ve istikrarın yeniden sağlanması için beş maddelik bir girişim yayınlamıştır. Çin, Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in dört önerisi doğrultusunda hareket etmeye devam edecek ve uluslararası toplumla işbirliği yaparak barış görüşmelerine daha güçlü destek verecek ve Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanmasında yapıcı bir rol oynayacaktır.

TAHRAN Xİ'NİN PLANINI DESTEKLİYOR

İran'ın Çin Büyükelçisi Abdulrıza Rahmani Fazlı salı günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın Xi'nin sunduğu dört maddelik planı desteklemeye hazır olduğunu, konunun iki ülkenin dışişleri bakanları tarafından ele alındığını belirtmişti.

Çin devlet haber ajansı Xinhua'ya göre nisan ayı ortasında önerilen dört maddelik plan şunlardan oluşuyor:

- Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki ülkeler arasında barış içinde bir arada yaşama ilkesi. Orta Doğu ve Körfez için sürdürülebilir bir güvenlik yapısı oluşturmak amacıyla ülkeler ilişkilerini geliştirmeli.

- Ülkelerin ulusal egemenlik ilkesine saygı gösterilmelidir. İhlal edilmemesi gereken bu ilke, Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin güvenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyulması için gereklidir.

- Dünyanın kaos durumuna geri dönmesini önlemek için Birleşmiş Milletler'i merkezine alan uluslararası sistemi kararlılıkla savunmak zorunludur.

- Tüm ülkelerin kalkınmayı güvenlikle birleştirmeye çalışması gerekmektedir ve Çin, bölgesel ilerlemeyi güçlendirmek için modernizasyon çabalarını paylaşacaktır.

Eski CIA Başkanı Panetta: İran kafamıza silah dayadı ve Trump'ın seçenekleri sınırlıDünya

ABD Dışişleri Bakanı Rubio Xi'nin 'savaş' mesajına yanıt verdiDünya

BAE Körfez ülkelerine İran'a yönelik kolektif saldırı önermişDünya