Dalları kiraz bastı, üreticiyi maliyet batırdı! Kirazda fiyat krizine karşı ‘kooperatifleşme’ çağrısı
Bu yıl tezgâhlar yaz meyveleriyle şenlendi. Üretim yüzde 100’e yakın arttı ama üretici düşen fiyatlar nedeniyle zarar ettiğini belirtiyor. Maliyetlerin yüksek olmasından yakınan kiraz üreticileri, kendilerinden 40 liraya alınan ürünün 350 liraya yurtdışına satılmasına isyan etti
GAZETE HABERLERİ
Editor
Yağışlar meyve üretimini artırdı, çarşı pazarda her türlü meyve, uygun fiyatla tezgâhlarda yerini aldı. Kirazdan şeftaliye kadar tüm ürünlerde bolluk var ama üretici isyanda, “Kazanç yok, tüketici ucuz yesin ama üretici de zarar etmesin.” diyor.
Türkiye’nin kiraz ambarlarında bu yıl fiyatlar maliyetin altına geriledi. İzmir Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Kanlı, maliyetlerin fiyat krizini artırdığını, ihracatçının da oyun oynadığını belirtti. Kanlı, tek çıkış yolunun ‘kooperatifleşme’ olduğunu vurguladı.
İzmir Kemalpaşa, Türkiye’nin en önemli kiraz üretim merkezlerinden. İlk hasadın yapıldığı, coğrafi işaret tescilli Napolyon kirazının üretildiği bölgede bu yıl, 150 bin ton kiraz rekoltesi var. Bölgede üretilen kirazın yarıdan fazlası Avrupa ve Rusya’ya ihraç ediliyor.
40 LİRAYA ALIYORLAR 350 LİRAYA SATIYORLAR
Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Kanlı, üreticinin en büyük sorununun fiyat belirleyememe olduğunu belirtti. Girdi maliyetlerinin yüksek olduğunu ifade eden Kanlı, şöyle konuştu: “Kemalpaşa’da ovalık yerde fiyatlar iyiydi ama dağlık bölgelerde kiraz 10 -15 liraya kadar düşmüş. İhracatçı kirazı, yurt dışına 6,5 avroya satıyor, 350 lira civarında bir rakam. Bizdense 40 liraya alıyorlar. Bunlar ‘cambaza bak’ oyunu oynuyorlar. Bu kirazın 100 liranın altına inmemesi lazım. Sadece toplayıcı maliyeti 52 lira şu anda. 100 lira da para kazanmaz ama mahsul çok, emeği korur.” Bu yıl Kemalpaşa’da Napolyon kirazında 150 bin ton üretim olduğunu bildiren Kanlı, sadece kiraz değil diğer ürünlerde de fiyat sorunları yaşandığını belirtti, “Kayısı, şeftali erik aynı, üzümde de bu sorunu yaşayacağız. Ürettiğimizle rezil oluyoruz. Fiyatı bizim vermemiz gerekirken tüccara soruyoruz. Ne derlerse satıyoruz. Üretici bu malı çıkaramazsa ne olacak, ağaçları kesecek. Nereye kadar böyle gidecek. Sıkıntı büyük.” diye konuştu.
İHRACAT AZALDI
Afyonkarahisar’ın Sultandağı ilçesinde de hasat döneminde fiyatlar düştü. Sultandağı Ziraat Odası Başkanı Hasan Dinç, ihracatın bu yıl azaldığını belirtti. Geçen yıl tarımsal don nedeniyle ürünün az olduğunu bu yıl ise yağışların bolluk getirdiğini belirtti. Dinç, “İhracatçı firmalar almıyor, ‘talep yok’ diyorlar. Kirazın şu anda maliyeti 60-70 lira, satışı da aynı. Para etmiyor. Üretici maliyete satıyor. 25 yıldır bu sorunu yaşıyoruz ama çözülemiyor.” dedi.
‘BİRLİK OLALIM’
Sorundan tek çıkışın birlikte hareket etmek olduğunu söyleyen Kanlı, şöyle devam etti: “Tek çıkar yolumuz var. Birlik olup kooperatifleri güçlendirmeliyiz. Kooperatif güçlenirse üretici de güçlenir. Önce millet destekleyecek, örgütlenecek. Tek çözüm kooperatifleşmede. Kooperatif kirazı 100 liraya alsa ihracatçı da mecbur 100 liranın üzerinde almak zorunda kalacak. Herkes kooperatiflerin etrafında toplansın.”
DALINDA BIRAKSA 40, TOPLASA 80 LİRA ZARAR
Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram da kirazda yaşanan fiyat krizini şöyle anlatı:
“Geçen yıl yaşanan don felaketi nedeniyle ülke genelinde kiraz arzı düşmüş, ürün değer bulmuştu. Bu yıl ise verimin yüksek olmasıyla birlikte piyasada oluşan fiyatlar, üreticiyi büyük bir mağduriyetle karşı karşıya bıraktı.
“Kirazın hasada kadar üretim maliyeti kilogram başına yaklaşık 35-40 lira seviyesinde. Yalnızca hasat ve toplama maliyeti ise 40-50 lira arasında değişmektedir. Yani üreticimizin bir kilogram kirazı daldan indirip satılabilir hale getirmesinin toplam maliyeti 75-90 lirayı bulmaktadır.
“Buna rağmen piyasada kalite durumuna göre 50-60 lira seviyelerinde alıcı bulunabilmektedir. Bu tablo, üreticimizin kirazını dalında bıraksa yaklaşık 40 lira, toplatıp satmaya çalışsa 80 lira zarar ettiği anlamına gelmektedir.”
