Ekranlarda ‘ahlaklı mafya’ tehlikesi! Kanunsuzluk böyle aklanıyor
Kanal D ekranlarında yayınlanan ‘Eşref Rüya’ dizisinin dün akşam izleyiciyle buluşan son bölümündeki bir sahne, televizyondaki şiddet ve mafya temsilini yeniden gündeme taşıdı.
GAZETE HABERLERİ
Editor
Bu sezon Kanal D ekranlarında yayın hayatına başlayan ve yeraltı dünyasının karanlık dehlizlerinde kendi adaletini sağlamaya çalışan bir suç örgütü liderinin hikayesini konu alan Eşref Rüya, son bölümündeki bir diyalogla eleştirilerin odağına yerleşti. Dizide Çağatay Ulusoy’un canlandırdığı Eşref Tek’in, kendisine katılmak isteyen gençlere alın terini ve dürüstlüğü öğütlediği sahne, medyanın mafya figürlerine biçtiği yeni “adalet sağlayıcı” rolü gözler önüne serdi.
MAFYAYI ‘DÜRÜSTLÜK’LE AKLADILAR
Kamuoyunda ve sosyal medyada gündem olan sahnede Eşref Tek gençlere, “Bir gecede herkes kabadayı olur. Ama sen sabahın köründe kalk, uykunu yarıda bırak, arkandan kimse alkış başlamazken işine git. Fabrikada çalış, ayakkabı boya. Sonra cebinde 3 kuruşla eve dönerken çocuklarına umut taşı. İşte zor olan bu, Ali.” ifadelerini kullanıyor. Sahnenin devamında Tek, “Yani anlayacağınız ben sizin sandığınız kişi değilim. Ben kötü biriyim gençler. Benim takip edilecek hiçbir tarafım yok.” diyerek özeleştiri veriyor.
İlk bakışta karakterin gençlere nasihat verdiği düşünülse de aslında karakterin işlediği suçları izleyici gözünde hafifletme ve yasadışı bir figüre “dürüstlük” atfedilmiş oluyor.
KANUN KAÇAKLARI ADALETİ SAĞLIYOR
Sahnenin devamında Eşref Tek’in gençlerin silahlarını topladığı görüldü. Ekranda yer alan bu mizansenle adalet ve güvenlik kurumları yok sayıldı. Dizide mafya lideri toplumsal düzeni sağlayan konumda gösterildi.
BİLİNCE ETKİSİ YOK SAYILIYOR
Televizyon sektöründe şiddet ve mafya içerikli yapımlara yönelik eleştirilere karşı sıklıkla bu hikayelerin yalnızca birer “kurgu” olduğu savunması yapılıyor. Ancak dizideki söz konusu repliklerin basında ve sosyal medyada “gençlere hayat dersi” başlıklarıyla dolaşıma girmesi, “sadece senaryo” söyleminin geçersizliğini ortaya koyuyor.
Kurgusal mafya babalarının ürettiği diyalogların kitleler tarafından benimsenmesi, şiddet kültürünün ekranlar aracılığıyla toplumsal bilince nasıl işlendiğini kanıtlar nitelikte.
Mafya sisteminin dayattığı kahraman
Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek, partisinin Ankara İl Kurultayı’nda yaptığı konuşmada Eşref Tek gibi karakterlerin mafya sisteminin dayattığı kahraman tiplemesi olduğunu dile getirmişti. Perinçek şu ifadeleri kullanmıştı:
“Bizim çocukluğumuzda Yeşilçam’ın filmleri vardı. Eşref Kolçak mahallenin delikanlısıydı. Namusluydu, dürüsttü zalime karşıydı, zorbalığa karşıydı, çocukların elinden tutardı kadınların yardımına koşardı, mahallenin namusunu korurdu, fedakardı, yiğitti.
“Peki şimdi bu haraç, mafya, sistemin bize kahraman olarak dayattığı Eşref kim? Eşref Tek. O mahallenin namuslu, delikanlısı hepimizin idolü Eşref Kolçak gitti Eşref Tek geldi”
RTÜK’ten Eşref Rüya’ya ceza
KANAL D’de yayınlanan “Eşref Rüya” dizisinin 38, 39 ve 40. bölümlerindeki şiddet sahneleri RTÜK gündemine alındı. 1-17 Nisan 2026 tarihleri arasında İzleyici Bildirim Sistemi’ne 623 şikâyet iletildi.
Üst Kurul değerlendirmesinde, medyada yer alan şiddetin tekrar eden yapısının toplumsal etkilerine dikkat çekilerek, ekran şiddetinin gerçek yaşam algısını etkileyebileceği vurgulandı.
RTÜK incelemesinde dizideki sahnelerin şiddeti olağanlaştırdığı, yöntem öğretici nitelik taşıdığı ve karakterler üzerinden rol model etkisi oluşturduğu tespit edildi. Şiddet unsurlarının izleyici üzerinde özendirici etki oluşturabileceği belirtildi.
Bu gerekçelerle KANAL D’ye, 6112 sayılı Kanun’un “Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz” hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle idari para cezası uygulandı.
NOW TV’de yayınlanan “Yeraltı” dizisinin Mart ve Nisan 2026 tarihli bölümleri de incelemeye alındı. Üst Kurul, Now TV’ye de idari para cezası verme kararı aldı.
