Sultan Sekisi’nde Zengezur Koridoru’nun bölgeye etkisi konuşuldu

Erzurum’da düzenlenen 30. Sultan Sekisi Toplantısı’nda, Zengezur Koridoru’nun Erzurum ve Doğu Anadolu Bölgesi’ne sunabileceği imkanlar ele alındı. Türk dünyası ile Anadolu arasındaki ulaşım ve ticaret bağlarını güçlendirmesi beklenen koridorun, bölgenin ekonomik, stratejik ve jeopolitik geleceği açısından taşıdığı önem toplantının gündemini oluşturdu. Program, DAİB Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.

Toplantı; Erzurum Kalkınma Vakfı (ER-VAK), Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği, Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği (DAİB) ve Doğu Anadolu Gazeteciler Cemiyeti (DAGC) tarafından düzenlendi. Açılış konuşmalarını ER-VAK Başkanı Erdal Güzel, Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği Erzurum Şube Başkanı Abdulkerim Kavaz, DAGC Başkanı Ayhan Türkez, DAİB Başkanı Ömer Madırlı ve Erzurum Valisi Aydın Baruş yaptı.

BÖLGE İÇİN FIRSAT ARAYIŞI

ER-VAK Başkanı Erdal Güzel, toplantıda Zengezur Koridoru’nun Erzurum’a ve bölgeye yansımalarının değerlendirileceğini belirtti. Güzel, “Hangi konuyu işleyelim diye düşündük; paydaşlarımızla birlikte Zengezur Koridoru dediğimiz, bizim tabirimizle Turan Yolu, Turan Koridoru dediğimiz bu yolun Erzurum’a yansımalarını, bölgeye olan etkilerini ilgililer tarafından dinleyeceğiz. Ve ‘Bu fırsatı nasıl değerlendirebiliriz, nasıl buradan pastadan büyük pay alabiliriz?’ düşüncesiyle bu programı gerçekleştirmiş bulunuyoruz” dedi.

Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği Erzurum Şube Başkanı Abdulkerim Kavaz, üretimin pazarlanabilmesi için doğudaki ülkelerle ticaretin geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Kavaz, “Biz ürettik, bunu nereye satacağız? İran, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan... Bizim buraya satmamız lazım ve bizim doğumuzun açılması lazım. Bizim şu an doğumuz kapalı. Yani Avrupa Birliği ile nasıl gümrük birliği anlaşmalarımız varsa, belki doğudaki ülkelerle de sıfır gümrüklü anlaşmalar yapmalıyız ki bu şehrin ekonomisi canlansın. Sadece Erzurum’un değil, bütün doğunun ekonomisi canlansın; göçümüz dursun, kalkınmışlıktaki fark bu kadar olmasın” diye konuştu.

DAGC Başkanı Ayhan Türkez, Sultan Sekisi’nin ER-VAK tarafından geleneksel hale getirildiğini ve Erzurum’un kültürü ile ortak aklını yansıttığını ifade etti. Türkez, “ER-VAK tarafından geleneksel hale getirilen, Erzurum’un köklü kültürünü ve ortak aklını yansıtan Sultan Sekisi, bu yıl sadece bölgemizi değil, tüm Türk dünyasını ve küresel ticaret hatlarını yakından ilgilendiren tarihi bir meseleyi, Zengezur Koridoru’nu masaya yatırıyor. Bugün burada ele alacağımız Zengezur Koridoru da Türkiye’yi Kafkaslara, Orta Asya’ya ve Adriyatik’ten Çin’e uzanan devasa bir coğrafyaya bağlayacak lojistik, ekonomik ve stratejik bir köprüdür. Erzurum’un ve Doğu Anadolu’nun bu bölgedeki tarihi fırsatı ve rolünü, bölgenin kalkınmasındaki payını üstleneceği misyonu doğru okumak, kamuoyuna doğru aktarmak bizlerin en önemli vazifelerinden birisidir” ifadelerini kullandı.

TİCARET VE ULAŞIM BAĞLANTISI

DAİB Başkanı Ömer Madırlı, Zengezur Geçidi’nin yaklaşık bir asırlık bir geçmişi olduğunu belirterek, koridorun açılmasıyla ticaretin canlanmasını beklediklerini dile getirdi. Madırlı, “Zengezur Geçidi’ni, aşağı yukarı bir asırlık bir hikayeyi bugün konuşur hale gelmemiz gerçekten çok mutlu edici bir konu. Ülkemizin ve özellikle Erzurum’un, bölgemizin ticaret için çok önemli olan bir hikayesinin inşallah önümüzdeki aylarda veya çok da uzatmadan bir iki yıl içerisinde canlanacağı, Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla canlanacağını hepimiz göreceğiz” dedi.

Erzurum Valisi Aydın Baruş, koridorun coğrafyanın ticaret haritasını değiştirme potansiyeli taşıdığını söyledi. Baruş, 27 Eylül 2020’de başlayan ve 10 Kasım 2020’de sona eren 44 günlük Karabağ Savaşı’nın bölgedeki dengeleri değiştirdiğini belirtti. Vali Baruş, “Bugünkü toplantının konusu Zengezur Koridoru. Bu konu güncel bir gündem maddesi olmanın ötesinde coğrafyamızın ticaret haritasını yeniden çizme potansiyeli taşıyan stratejik bir meseledir. 27 Eylül 2020’de başlayan ve 10 Kasım 2020’de sona eren 44 günlük Karabağ Savaşı sadece Azerbaycan için değil, bölge için dengeleri değiştirdi. Kafkasya’da ulaşım, ticaret ve ilişkiler bakımından yeni bir dönemin kapısı aralandı. Bu sürecin sonunda gündeme gelen Zengezur Ticaret Koridoru, Türkiye’yi karayoluyla Azerbaycan’a bağlayacak ve oradan Hazar üzerinden Orta Asya’ya uzanan bir hattın en önemli halkalarından biri olacaktır” dedi.

Açılış konuşmalarının ardından program, Prof. Dr. Kerem Karabulut’un moderatörlüğünde düzenlenen panelle sürdü. Panelde DAİB Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Madırlı, Prof. Dr. İsmayıl Hacıyev, Prof. Dr. Dilek Özdemir ve Doç. Dr. Halit Hamzaoğlu konuşmacı olarak yer aldı.

PANELDE KORİDOR DEĞERLENDİRMESİ

Panelde konuşan DAİB Başkanı Ömer Madırlı, koridorun Erzurum’u lojistik üs haline getireceğini ve buradan geçen malların kent için gelir oluşturacağını savundu. Madırlı, “Şimdi tabii bilimsel konuşmak genel hatlarıyla sohbet canlı olsun, bilimsel boyutu... Zengezur muhteşem bir şey. Yani samimiyetimle söylüyorum, harika bir şey bu. Bütün dünyanın malı buralardan geçecek. Buralardan geçmesi demek, Erzurum lojistik üssü olacak ve buralardan geçen mallardan sürekli bizim kasalarımıza para girecek” dedi.

Prof. Dr. İsmayıl Hacıyev, Azerbaycan Türkçesinde koridor yerine “dehliz” ifadesinin kullanıldığını söyledi. Hacıyev, “Elbette burada konuşulanlar bence çok önemlidir. Zengezur Koridoru’nun maliyeti olsun, bu da... Ne de olsa Zengezur Koridoru dedik. Biz Azerbaycan Türkçesinde ‘koridor’ demiyoruz, Zengezur Dehlizi diyoruz. Ancak dünya haritasına baktığımızda Zengezur Koridoru olarak adlandırılır. Bu koridor ne zamandan beri var? Yani Nahçıvan’dan Azerbaycan’a demiryolu hattı esasen Bakü, Tiflis, Kars, İrevan ve Nahçıvan yönündeydi. Bu, 20. yüzyılın başlarından beri böyledir. Şimdi dünya mühendisleri sayesinde işleri çok süratle halledip Zengezur Koridoru’nu, Zengezur’dan Ordubad ve Nahçıvan’a demiryolu şeklinde çekiyorlar” dedi.

Prof. Dr. Dilek Özdemir, Zengezur Koridoru olarak anılan güzergahın Ermenistan’ın güneyinden geçen 43 kilometrelik bölümünü kapsadığını belirtti. Özdemir, “Şimdi ‘Zengezur Koridoru’ dediniz. Ermenistan’a, Zengezur bölgesinden geçen 43 kilometrelik kısmı ifade ediyor. Dolayısıyla buradaki bu koridor, yani burada planlanan bu koridorla birlikte Ermenistan’ın güneyinden geçerek Nahçıvan ile Azerbaycan ana karası arasında doğrudan ulaşımı sağlamak amaçlanıyor” dedi.

Doç. Dr. Halit Hamzaoğlu ise projenin yeni dünya düzeniyle ilişkisine değindi. Hamzaoğlu, “Burada yeni bir dünya düzeni kuruluyor, yeni bir dünya nizamı kuruluyor. Ve Türkiye başta olmak üzere Türk dünyasının bu anlamda Zengezur Koridoru tam da bu yeni dünya düzeninin merkezinde yer alan bir koridor projesi” diye konuştu.

Panele Erzurum Valisi Aydın Baruş’un yanı sıra Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Vekili Mehmet Akarsu, ETSO Başkanı Saim Özakalın, ETB Hakan Oral, Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Murat Urkuç, siyasi parti temsilcileri, kamu kurum ve kuruluşları ile STK yöneticileri, akademisyenler, iş insanları ve çok sayıda davetli katıldı. Panelin sonunda konuşmacılara Erzurum Valisi Aydın Baruş tarafından plaket takdim edildi.