Financial Times: Fas’ta yükselen Çin sanayisi Avrupa’yı alarm durumuna geçirdi

Çin'in küresel otomotiv ve elektrikli araç pazarındaki üretim gücü, Fas'ın liman kenti Tanca yakınlarındaki 500 hektarlık tarım arazisinde inşa edilen "VI. Muhammed Tanger Tech City" sanayi bölgesiyle yeni bir boyut kazanıyor. Fren sistemlerinden batarya bileşenlerine kadar çok sayıda Çinli yan sanayi üreticisinin kümelendiği bu bölge, Avrupa'nın elektrikli araç devrimine tedarik sağlamayı hedeflerken, İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times'ın aktardığına göre Avrupa Birliği (AB) koridorlarında ise Çin'in kendi iç pazarındaki üretim fazlasını Fas üzerinden vergisiz olarak Avrupa'ya "transit transfer" etme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, Çinli şirketlerin Fas'a planladığı milyarlarca dolarlık bu yatırımları, Pekin'in iç pazardaki endüstriyel kapasite fazlasını diğer ticaret ortakları üzerinden Avrupa'ya akıtma çabası olarak değerlendiriyor.

AVRUPA TİCARİ KORUMACILIĞI ARTIRIYOR

Durumu Avrupa ekonomisi için "çok ama çok büyük bir sorun" olarak nitelendiren Šefčovič'in bu açıklamalarının yanı sıra, Brüksel yönetimi hem Çin'e hem de onun ticaret vekilleri olarak görülen ülkelere karşı ticari savunma mekanizmalarını sertleştiriyor. Nitekim Avrupa Komisyonu, geçtiğimiz yıl Fas'tan gönderilen alüminyum jantların, Rabat yönetimi ve Pekin'in "Kuşak ve Yol" altyapı yatırım programı aracılığıyla "haksız yere sübvansiyon sağlandığına" hükmetmişti. Çin menşeli elektrikli araçlara yüzde 45'e varan gümrük tarifeleri uygulayan AB yetkilileri, Çin'in Fas ile gerçekleştirdiği gerçek sınai işbirliklerini, bu gümrük vergilerini delme girişimlerinden ayırt etmenin giderek zorlaştığını vurguluyor. OECD verileri de Çin'in yerli sanayisini üye ülkelere kıyasla üç ila sekiz kat daha fazla desteklediğini ve tespiti zor olan ucuz krediler kullandığını gösteriyor.

DEV BATARYA TESİSLERİ VE MİLYARLIK YATIRIMLAR YOLDA

Financial Times'ın haberine göre, Kazablanka'da düzenlenen yatırımcı zirvesinde bir araya gelen Çinli iş insanları ise Fas'ın Avrupa otomotiv tedarik zincirinde kritik bir düğüm noktası olduğunu savunuyor. Ülkede halihazırda Renault ve Peugeot'nun sahibi Stellantis gibi dev Avrupalı üreticilerin büyük fabrikalarının bulunması, AB'nin alacağı ticari savunma önlemlerini daha karmaşık hale getiriyor. Tanger Tech bölgesinde bu yıl 70 milyon dolarlık bir tesis açacak olan Çinli fren üreticisi APG'nin proje direktörü Junjie Cai, fabrikada yerel iş gücü ve ham maddeyi Çin teknolojisiyle birleştireceklerini belirterek, "Avrupalı, Faslı ve Çinli şirketlerin tümü bu işbirliğinin faydalarını paylaşabilir. Bu yatırım, Avrupa'daki fabrikalara rekabetçi fiyatlarla yakın coğrafyadan tedarik sağlıyor" dedi.

Rhodium Group danışmanlık şirketinin verilerine göre, pandemi döneminden bu yana Fas'ta duyurulan Çin yatırımlarının toplam hacmi 6 milyar doları buldu. Fas-Çin İş Konseyi Başkanı Mehdi Laraki, pandemiden bu yana her hafta ortalama iki ila üç Çinli yatırımcı heyetinin ülkeye geldiğini belirtirken, Fas'ın yatırımcılara sunduğu avantajlar arasında 5 yıllık kurumlar vergisi muafiyeti, genç iş gücü, yeşil enerji altyapısı ve dünya genelinde AB ile ABD'yi de kapsayan 50 ulusal serbest ticaret anlaşması sayesinde 2,5 milyar tüketiciye gümrüksüz erişim imkanı yer alıyor.ve vergi delme girişimlerinin engellenmesi için şimdiden kulis faaliyetlerine başlarken, önümüzdeki süreçte en kritik test, AB'nin hızla eriyen sanayi tabanını korumak için teklif ettiği "Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası" (IAA) kapsamında Fas'ı "Avrupalı" içerik standardında kabul edip etmeyeceği olacak.