G20'de Çin vetosu ortak bildiriyi engelledi: Devasa ticaret fazlası ABD'yi kızdırdı

Kuzey Carolina'nın Asheville kentinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı'nda ortak bildiri yayımlanamadı. Çin'in, "piyasa dışı politikaların" tasfiye edilmesini ve dış ticaret fazlası sorununu ele alan ifadelere tek başına karşı çıkıp uzlaşmayı engellemesi üzerine ortak metin çökerken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent Pekin yönetimini sert sözlerle eleştirdi.

19 ÜLKE UZLAŞTI, ÇİN TEK BAŞINA KARŞI ÇIKTI

G20 teamülleri gereği ortak bir bildirinin yayımlanabilmesi için tüm üye ülkelerin tam mutabakata varması gerekirken, Çin'in ticaret fazlası meselelerine ilişkin ifadelere itiraz etmesi süreci tıkadı. Bloomberg'in aktardığına göre, ortak bildirinin çıkarılamaması üzerine ABD Hazine Bakanlığı tarafından bir "Dönem Başkanı Bildirisi" yayımlandı. Metinde, aşırı ve kalıcı dış fazlası bulunan ülkelerin ihracata aşırı bağımlılığa yol açan piyasa çarpıklıklarını gidermesi ve gereksiz ihracat kısıtlamalarından kaçınması gerektiği kaydedildi. Dengesizlikleri körükleyen piyasa dışı politika ve uygulamaların kaldırılmasına yönelik adımlar atılması maddesine 20 üyeden 19'u destek verirken, Çin metne karşı çıkan tek ülke oldu.

ABD KENDİ PİYASA HAKİMİYETİNİN YİTMESİNDEN ŞİKAYETÇİ

Toplantının ardından basın toplantısı düzenleyen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin'in dünyanın en büyük ve en sürdürülemez cari fazlasına sahip ülkesi olduğunu söyledi. Bessent, Pekin'in devasa ticaret fazlası etrafındaki anlaşmazlıklar nedeniyle ortak bildirinin kabulünü engellediğini belirtti. Çin'in 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 20 artışla 1,2 trilyon dolarlık rekor bir ticaret fazlası verdiğine, buna karşılık ABD'nin Çin ile ticaretinde yaklaşık 200 milyar dolar açık verdiğine dikkat çekildi. Bakan Bessent, piyasa temelli olmayan bir ekonominin dünyaya kesintisiz ucuz ihracat akıtmasının sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

GÖZLER TRUMP-Xİ GÖRÜŞMESİNE ÇEVRİLDİ

Çin'in muhalefet ettiği "piyasa dışı politikalar", fiyatların, üretimin ve yatırımların piyasa dinamikleri yerine doğrudan devlet müdahaleleri ve sübvansiyonlarla yönlendirilmesini kapsıyor; devlete ait işletmelere sağlanan ayrıcalıklı destekler de bu politikalara örnek gösteriliyor. ABD ve Avrupa Birliği (AB), Çin'in bu yaklaşımını aşırı kapasite yaratarak küresel piyasaları bozan ucuz malların ihracatına yol açtığı gerekçesiyle uzun süredir eleştiriyor. Öte yandan Bessent, toplantıda Çin heyetiyle yapay zeka üzerine kısa bir görüş alışverişinde bulunduğunu aktararak, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in ABD'de ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı görüşmede yapay zekanın ana gündem maddelerinden biri olmasını beklediğini ifade etti.