Hangi lise ne kadar ekrana bağımlı?

TBMM Dijital Mecralar Komisyonunda bir sunum yapan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Koçak, 4 bin 965 öğrenciyle yaptıkları araştırmanın sonuçlarını anlattı. Öğrenciler arasında dijital bağımlılık yönünden en iyi durumdakilerin spor liselerinde olduğuna dikkat çeken Koçak, “Spor liselerinin akıllı telefon bağımlılığı yok denecek kadar az, iyi oluşları yüksek, fiziksel faaliyetleri ve kültürel faaliyetleri de oldukça yüksek.” dedi.

Riskli olan liselerin başında Anadolu liselerini sayan Koçak, şöyle devam etti:

“Riskli bir grup daha var: İmam hatip liseleri. İmam hatip liselerinde eğitici ve dinî faaliyetler bariz bir şekilde yüksek ama fiziksel faaliyetler eksik olduğu için iyi oluş hali düşük. Teknoloji bağımlılığı riski yüksek, yani yükseliyor, riskli bir durumda.

“Anadolu liseleri ciddi riskli, genel iyi oluş halleri, aileden algılanan destek belirgin şekilde düşük çıkıyor bu çalışmada. Akıllı telefon ve teknoloji bağımlılığı da en yüksek çıkan liseler Anadolu liseleri. Genel bir tablo vermek gerekirse en iyi spor liseleri.”

Fen liselerine ilişkin olarak da Koçak, “Asosyaller, sürekli müfredat, sürekli müfredat, arkadaş desteği yok, iyi oluş hali de düşük. Evet, belki derece yapıyorlar, yıllarca çalışıyorlar buraya girmek için ama maalesef, hallerinden çok da memnun değiller.” dedi.

Koçak, her yıl dünyada 800 bin dolayında intihar olduğunu, son yıllarda özellikle dijital platformların etkisiyle intihar oranlarının daha da arttığını söyledi.

‘SANATLA İLGİLENEN DE BAĞIMLI OLMUYOR’

Önceki gün ‘sosyal medya, dijital oyunlar ve çocuklar üzerindeki etkileri’ gündemiyle toplanan TBMM Dijital Mecralar Komisyonunda öğretim üyeleri sunum yaptı.

Bahçeşehir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dekanı, Bilgisayar Öğretim Teknoloji Eğitimi Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Yavuz Samur, “Yaklaşık 15 yıldır Türkiye’de sürekli olarak velilerle buluşan, öğrencilerle buluşan, öğretmenlerle buluşan bir akademisyenim, neredeyse yılda belki 200-300’den fazla seminer yapıyorum.” dedi ve o da sporun, sanatın ve aile tutumunun önemine vurgu yaptı:

“Bağımlı olmayan çocukların özellikleri: Bir, bir sporla ilgileniyor, hiçbiri bağımlı olmuyor. Dolayısıyla burada Gençlik ve Spor Bakanlığının çok önemli bir görevi var. İki, bu çocuk bir sanat, kültür etkinliğiyle uğraşıyor, resimle uğraşıyor, dramayla, tiyatroyla, müzikle uğraşıyor. Üç, bu çocuğa ‘Dur!’ demişler, annesi babası ‘Dur!’ demiş. ‘Tamam oğlum, tamam kızım, yeter artık, hadi artık, kapat artık.’ demiş yani sınır koymuşlar. Ortaokul ve lisedeki çocuklar sınır seviyorlar, sınırsızlığı sevmiyorlar aslında ve bağımlı olan çocuklarla yaptığım araştırmada da bağımlı olan çocuklar bana şunu söylediler: ‘Keşke annem, babam dur, deseydi…’ Artık devletin aynı sosyal medyada yaptığı gibi oyunlarda da bir sınır koymasına ihtiyaç var.

“Velilerle araştırma yapıyorum. Velilerin yüzde 95’inden fazlası çocuğundan daha fazla ekrana baktığını söylüyor. Çocukların yüzde 95’inden fazlası ebeveynlerinin kendilerinden daha fazla ekrana baktığını söylüyor. Rol model olacaktık hani biz, hani biz ekrana çok bakmayacaktık? Hani çocuğa ekranı kısıtlayacaktık ama daha biz kendimizi kısıtlayamıyoruz. Dolayısıyla, biz de ekrana bakmayı tercih ediyoruz, çocuğu da odasına gönderiyoruz.”

Samur, bağımlı gençlerin sayısının artmaması için çözüm önerdi, “Özellikle, çocuğa gerçek hayatta yeteneklerini sergileyebileceği, onay görebileceği makrososyal alanlar, sanat merkezleri, spor tesisleri, güvenli sokak kültürü inşa etmek politika yapıcıların önemli bir görevi.” dedi.

MİLLİ EĞİTİM SİSTEMİNİ SANKİ GAVUR YAZMIŞ!

Prof. Dr. Hatice Ferhan Odabaşı, “Gavur yazsa bu kadar başarılı olabilirdi.” ifadesiyle tanımladığı mevcut milli eğitim sistemiyle hiçbir yere varılamayacağını, sınava dayalı eğitim sistemimizin gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. “Aileyi fabrika ayarlarına döndürmek için ne yapmamız gerekiyor? Üzerinde bu kadar stres olan bir ailenin normal bir aile ayarına dönmesi için bizim ne yapmamız gerekiyor?” diyen Odabaşı, şöyle sürdürdü:

“Topyekûn bir karar almamız lazım. Cümle âlem perişan yani bütün dünya aynı şeyi konuşurken biz bir rasyonalitesini kaybetmiş millet olarak hâlâ çocuklar için yapılacak koruma önlemlerini hâlâ ilkel bir şekilde muhafazakarlıkla, tutuculukla bağdaştırdığımız için çok şanssızız. Kaçırdığımız dersler var, kaçırdığımız fırsatlar var Türkiye’de ama biz umutsuzluktan umut doğurmanın kitabını yazmış bir devletiz, biz merhametin kitabını yazmış bir devletiz. Bunların hepsini yapabiliriz.”

Odabaşı, “Facebook’ta, değişik gruplarla ve yaptığımız araştırmalar şunu gösteriyor ki aileyi ihmal eden anne babayla karşı karşıyayız.” dedi. Ailenin ‘çok aciz durumda’ olduğunu, devletin bu konuda bir kampanya başlatması gerektiğini belirten Odabaşı, “Ailede dijital iletişimin bozduğu bazı ilişkiler var ve çocukları bu çok örseliyor. Aile iletişimini kaybetti dijitalleşmeyle, ailede ilgiyi kaybettik.” ifadesini kullandı.