Hıfzı Tevfik Gönensay’ın arşivinden.. Bir sahte zaman makinesi icadı

H. G. Wells’in “Zaman Makinesi” adlı eserinden bu yana pek çok kurgu yazarı bu kavrama yeni eserler kazandırdı; sayısız bilim insanı da zamanda yolculuğun mümkün olup olmadığı üzerine kafa yordu. Elbette insanlığın bu büyük merakı, tarih boyunca birbirinden ilginç zaman makinesi aldatmacalarına da zemin hazırladı.

JOHN TITOR: 2036 YILINDAN GELEN ASKER

İnternet tarihinin en büyük ve en organize zaman yolculuğu aldatmacasıdır.

Olay: 2000-2001 yılları arasında internet forumlarında “John Titor” adını kullanan bir kişi, 2036 yılından gelen bir Amerikan askeri olduğunu iddia etti. Söylediğine göre görevi, 1975 yılına gidip bir IBM 5100 bilgisayarı almaktı.

Sözde Kanıtları: Forumlarda askeri üniformasını, zaman makinesinin (C204 adı verilen bir cihaz) teknik şemalarını ve kullanım kılavuzunu paylaştı.

Yalanın Ortaya Çıkışı: Titor, 2004 yılında ABD’de iç savaş çıkacağı ve 2015’te 3. Dünya Savaşı’nın başlayacağı gibi çok net kehanetlerde bulunmuştu. Bu tarihler hiçbir olay yaşanmadan geçip gidince popülaritesi söndü. 2009 yılında yapılan ayrıntılı araştırmalar, bu olayın arkasında Floridalı bir avukat ve bilgisayar uzmanı kardeşlerin olduğunu (büyük ihtimalle bir kitap veya film projesi için) ortaya çıkardı.

VONHELTON: KENDİ ZAMAN MAKİNESİNİ YAPAN PROFESÖR

Olay: 2016 civarında basında ve komplo teorisi sitelerinde geniş yankı bulan bir haberde, “VonHelton” takma adlı bir adam, evinin bodrumunda çalışan bir zaman makinesi icat ettiğini öne sürdü.

Sözde Kanıtları: 1859 (İngiltere), 1916 (Fransa) ve 1945 (Almanya) yıllarında çekildiğini iddia ettiği fotoğrafları gösterdi. Fotoğraflardaki kişiler gerçekten de onun ikizi gibiydi.

Yalanın Ortaya Çıkışı: Kısa süreli bir internet şöhretinin ardından, VonHelton’ın paylaştığı tarihi fotoğrafların dijital olarak manipüle edildiği veya o dönemde yaşamış, sadece fiziksel olarak kendisine benzeyen kişilerin arşiv fotoğrafları olduğu anlaşıldı.

İRANLI BİLİM İNSANI VE ‘ARYAYEK’ ZAMAN MAKİNESİ

Bu haber, ana akım dünya medyasında (The Telegraph, Yahoo News vb.) ciddi ciddi kendine yer bulmuştu.

Olay: 2013 yılında İran Stratejik İcatlar Merkezi Başkanı Ali Raziqi, “Aryayek” adını verdiği, geleceği tahmin eden bir zaman makinesi icat ettiğini duyurdu. Cihazın insanları geleceğe götürmediğini, ancak dokunulduğunda kişinin 5 ila 8 yıl sonraki geleceğini %98 doğrulukla bir kâğıda döktüğünü iddia etti.

Yalanın Ortaya Çıkışı: Haber dünyada infial yaratınca İran Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanlığı resmi bir açıklama yapmak zorunda kaldı. Bakanlık, böyle bir icadın devlet tarafından tescillenmediğini, iddiaların tamamen asılsız ve şahsın kendi kurgusu olduğunu açıkladı. Raziqi’nin projesi bir tür dolandırıcılık veya dikkat çekme çabasından ibaretti.

ANDREW CARLSSIN: BORSAYI HACKLEYEN GELECEK YOLCUSU

Olay: 2003 yılında Yahoo News’te (orijinal kaynağı Weekly World News olan) bir haber yayımlandı. Habere göre, Federal Soruşturma Bürosu (FBI) sadece 800 dolarla borsaya girip iki hafta içinde bu parayı 350 milyon dolara çıkaran Andrew Carlssin adlı bir adamı tutuklamıştı. Carlssin sorgusunda, 2256 yılından geldiğini ve hangi hisselerin yükseleceğini önceden bildiğini iddia etmişti.

Yalanın Ortaya Çıkışı: Bu haber internette o kadar hızlı yayıldı ki insanlar gerçek sandı. Ancak kaynak olan Weekly World News, tamamen uydurma ve parodi haberler yapan ünlü bir “satirik” gazeteydi. Andrew Carlssin diye biri aslında hiç var olmamıştı.

ÇİN OPERASYONUNDA BULUNAN ‘ZAMAN YOLCUSU SAATİ’

Olay: 2008 yılında Çin’in Shangsi bölgesinde, Ming Hanedanlığı’na (yaklaşık 400 yıl öncesine) ait, daha önce hiç açılmamış bir mezar keşfedildi. Arkeologlar mezarı açtığında, toprağın içinden arkasında “Swiss” (İsviçre) yazılı olan, akrep ve yelkovanı 10:06’yı gösteren yüzük şeklinde modern bir metal saat çıkardıklarını iddia etti. Haber “Ming Mezarı’nda Zaman Yolcusunun Saati Bulundu” başlıklarıyla dünyaya yayıldı.

Yalanın Ortaya Çıkışı: Bu durum, bölgedeki kazıların ve medyanın sansasyon yaratma arzusunun bir ürünüydü. Uzmanlar, mezarın daha önceki dönemlerde (muhtemelen 20. yüzyılın başlarında) mezar soyguncuları tarafından açılmış olabileceğini ve o esnada düşürülen ucuz bir modern aksesuarın zamanla çamura gömüldüğünü ortaya çıkardı. Ancak haber, uzun süre “zaman makinesinin kanıtı” olarak servis edilmeye devam etti.

TÜRKİYE’NİN ‘DEVR-İ DAİM’ MAKİNESİ

Dünyada olup biten bunca aldatmacadan Türkiye de nasibini aldı. Atatürk Kitaplığı’nın Hıfzı Tevfik Gönensay Arşivi’nde yer alan ve unutulup giden bir evrak, bir zamanlar bilim kurguya olan ilgimiz neticesinde Türkiye’de de birtakım sahtekârların ortaya çıkıp “zaman makinesi icadı” yalanı uydurduğunu belgelemektedir.

Kütüphanenin “Bel_Mtf_078382” demirbaş numaralı evrakında şu bilgiler yer almaktadır:

“Hıfzı Tevfik Gönensay tarafından ‘Köşemden’ ana başlığı ve ‘Anlaşılamayan Bir Dava’ alt başlığı ile yazılan; bir zamanlar İstanbul’da birinin ‘devr-i daim’ diye adlandırdığı bir zaman makinesi icat ettiğini iddia ettiğini, ancak yapılan tahkikat sonunda bunun doğru olmadığının anlaşıldığını; benzer şekilde bazı kişilerin ortaya çıkıp kimseye bir şey sormadan kelimeler icat ettiğini ve birçok kelimenin dilimizde henüz doğru yerini bulmadığını anlatan bir yazı.”

Maalesef evrakta yayın yeri ve tarihi bilgisi bulunmadığı için metnin tam olarak hangi yıla ait olduğunu bilemesek de, içeriğinden 1920’li veya 1930’lu yıllara ait olduğu muhakkaktır.