Hürmüz'de restleşme! Küresel ekonomi uçurumun kenarında

ABD Başkanı Donald Trump'ın 'Hürmüz Boğazı'nı açın ya da elektrik şebekeniz yok edilsin' şeklindeki ültimatomuna Tahran'dan kararlılık yanıtı gelmişti. Pakistan üzerinden yürütülen arabuluculuk girişimlerinin sonuçsuz kaldığı ve Washington tarafından sunulan 15 maddelik çözüm planının İran tarafından bütünüyle reddedildiği öğrenildi.

TAHRAN'DAN YENİ STATÜKO: HÜRMÜZ'DE İZİN DÖNEMİ BAŞLIYOR

Batı dünyası Trump'ın verdiği süreye odaklanırken, İran süreci sahada yeni kurallar koymak için değerlendiriyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, Umman ile imzalanan ortak protokolü kamuoyuna duyurdu. Buna göre, savaş sona erse dahi Hürmüz Boğazı'ndan yapılacak tüm geçişler için izin belgesi zorunluluğu getirildi. Bu hamle, bölgede ABD hegemonyasına dayalı 'seyir serbestisi' kavramının yerini Tahran ve Maskat merkezli yeni bir hukuksal statüye bıraktığını gösteriyor. 40 ülkenin katılımıyla perşembe günü gerçekleştirilen zirvede hiçbir karara varılamaması, İran'ın bu yeni kuralları dayatmasını kolaylaştırdı.

PETROLDE 140 DOLAR SINIRI VE RESESYON TEHLİKESİ

Küresel piyasalar 6 Nisan tarihini sadece bir askeri mühlet değil, 'her şeyin fiyatının belirleneceği gün' olarak görüyor. Cuma gününü 111 dolardan kapatan petrol fiyatları, olası bir askeri çatışma durumunda 140 dolarlık resesyon eşiğini aşma riskiyle karşı karşıya. Uzmanlar, bu seviyenin bir tahmin değil, küresel ekonomik çöküşü başlatacak bir 'fiyat sınırı' olduğunu vurguluyor. Olası bir saldırıda İran'ın elektrik şebekesinin hedef alınması durumunda, 90 milyon insanın elektriksiz kalacağı; Tahran'ın ise buna Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'daki enerji altyapılarına saldırarak yanıt vereceği öngörülüyor.

BEYAZ SARAY'IN ÇELİŞKİLİ MESAJLARI VE 'BLÖF' RİSKİ

ABD Başkanı Trump'ın son 72 saat içinde sergilediği tutarsız açıklamalar, mühletin bir 'blöf' olabileceği tartışmalarını beraberinde getirdi. Trump, çarşamba günü 'Hürmüz'de rolümüz yok' derken, perşembe günü 'petrolü alın ve servet yapın' ifadesini kullandı; ardından elektrik şebekesini vurma tehdidinde bulundu. Eğer 6 Nisan'da askeri bir adım atılmaz ve mühlet uzatılırsa, ABD'nin bölgedeki caydırıcılığının büyük darbe alacağı ve İran'ın Hürmüz'deki 'izin sisteminin' kalıcı hale geleceği değerlendiriliyor. Pazar günü piyasaların açılmasıyla birlikte ekonomik tablonun netleşmesi bekleniyor.