Jeopolitik sigorta poliçenizin süresi doldu: İngiltere ve Almanya'dan '5. Madde' paktı

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, iki ülke arasında güvenlikten dış politikaya uzanan geniş kapsamlı bir dostluk anlaşmasına imza attı. Anlaşmanın en ilgi çekici kısmı NATO'nun olduğu bir ortamda silahlı bir saldırı durumunda karşılıklı yardım maddesine yer verilmesi oldu. Metinde Rusya, “iki ülkenin güvenliğine yönelik en önemli ve doğrudan tehdit” olarak tanımlandı.

'BİRİMİZ İKİMİZ, İKİMİZ BİRİMİZ İÇİN'

Anlaşma kapsamında, İngiltere ile Almanya ilk kez karşılıklı yardım düzenlemesine gidecek. İki ülke, “birine yönelik stratejik bir tehditin diğerine de tehdit oluşturduğu” konusunda mutabık kaldıklarını ilan etti. Bu madde dikkat çekici şekilde NATO'nun ünlü 5. Maddesine benziyor: “Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için.”

Bu yıl mayıs ayında Macron ve Polonya Başbakanı Tusk da Fransa’nın Nancy kentinde ikili bir karşılıklı savunma anlaşması imzaladı.

NOSTALJİK TERCİHLER I. DÜNYA SAVAŞI'NI HATIRLATIYOR

Her iki taraf da NATO’nun temel güvenlik ittifakı olmaya devam ettiğini öne sürse de bu hamle Starmer ve Merz’in Avrupa savunması için Atlantik ittifakına güvenmediğini ortaya koyuyor.

Bu tip anlaşmalar NATO üyeleri arasında ittifaka olan güvenin azalmakta olduğuna işaret ediyor. Ortak açıklamalar yapılsa da üyelerin beklentileri, korkuları ve kırmızı çizgileri çok farklı. Üyeler, NATO'nun hantal ve belirsizliklerle dolu yapısından ziyade daha dinamik, daha kendi beklentilerine yönelik ikili-üçlü ittifakları benimsiyor gibi görünüyor. Bu tablo, Birinci Dünya Savaşı öncesi Avrupa diplomasisinin tercih etttiği ittifakları hatırlatıyor.

ERDOĞAN VE 5. MADDE

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da haziran ayı sonunda Lahey'de yapılan NATO Zirvesi’nde kendisine “Türkiye’ye saldırılırsa 5. Maddenin uygulanacağına inanıyor musunuz?” diye sorulduğunda, net bir yanıt veremedi.

ÜÇLÜ İTTİFAKA DOĞRU

Perşembe günü Londra'da imzalanan anlaşma, Almanya ile Fransa arasındaki ilişkilerin de derinleştirilmesini öngörüyor. ABD merkezli Politico haber sitesi bu gelişmeyi, “uzun süredir gündemde olan 'üçlü ittifak' ilk kez resmiyet kazanmış oluyor.” ifadeleriyle gördü.

Nitekim İngiltere Başbakanı Starmer’ın sözcüsü, Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un son dönemde yaptığıkları karşılıklı ziyaretlerin, Londra'nın kıta Avrupa'sıyla ilişkileri yeniden tesis etme çabalarının bir parçası olduğunu söyledi.

TİCARİ VE 'UZUN MENZİLLİ' FAALİYETLER

Mutabakatla birlikte, iki ülke arasındaki silah ve askeri ekipman ticaretine yönelik engellerin azaltılması da hedefleniyor. Bu sayede altyapıya yönelik saldırılar ve kötü niyetli siber faaliyetler gibi hibrit tehditlerle mücadele için zemin hazırlanacak.

Ek olarak, iki ülke ortak ihracat kampanyaları başlatacaklarını ve yeni bir uzun menzilli füze sistemi üzerinde birlikte çalışacaklarını da duyurdu.

'HİÇ OLMADIĞI KADAR YAKINLAŞIYORUZ'

Öte yandan, İngiltere'den Almanya’ya sık seyahat eden yolcular için elektronik geçiş kapıları (e-gate) kullanılmasını öngören bir pilot program başlatılacak. Program, Almanya'nın teknik düzenlemeleri tamamlamasının ardından daha geniş biçimde uygulanacak.

Her iki liderin de iç siyasette göçü azaltma baskısı altında olduğu bir dönemde Starmer, Almanya’nın insan kaçakçılığı şebekelerine yönelik kovuşturma çabalarını artırma taahhüdünü ön plana çıkardı.

Anlaşmada, “sınır ötesi organize göçmen kaçakçılığına karşı ortak mücadele” vurgusu öne çıkarken, ekonomik büyüme, halklar arası değişim ve iklim işbirliği gibi başlıklar da yer aldı.

Starmer, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada bu anlaşmanın “türünün ilk örneği” olduğunu ve “İngiltere ile Almanya’yı her zamankinden daha da yakınlaştıracağını” söyledi.

Medvedev'den Batı'ya önleyici saldırı tehdidi: 'Gerekirse Vurmalıyız'Dünya

New York Times: Trump'ın tehditleri Putin'e geri adım attıramayacakDünya

Kolombiya Devlet Başkanı Petro: NATO soykırımı destekliyorsa orada hâlâ ne işimiz var?Dünya