‘Füzeler ne bugün ne de gelecekte masada’

İran ile ABD arasında, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman’ın başkenti Maskat’ta yeniden başladı. Dolaylı formatta yürütülen temaslarda İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD heyetine ise Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff başkanlık etti. Görüşmeler, Washington’un bölgedeki askeri yığınağını artırdığı ve taraflar arasında karşılıklı tehditlerin sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. İran tarafı, müzakerelerin yalnızca nükleer dosya ile sınırlı olduğunu vurgularken, füze programının bugün de gelecekte de müzakere konusu olmayacağını net ifadelerle dile getirdi.

‘BU BİZİM HAKKIMIZ’

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 17’nci El Cezire Forumu kapsamında yaptığı açıklamalarda, uranyum zenginleştirmenin İran’ın “tartışılmaz hakkı” olduğunu söyledi. ABD ve İsrail bombardımanlarının İran’ın nükleer kabiliyetini ortadan kaldıramadığını ifade eden Erakçi, “Zenginleştirme faaliyeti devam etmeli ve bu bizim hakkımız. Ancak zenginleştirme oranı konusunda güven verici bir anlaşmaya hazırız.” dedi.

Erakçi, Maskat’taki temasları “iyi bir başlangıç” olarak nitelendirirken, iki ülke arasında güven inşasının uzun zaman alacağını belirtti. Görüşmelerin dolaylı yürütüldüğünü ve yalnızca nükleer dosyaya odaklandığını vurgulayan Erakçi, “Sıfır zenginleştirme müzakere çerçevesinin dışındadır ve İran İslam Cumhuriyeti bunu kabul etmez.” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı, füze programına ilişkin tartışmalara da kapıyı kapattı. Bu konunun savunmaya yönelik olduğunu belirten Erakçi, “Füzeler asla müzakere konusu değil. Bu, bizim savunmamıza ilişkin bir meseledir. Ne bugün ne de gelecekte bu konuda pazarlık yaparız.” dedi.

Müzakere sürecinin tehdit ve baskıdan arındırılmış olması gerektiğini vurgulayan Erakçi, ABD’den de bu yönde bir yaklaşım beklediklerini ifade etti. Erakçi, “Adil ve karşılıklı çıkarlara dayalı bir sonuç, ancak gerçekçi müzakereler ve güven inşasıyla mümkün olabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

BÖLGEDEKİ ABD ÜSLERİ HEDEF ALINIR

Olası bir ABD saldırısına ilişkin soruya da yanıt veren Erakçi, uyarı niteliğinde ifadeler kullandı. “Washington’un bize saldırması durumunda ABD topraklarına saldırma imkânımız yok. Ancak bölgedeki üsleri hedef alırız.” diyen Erakçi, İran’ın caydırıcılık kapasitesinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Erakçi, askeri saldırıların İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldıramadığını vurgulayarak, “Bombardımanla bile yeteneklerimizi yok edemediler.” ifadesini kullandı.

MÜZAKERE SÜRERKEN YAPTIRIM KARARI

ABD Başkanı Donald Trump ise Maskat’taki ilk tur görüşmeleri “çok iyi” olarak nitelendirdi. İran’ın anlaşma yapma konusunda istekli göründüğünü savunan Trump, “Anlaşma olmazsa sonuçların çok sert olacağı açık. Buna göre herkes kartlarını biliyor. Her şeyden önce nükleer silah olmayacak.” dedi. Trump, ABD’nin İran’a karşı aceleci davranmak zorunda olmadığını belirtirken, bölgeye büyük bir askeri gücün sevk edildiğini de hatırlattı. Tarafların önümüzdeki günlerde yeniden bir araya gelmesinin planlandığını kaydetti.

Washington, müzakereler sürerken baskı araçlarını da devreye soktu. ABD Başkanı Trump, İran’dan doğrudan ya da dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkelere ek gümrük vergisi uygulanabilmesini öngören başkanlık kararnamesini imzaladı. Kararnameye göre, İran ile ticaret yapan ülkelerin ABD’ye ihraç ettiği ürünlere yüzde 25’e varan ek tarife uygulanabilecek. Düzenlemenin 7 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe gireceği açıklandı.