İran saldırısı ABD için sonun başlangıcı mı: 'Hegemonya meşruiyetini yitirdi'
CGTN'nin 'Küresel Tartışma' programında, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları masaya yatırıldı. Uzmanlar, Washington'ın bölgedeki askeri varlığının ve 'petrol-dolar' sisteminin sarsıldığını vurgulayarak, bu sürecin ABD hegemonyası için geri dönülemez bir kırılma noktası olduğunu belirtiyor.
Ahmet Arslan
Editor
İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) İran’a yönelik başlattığı askeri saldırıların üzerinden bir ay geçerken, uluslararası kamuoyunda Washington’ın bölgedeki geleceği tartışılıyor. CGTN kanalında yayınlanan 'Küresel Tartışma: Geleceği Kim Şekillendiriyor' programında bir araya gelen stratejistler ve akademisyenler, yaşanan süreci ABD hegemonyası için 'tamam mı devam mı' uğrağı olarak nitelendirdi. Tartışmalarda, ABD’nin meşruiyetini yitirdiği ve müttefikleri tarafından yalnız bırakıldığı gerçeği ön plana çıktı.
BATI İTTİFAKINDA ÇATLAKLAR BÜYÜYOR
Haber analizlerinde öne çıkan en kritik noktalardan biri, ABD’nin geçmişteki Ortadoğu müdahalelerinin aksine bu kez geniş bir koalisyon desteğinden mahrum kalması oldu. Tartışmacılar, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi geleneksel müttefiklerin bile saldırılara doğrudan destek vermek yerine 'gerilimi düşürme' şartıyla sınırlı bir deniz koruması sağladığına dikkat çekti. ABD içindeki kamuoyu desteğinin de tarihin en düşük seviyelerinde olduğu vurgulanırken, yapılan anketler Amerikan halkının yalnızca yüzde 7’sinin İran’a yönelik kapsamlı bir kara harekatını desteklediğini gösteriyor. Bu durum, Washington’ın hem uluslararası alanda hem de iç cephede ciddi bir 'meşruiyet krizi' ile karşı karşıya olduğunu kanıtlıyor.
PETROL DOLAR SİSTEMİ VE EKONOMİK ŞOKLAR
Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemi, İran’a yönelik saldırıların küresel ekonomide yarattığı sarsıntının merkezinde yer alıyor. Brent petrolün varil başına 119 doların üzerine çıkmasıyla dünya genelinde enerji şoku yaşanırken, uzmanlar ABD’nin 'petrol-dolar' sisteminin çatırdadığını belirtiyor. İran’ın 30 bin dolarlık dronlarla milyarlarca dolarlık silah sistemlerini etkisiz hale getirebilme kapasitesi, ABD’nin askeri 'sert gücünün' de verimliliğini sorgulatıyor. Tartışmacılar, enerji merkezinin Ortadoğu’dan kaymasının ve çok kutuplu bir enerji piyasasının oluşmasının, ABD’nin sınırsız para basma ve yaptırım uygulama kabiliyetini elinden alacağını savunuyor.
ÇOK KUTUPLU DÜNYA EŞİĞİNDE ABD
ABD’nin askeri ve finansal gücünün henüz tamamen çökmediğini savunan görüşlere karşın, genel kanaat sürecin 'geri dönülemez bir düşüş' olduğu yönünde. CGTN tarafından yapılan son anket sonuçları da bu tabloyu destekliyor: Katılımcıların yüzde 93,8’i ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının meşruiyetten yoksun olduğuna inanırken, yüzde 94,1’i bu hamlenin Amerikan hegemonyasının çöküşünü hızlandırdığını düşünüyor. Uzmanlar, Washington’ın attığı bu adımların stratejik bir güç gösterisinden ziyade, gerileyen bir gücün 'çaresizlik hamlesi' olduğunu vurguluyor.
