İran ve ABD müzakerelerinde ilk gün tamamlandı

Pakistan'daki İran-ABD heyetleri arasındaki görüşmeler sona erdi. Görüşmenin ardından heyetlerin müzakerelere bu gece ya da yarından itibaren devam edeceği açıklandı.

Tasnim'in İslamabad, Pakistan muhabirinin raporuna göre müzakerelerin ardından şu sonuçlar oluştu:

"İslamabad'da İran ve Amerikan heyetleri arasında yüz yüze uzmanlık müzakerelerinin ardından iki taraf, müzakereler için ortak bir çerçeveye ulaşmak amacıyla metin alışverişi aşamasına ilerlemişken, Amerikan heyeti alışılagelmiş aşırı talepleriyle sürecin ilerlemesini engellemiştir.

İstişareler hâlâ devam etmektedir, ancak İran kendi askeri kazanımlarını korumakta ısrar etmekte ve İran halkının haklarının sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Hürmüz Boğazı konusu, ciddi bir anlaşmazlıkla karşı karşıya olan konulardan biridir."

GÖRÜŞMELER BAŞLADI

Bölgesel gerilimin düşürülmesi için Pakistan’ın arabuluculuğunda başlatılan tarihi müzakere süreci, İslamabad’da hareketli saatlerin yaşanmasına neden oluyor. ABD ve İran heyetlerinin şehre ulaşmasıyla başlayan diplomatik trafik, sabah saatlerinden itibaren karşılıklı açıklamalar ve stratejik ön görüşmelerle devam etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in her iki heyetle de ayrı ayrı bir araya gelmesi, sürecin "kalıcı bir barış için kilometre taşı" olması yönündeki beklentiyi artırdı. Taraflar doğrudan müzakereler öncesi Pakistan heyetiyle ayrı ayrı masaya otururken, Tahran’ın 10 maddelik şartları ve Washington’dan gelen çelişkili sinyaller sürecin kaderini belirliyor.

ÜÇLÜ GÖRÜŞME BAŞLADI

İslamabad'da yürütülen mekik diplomasisinde kritik bir aşamaya geçilerek ABD, İran ve ev sahibi Pakistan heyetleri arasındaki üçlü görüşmenin başladığı bildirildi. Pakistanlı yetkililerin arabuluculuğunda gerçekleşen bu ortak toplantıda, tarafların ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve bölgesel güvenlik başlıklarını ilk kez aynı masa etrafında değerlendirdiği kaydedildi.

HÜRMÜZ'DE ABD GEMİSİ ALARMI

Hürmüz Boğazı’nda sıcak çatışma riskini artıran bir hareketlilik yaşandı. Axios’un haberine göre, ABD deniz unsurlarının boğazdan geçiş yapma hazırlığında olduğu bildirilirken, bu hamleye İran kanadından çok sert bir karşılık geldi. Fars Haber Ajansı’na dayandırılan bilgilere göre Tahran yönetimi, bölgedeki gemilerin hareketini yakından takip ettiğini belirterek bir ültimatom yayınladı.

İran tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki yabancı gemilerin hareketine devam etmesi durumunda, bu unsurların "30 dakika içinde vurulacağı" ilan edildi. Bu uyarının ardından, ABD gemilerinin geri dönmeye başladığı bilgisi verildi.

HEYETLERDE YER ALAN İSİMLER

Diplomatik kaynaklar, tarafların şu aşamada doğrudan el sıkışmak yerine Pakistan heyeti üzerinden nabız yokladığını belirtiyor. İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık ederken, heyette Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti gibi stratejik isimler yer alıyor.

ABD kanadında ise Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyette, Başkan Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un bulunması, Washington’ın süreci doğrudan Beyaz Saray kontrolünde yürüttüğünü gösteriyor. Arabulucu Pakistan tarafında ise Başbakan Şahbaz Şerif, Dışişleri Bakanı İshak Dar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Münir diplomatik trafiği bizzat yönetiyor.

TAHRAN’IN TALEPLERİ MASADA

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan’da devam eden müzakere görüşmelerine ilişkin, ülkesinin 10 maddelik önerisinin Pakistan’a iletildiğini söyledi. Bekayi, İran devlet televizyonuna "Diplomasi alanından başı dik şekilde çıkmayı umuyoruz" dedi.

Tahran yönetimi, 40 günlük savaşın ardından sağlanan geçici ateşkesi kalıcı bir barışa dönüştürmek için masaya 10 maddelik kapsamlı bir şart listesiyle oturdu. İran tarafı; topraklarına yönelik saldırı düzenlenmeyeceğine dair kesin uluslararası garanti, yaptırımların tamamen kaldırılması, sivil nükleer programın tanınması ve dondurulan tüm varlıkların iadesiyle birlikte savaş tazminatı talep ediyor. Görüşmelerin en kritik başlıklarından biri olan "Hürmüz Boğazı için yeni geçiş protokolü" teklifi ise bölgedeki enerji güvenliği açısından belirleyici bir unsur olarak masada duruyor.

LÜBNAN’DAKİ DURUM YAKINDAN TAKİP EDİLİYOR

İran heyeti, Lübnan’da ilan edilen ateşkesin sahada henüz tam anlamıyla karşılık bulmadığına inandığını vurgulayarak, bu durumun müzakerelerin geleceği için kritik bir eşik olduğunu belirtti. Tahran tarafı, ABD’nin İsrail’i ateşkes taahhütlerine uymaya mecbur bırakmakla yükümlü olduğunu ifade ederken, konunun hem Pakistanlı arabulucular vasıtasıyla hem de doğrudan müzakere odasında en üst perdeden takip edildiğini kaydetti.

İRAN’DAN ‘HENÜZ BELLİ DEĞİL’ MESAJI

İran’ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem’den sürece dair bir açıklama geldi. Mukaddem, Pakistan’ın üstlendiği "iyi niyetli arabuluculuk" girişimine vurgu yaparak, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı yasa dışı savaşın bölgesel ve küresel güvenliği uçuruma sürüklediğini belirtti. Bu savaşın sadece İran ulusuna değil, dünya barışına karşı işlenmiş bir suç olduğunu ifade eden Büyükelçi, "ABD'nin, ev sahibi Pakistan’ın bu samimi çabalarını onurlandırıp onurlandırmayacağı henüz belli değil; Washington’dan bu çabalara saygı göstermesini bekliyoruz" dedi.

İKİ HEYET BAŞBAKAN ŞERİF’LE GÖRÜŞTÜ

Müzakere sürecinin ilk somut adımı, görüşme saatinin Türkiye saati ile (TSİ) 13.00 olarak netleşmesiyle atıldı. Pakistan makamları, görüşmenin güvenliği için en üst düzey protokolleri devreye alırken, heyetlerin öncelikli olarak ev sahibi Başbakan Şahbaz Şerif ile istişarelerde bulunacağı duyuruldu. İlk olarak İran heyeti, ardından da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki Steve Witkoff ile Jared Kushner’den oluşan heyet Başbakanlık Ofisi’nde temaslarda bulundu.

‘ÖNCE İSRAİL’ DENİLİRSE ANLAŞMA OLMAZ

Görüşmeler öncesinde İran kanadından gelen açıklamalar, Tahran'ın haklarından taviz vermeyeceği yönündeki kararlılığını ortaya koydu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’ye karşı "tam bir güvensizlik" içinde masaya oturduklarını vurgularken, İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif’ten kritik bir uyarı geldi. Arif, müzakerelerde muhataplarının "önce ABD" prensibiyle hareket etmesi durumunda anlaşmanın mümkün olacağını ancak "önce İsrail" diyen bir anlayışla karşılaşırlarsa masadan sonuç çıkmayacağını belirtti.

ABD, İRAN’IN ÖN ŞARTINI KABUL ETTİ

Diplomatik kaynaklara göre, İran’ın müzakereler için en büyük ön şartı olan dondurulmuş varlıklar konusunda önemli bir gelişme yaşandı. ABD basınına yansıyan ve süreci hızlandıran bilgilere göre Washington, yabancı bankalarda tutulan İran’a ait varlıkların serbest bırakılmasını kabul etti.

Diğer yandan, İran tarafının teminat istediği belirtildi. ABD’nin mali konularda sonuç alınabilmesi için Pakistan’a bir ekip getirdiği ifade edildi. Bu gelişme, Tahran’ın haklı taleplerinin masada karşılık bulması olarak yorumlanırken, İran hükümet sözcüsü "Müzakereye olan kararlılığımızı gösterdik ancak parmağımız hala tetikte" diyerek ihtiyatlı duruşlarını koruduklarını ifade etti.

PAKİSTAN ALTERNATİF SENARYOYU DUYURDU

Müzakere saatinin ardından İslamabad’daki diplomatik kaynaklar, Pakistan’ın süreci başarıyla tamamlamak için "B planı"na sahip olduğunu aktardı. İdeal senaryoda iki heyet başkanının el sıkışarak doğrudan görüşmelere başlaması planlanırken, olası bir aksilikte Pakistanlı yetkililerin aracı olacağı "dolaylı görüşme" yöntemine geçilebileceği bildirildi. Sürecin şimdilik sadece bugüne mahsus olduğu ifade edilirken, görüşmelerin gece geç saatlere kadar sürmesi bekleniyor.

GÖRÜŞMELERE ARA VERİLDİ

İslamabad’da ABD-İran-Pakistan arasındaki 3’lü görüşmeye ara verildiği duyuruldu.

Görüşmelerin gidişatına dair belirsizlik sürerken, müzakerelere ara verildiğini açıklandı. Tarafların ayrıntılar üzerindeki pazarlıkları nedeniyle sürecin bir gün daha uzayabileceği belirtildi.

İki haftalık geçici ateşkesin ardından başlayan görüşmelerde, Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılması ve İran'a uygulanan ekonomik yaptırımların esnetilmesi gibi kritik başlıklar yer alınıyor.

ABD İLE İRAN ARASINDA GÖRÜŞMELER YENİDEN BAŞLADI

İran basını, ABD ile İran arasında İslamabad’taki görüşmelerin kısa bir aradan sonra yeniden başladığını, bu süreçte teknik heyet görüşmelerinin de yapıldığını bildirdi.

PEZEŞKİYAN: 'İRAN HALKI CESURCA MÜZAKERE EDECEKTİR'

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan verilen arada yaptığı yeni açıklamada "Pakistan'a gelen İran heyeti, İran'ın çıkarlarının yılmaz bir koruyucusudur ve bu doğrultuda cesurca müzakere edecektir. Müzakerelerin sonucu ne olursa olsun, hükümet halkın yanında yer alacaktır" ifadelerini kullandı.

İLK GÜN GÖRÜŞMELERİ SONA ERDİ

İran medyası, Pakistan'daki yüz yüze müzakerelerin ilk aşamasının sona erdiğini açıkladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"İran ve Amerikan müzakere heyetlerinin saatler önce müzakerelere başlayan uzman ekipleri, yüz yüze görüşmelerin bir aşamasını tamamladıktan sonra şu anda tartışılan konular hakkında yazılı metin alışverişinde bulunuyor."

GÖRÜŞMELER DEVAM EDECEK

İran medyasındaki haberlere göre yeni müzakere turu bu gece ya da yarın gerçekleştirilecek.

Wall Street Journal duyurdu: İran’ın binlerce füzesi emir bekliyorDünya