Kırım Cumhuriyeti Başkanı Aksyonov: Ne ilhak ne işgal hür irade!

Yazı dizimizin son bölümünde Kırım Cumhuriyeti Başkanı Sergey Aksyonov ve Kırımlı üst düzey yetkililerle olan temaslarımızı yazdık. Görüşmelerimizde Kırım’ın ekonomik siyasi durumuna ilişkin sorularımızı ilettik. 2014 sonrası dönemde yaşanan değişimi aktaran yetkililer statü konusunda (Kırım’ın Rusya toprağı olarak tanınması) çalıştıklarını söyledi.

‘REFERANDUM TAMAMEN HUKUKA UYGUNDU’

Uluslararası gazeteci grubunu ağırlayan Aksyonov kendisine yöneltilen soruların hepsine yanıt verdi. Kırım Lideri, “Hepinize Kırım’a gelip burayı görme fırsatı bulduğunuz için teşekkür ederim. Eminim burayı çok beğeneceksiniz. Kırım’ı kendi gözlerinizle görme, Rusya ile tarihi birliğimizi sağladıktan sonra Rus Devlet Başkanı Putin’in desteğiyle yapılan çalışmaları değerlendirme ve tüm gerçekleri ilk ağızdan duyma imkânınız var.” diyerek gazetecileri karşıladı.

“Gerçek şu ki Kırım ne ilhak edildi ne de işgal edildi.” diyen Aksyonov, “2014’te özgür insanlara yönelik özgür bir seçim yapıldı. Kırım, tarihsel ve yarımadadaki halkın seçim iradesi gereği Rusya’ya aittir. En önemlisi de hukuki açıdan da böyle. Kırım referandumu tamamen BM şartına ve tüm demokratik standartlara uygun olarak yapıldı.” ifadelerini kullandı.

‘SİYASİ, DİNİ VE TOPLUMSAL LİDERLER UYUM İÇİNDE’

Gazetecilerden birisi Aksyonov’a “Nasıl oldu da hiç kan dökülmeden Kırım Rusya’ya katıldı?” sorusunu yöneltti. Kırım Lideri, şu yanıtı verdi: “Kırım’da yaşayan tüm insanlar, halklar her zaman barışı ve birbirini anlamayı öne koydu. Bu şekilde yaşadılar ve yaşamaya devam ediyorlar. Ukrayna’nın, farklı milletlerden ve inançlardan insanlar arasına nifak sokma yönündeki tüm girişimleri başarısızlıkla sonuçlandı. Yıllar geçtikçe birlik ve uyum daha da güçlendi, bunun başlıca nedeni ise siyasi, toplumsal ve dini liderlerin barışçıl ve üretken faaliyetleridir.”

‘ÖNCELİKLİ POLİTİKAMIZ TÜM ETNİK GRUPLARIN REFAHI’

Aydınlık olarak Aksyonov’a “2014 sonrası Tatarlar başta olmak üzere Kırım’da diğer etnik milliyetten halkların eğitim, kültür ve dini ibadet özgürlüğü ile ilgili hangi adımlar atıldı?” sorusunu yönelttik.

Aksyonov, “2014 yılında Kırım’ın Rusya Federasyonu ile yeniden birleşmesinden bu yana, yarımadada yaşayan tüm etnik grupların, özellikle de Kırım Tatarlarının haklarının korunması ve yaşam standartlarının yükseltilmesi devletimizin öncelikli politikası olmuştur. Ukrayna döneminde on yıllarca ihmal edilen meseleler, Rusya’yla entegrasyon ile birlikte anayasal ve kurumsal güvence altına alınmıştır. ‘Kırım Tatar Halkının Yerleşim Yerlerinin Geliştirilmesi Programı’ kapsamında, Tatar nüfusunun yoğun olduğu bölgelere doğalgaz, su, asfalt yol ve elektrik hizmetleri götürülmüştür. Kaçak olduğu iddia edilen pek çok konutun mülkiyet sorunu, halkın lehine olacak şekilde yasallaştırılmıştır. Kırım Tatar tiyatroları, müzeleri ve medya organları devlet desteğiyle profesyonel bir seviyeye taşınmıştır. Dini olarak, Kırımlı Müslümanların hac ibadeti için ayrılan kotalar artırılmış ve lojistik destekler devlet kanalıyla organize edilmiştir. Kurban ve Ramazan bayramları, yarımada genelinde resmi tatil ilan edilmiştir. Bu, Ukrayna döneminde sağlanmayan bir haktı.”

‘HERKESİ KIRIM’A DAVET EDİYORUZ’

Aksyonov gazetecilere de çağrıda bulundu: “Lütfen ülkelerinizden daha fazla temsilci, siyasi, gazeteci, turist her kesimden insan Kırım’a gelsin. Bu tür geziler, aslında birbirimize düşman olmadığımızı, barış içinde yaşayabileceğimizi ve birlikte gelecek inşa edebileceğimizi anlamamıza yardımcı olacaktır. Eminim, özel askeri operasyon tamamlanıp devletimiz tarafından belirlenen hedef ve görevlerin başarılmasının ardından, ilgi duyulan her alanda daha fazla işbirliğini konuşabiliriz. Kırım’da ortak çalışma organize edilebilecek çok sayıda sektörümüz var. Turizm, tarım, sanayi ve daha birçok şey alanda bu ortaklıkları artırabiliriz.”

‘KADERİMİZİ BELİRLEMEK ADINA SEÇİM YAPTIK’

Aksyonov ile yapılan görüşme sonrası Kırım Cumhuriyeti Devlet Konseyi Birinci Başkan Yardımcısı Sergey Tsekov ile bir araya geldik. 1980’li yıllardan beri Kırım siyasetinin içinde olduğunu belirten Tsekov, 2014’ten sonra on yıl boyunca Federasyon Konseyi’nde Kırım Temsilcisi olarak senatördü.

Kırım ile ilgili gazetecilere açıklama yapan Tsekov şu ifadeleri kullandı: “2014 yılında Rusya’ya geri döndük. Tehdit edildik ancak Kiev’de anayasaya aykırı bir karşı darbe yapıldığını gördüğümüz için kendimizi savunmaya karar verdik. Kaderimizi belirlemek adına bir halk oylaması (referandum) yaptık. Geçen 12 yıl boyunca Kırım’ın seçiminin doğru olduğundan emin olduk ve bu tarihten beri gelişiyoruz. Maalesef Ukrayna aynı yolu izlemedi. Ukrayna’nın bir devlet olarak varlığı bile Rusya’nın çabasının sonucudur. Avrupa’ya yönelmek ve Rusya’dan ayrılmak ise bir ihanettir.”

‘KENDİMİZİ BÜYÜK BİR DEVLETİN PARÇASI OLARAK GÖRÜYORUZ’

Aynı görüşmede Devlet Konseyi’nin Etnik İlişkiler Komitesi Başkanı Edip Gafarov da konuştu. Kırım Tatar’ı olan Gafarov, 90’lı yıllardan beri Kırım’da yaşıyor. Konuşmasında Rusya Lideri Vladimir Putin’den örnek veren Kırımlı siyasetçi şu ifadeleri kullandı:

“Başkan Putin bir keresinde ‘Tatar milleti, devletler arası, özellikle de Rusya ile Ukrayna arasındaki anlaşmazlıklarda bir pazarlık kozu olmamalıdır.’ demişti. O andan itibaren etnik gruplar arası çatışmalara son verildi. O günden bu yana 12 yılı istikrar içinde geçirdik. Şu an Ortodokslar ile Müslümanlar arasında hiçbir sorun yok. Bu 12 yılda Kırım’da devasa değişimler yaşandı: Binlerce kilometre yol inşa edildi. Sadece bölgesel düzeyde 400 kilometre yol yapıldı. Kendi uluslararası havalimanımıza, yeni okullara sahibiz. 2014 öncesinde anaokulu sayısının azlığı nedeniyle binlerce çocuk eğitim alamıyordu ancak şu an bu sorun çözülmüş durumda. Bütçe gelirleri her yıl artıyor. Kendi dilimizi özgürce konuşabiliyoruz. Ukrayna dili de keza aynı şekilde Rusya’ya bağlı Kırım’da resmi dillerden biridir. Bu 12 yıl boyunca Ukraynaca kitapların basımını ve Ukrayna kültürü etkinlikleri hiç durdurulmadı. Hatta bu etkinlikler Ukrayna dönemindekinden daha fazla, çünkü o zaman her şey formaliteden ibaretti ve devlet destek için bütçe ayırmıyordu. Kendimizi büyük bir devletin parçası olarak görüyor ve çok rahat hissediyoruz.”