KVKK Başkanı Bilir: Yapay zekâ insanı değil, insan yapay zekâyı yönetmeli

Kişisel verilerin korunması alanındaki son gelişmelerin ele alındığı “9. e-Safe Kişisel Verileri Koruma Zirvesi”, Ankara’da Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun ev sahipliğinde düzenlendi. “Kişisel Veri Korumasının Geleceği” temasıyla düzenlenen zirvede, yapay zekâ, dijital uygulamalar, veri güvenliği ve Avrupa Birliği’ndeki yeni yasal düzenleme hazırlıkları masaya yatırıldı.

e-Safe Kurucusu Musa Savaş’ın açış konuşmasıyla başlayan zirveye kamu kurumları, teknoloji şirketleri, hukukçular, akademisyenler ve siber güvenlik uzmanları katıldı. Etkinlikte kişisel verilerin korunmasının artık yalnızca teknik bir konu olmadığı, doğrudan insan hakları ve günlük yaşamla bağlantılı hale geldiği vurgulandı.

‘YAPAY ZEKA HAYATIMIZI KÖKTEN DEĞİŞTİRDİ’

Zirve Başkanı Özge Evci Eray, 2016’dan bu yana teknolojinin çok hızlı değiştiğini belirterek, “Eskiden bir fotoğraftan gerçekçi video üretmek günler süren profesyonel bir işti. Şimdi birkaç fotoğrafla herkes bunu yapabiliyor. Yapay zekâ artık hepimizin hayatının içinde” dedi.

Eray, kişisel verilerin korunmasının tek seferlik değil, sürekli takip edilmesi gereken bir süreç olduğunu ifade ederek Avrupa Birliği’nde veri koruma yasalarında sadeleştirme çalışmalarının da başladığını söyledi.

‘VERİ GÜVENLİĞİ İNSANIN GELECEĞİYLE İLGİLİ’

Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir ise dijital çağda asıl tartışmanın “insanın geleceği” olduğunu söyledi. Bilir, “İnsan mı teknolojiyi yönetecek, yoksa algoritmalar mı insanı yönetecek? Biz insanın teknolojiye hakim olması gerektiğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

Teknolojinin daha tasarım aşamasında mahremiyet anlayışıyla geliştirilmesi gerektiğini belirten Bilir, bazı mobil uygulamaların gereksiz yere kişisel verilere erişim istediğine dikkat çekti. Bilir, “Bir el feneri uygulaması neden rehbere ya da konuma ulaşmak istesin?” diye konuştu.

‘YAPAY ZEKA KARARLARINA İTİRAZ HAKKI VAR’

Yapay zekânın işe alım, bankacılık ve sağlık gibi alanlarda yaygınlaştığını kaydeden Bilir, tamamen otomatik sistemlerin verdiği kararlara karşı vatandaşların itiraz hakkı bulunduğunu hatırlattı.

Bilir, “Bir banka size kredi vermediyse ve bu karar tamamen algoritma tarafından alındıysa buna itiraz edebilirsiniz. İnsan müdahalesi isteme hakkınız var” dedi.

Sağlık verilerinin yapay zekâ sistemlerine kontrolsüz şekilde yüklenmemesi gerektiğini de belirten Bilir, vatandaşların özellikle sağlık konusunda daha dikkatli davranması gerektiğini söyledi.

‘AVRUPA BİRLİĞİ YENİ DÜZENLEMELER HAZIRLIYOR’

Zirvede Avrupa Birliği’nin hazırladığı “Digital Omnibus” adlı yeni düzenleme paketi de değerlendirildi. Uzmanlar, bu düzenlemelerin kişisel verilerin korunması kurallarında bazı değişiklikler getirebileceğini anlattı.

Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Merve Ayşegül Kuluvar, Avrupa Birliği’nin teknoloji şirketleri üzerindeki yükleri azaltmak için bazı veri koruma kurallarını esnetmeyi tartıştığını söyledi.

Kuluvar, özellikle şirketlerin otomatik karar alma süreçlerinde daha geniş yetki elde etmesinin ve veri taleplerini reddetmesinin kolaylaşmasının eleştirildiğini ifade etti.

‘AVRUPA, AMERİKA İLE REKABET KAYGISI YAŞIYOR’

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Çiçek Ersoy da Avrupa Birliği’nin teknoloji ve yapay zekâ alanında geride kalma endişesi yaşadığını söyledi.

Ersoy, “Amerika daha az kural ve daha fazla teknoloji yatırımı yaklaşımını savunuyor. Avrupa ise temel hak ve özgürlükleri önceleyen daha sıkı bir sistemi tercih ediyor. Ancak şimdi Avrupa’da da ‘fazla kural koyduk, geride kaldık’ tartışması başladı” değerlendirmesinde bulundu.