Macaristan sandık başında: 16 yıllık Viktor Orban iktidarı için son günler mi?
Macaristan’da 199 milletvekilinin belirleneceği genel seçimlerde oy verme işlemi başladı. Kararsız seçmenlerin çokluğu sonuçları öngörülmez kılsa da Orban anketlerde rakiplerine göre geride görünüyor.
Gökalp Erbaş
Editor
Macaristan halkı, ülkenin yeni dönemdeki siyasi kaderini belirlemek üzere sandık başına gidiyor. Yerel saatle 06.00’da başlayan oy kullanma işleminde, 199 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyeleri seçilecek. 16 yıldır iktidar koltuğunda oturan Başbakan Viktor Orban için bu seçim oldukça kritik görülüyor.
ANKETLERDE PETER MAGYAR RÜZGARI VE BELİRSİZ SONUÇLAR
En dikkat çekici rekabet, Başbakan Viktor Orban’ın Macar Yurttaş Birliği Partisi (Fidesz) ile Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) arasında yaşanıyor. Kamuoyu yoklamalarının çoğu, Peter Magyar’ın liderliğindeki Tisza Partisi’nin yarışta önde olduğunu gösterse de kararsız seçmen oranının yüksekliği sonuçlara dair belirsizliği koruyor. Hem Macaristan'ın iç siyaseti hem de Avrupa Birliği’nin siyasi dengeleri açısından belirleyici olması beklenen seçimlerde oy verme işlemi saat 19.00’da sona erecek.
Macaristan’ın mevcut seçim sistemi uyarınca seçmenler sandıkta iki farklı oy kullanıyor. Birinci oy, seçmenlerin kendi bölgelerindeki adayları belirlerken; ikinci oy ise ulusal parti listeleri için veriliyor. Yurt dışında yaşayan vatandaşlar sadece ulusal listeler için oy kullanabilirken, ülkede ikamet eden seçmenler her iki kategoride de tercihlerini sandığa yansıtabiliyor.
Macaristan'da seçim sistemi nasıl işliyor?
Macaristan meclisi toplam 199 sandalyeden oluşur ve seçmenler sandıkta iki farklı tercih yaparak çift oylama sistemini kullanır. Meclisteki 106 milletvekili, her seçim bölgesinde en yüksek oyu alan adayların doğrudan seçildiği dar bölge sistemiyle belirlenir. Geriye kalan 93 milletvekili ise partilerin ülke genelinde aldığı oy oranlarına göre nispi temsil yöntemiyle dağıtılır. Partilerin meclise girebilmesi için tek başına %5, iki partili ittifaklarda %10 ve daha geniş koalisyonlarda %15 barajını aşması şarttır. Sistemin en tartışmalı noktası olan "kazanan tazminatı", bölgelerde birinci olan adayın ihtiyaç fazlası oylarının da ulusal listede partisine eklenmesini sağlar. Hükümet kurmak için salt çoğunluk olan 100 sandalye yeterliyken, 133 sandalyeye ulaşan taraf Anayasa'yı değiştirecek "süper çoğunluk" gücünü kazanır.
