Maden-İş: Soma’yı ayağa kaldıracak adımlar atılmalı
Soma’da madencilik ve termik santral kaynaklı krizi değerlendiren Türkiye Maden-İş yöneticileri, 1361 işçinin haklarının korunacağını belirterek üretimin hızla yeniden başlamasını, santralin verimli şekilde işletilmesini ve bölgeyi yeniden ayağa kaldıracak adımların atılmasını istedi.
GAZETE HABERLERİ
Editor
Ulusal Kanal’da dün Ekrem Demir’in sunduğu programda konuşan Türkiye Maden-İş Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Şeref Zeyrek ile Türkiye Maden-İş Ege Bölge Baş Temsilcisi Emin Kara, Soma’da Yeni Anadolu Madencilik’in faaliyetlerini sonlandırma süreci, 1361 işçinin işten çıkarılması ve Soma Termik Santrali kaynaklı krizi değerlendirdi. Sendika yöneticileri, üretimin yeniden başlaması, işçilerin mağdur edilmemesi, santralin tam kapasiteyle çalıştırılması ve yerli-milli kömür politikalarının yeniden desteklenmesi çağrısında bulundu. Türkiye Maden-İş Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Şeref Zeyrek şu ifadeleri kullandı:
“Yeni Anadolu Madencilik’te 9 Temmuz itibarıyla tüm işçi arkadaşlarımızın çıkışı veriliyor. Kıdem, ihbar ve sosyal haklar ödenmek şartıyla. Pazartesi veya salı günü protokol yeni firmayla imzalanacak. Yeni Anadolu Madencilik, Türkiye Kömür İşletmeleri’nin (TKİ) iştirak firması. TKİ, iştirak firmalarının dahi maaşını ödeyemez hale geldi. Bunun sebebi de Torku Termik Santrali. Soma Termik Santrali, 5 senedir TKİ’ye borcunu ödemedi. TKİ’nin sermayesi kadar borcu var. Her ay ‘Maaşlar ne zaman yatacak, bu ay yatacak mı?’ tereddüdüyle bu durumlara geldik.
‘BİN 361 İŞÇİ İÇİN BU HAFTA PROTOKOL İMZALANACAK’
“Gerçekten bu işi yapabilecek, maaşlar ve sosyal yardımlar konusunda da işçimizi mağdur etmeyecek bir firmaya verilmesini istiyoruz. Satın alan firma çalışmalarını yaptıktan sonra belki 1361 değil, 1500 kişi bile alabilir. Üretim en kısa yoldan başlamalı. Firma, 3 ay içinde bu işçilerin yarısından fazlasını işe alacağının garantisini verdi. Peyderpey hepsi işe alınacak. Bunun protokolünü de bu hafta içinde garanti altına alacağız. Bin 361 kişiden hiç kimse işsizlik yaşamayacak. Firma, şu an hiçbir işçi olmadan şirketi boş olarak devralıyor. Bugüne kadar kimsenin alacağı kalmayacak şekilde tüm ödemeler tek seferde yapılacak. Yeni Anadolu’nun elinde şu anda çalışılabilir durumda Işıklar Maden Ocağı ve Merzifon Suluova’daki maden ocağı var. Merzifon’u da verdiği zaman Yeni Anadolu Madencilik tamamen madencilikten çekilmiş olacak.
‘SANTRAL TORKU’NUN ELİNDE HİÇ TAM KAPASİTE ÇALIŞMADI’
“Soma Termik Santrali eylül ayında icradan satışa çıkıyor. 350 milyon dolar değer biçildi. Taliplerin kim olduğu henüz belli değil. Santral Torku’ya teslim edildikten sonra 6 ünite hiçbir zaman yüzde 70-80 kapasiteyle çalışmadı. Sadece 2 veya 3 ünite, yüzde 30-40 kapasiteyle çalıştı. Bu da Soma’daki kömür üreticilerine çok büyük darbe oldu.
Üretiyorsun, nereye vereceksin? Bizim kömürümüzün 2 bin 200 kalorilik kısmı santralde değerlendirilecek kömür. Santral almayınca kömür üreticileri zor duruma düştü. Buradaki 6 ünite çalışmış olsa, oradaki madenler ve firmalar sıkıntı yaşamaz, bu çark dönerdi. Böylece işçi, esnaf ve bölge halkı mağdur olmazdı. 2-3 üniteyle çalışılması Soma kömür sektörünü çok büyük etkiledi. Burayı satın alıp gerçekten yatırım yapacak, santrali tam kapasite çalıştıracak birilerinin alması lazım. Yoksa devletin kendi eliyle burayı çalıştırması gerekir. Soma’daki sıkıntıların başlıca sebebi Torku’dur.”
Yetkililerden isteğimiz yerli ve milli politikalar
Türkiye Maden-İş Ege Bölge Baş Temsilcisi Emin Kara da şunları söyledi:
“Torku olayı göz göre göre geldi. Torku’ya verilirken ne kadar yetkili ve etkili bir firma olduğu ortadaydı. 2023 ve 2024 yıllarında Nurettin Akçul öncülüğünde bu santral ve ithal kömürle ilgili eylemler başlatmıştık. Orası devletteyken her 6 ayda bir revizyon yapılıyor, bakımları düzenli olarak yapılıyordu. Alım garantileri vardı. TKİ’nin hakemliğinde yürütülüyordu. Bu politikalardan vazgeçildi. Dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak döneminde ‘yerli enerji, milli kömür’ politikaları deniliyordu. Daha etkili üretim yapılacağı söylendi ancak bunun arkasında durulmadı.
“Termik santralin üretimi düşürmesi madenleri doğrudan etkiliyor. Satılmayınca stoklarda bekleyen kömürün değeri düşüyor, yanıyor ve çöp oluyor. Bu durum dolaylı olarak oradaki işçiyi, emekçiyi, esnafı, kamyoncuyu, kısacası herkesi etkiliyor. Orada iki kez büyük eylem yaptık. Etkili de oldu ama sesimizi yeterince duyuramadık. Devlet yetkililerimizden isteğimiz şu: Burayı alacak firma işinin ehli ve yeterli bir firma değilse, santral devletin kontrolünde yeniden canlandırılmalı. Yerli ve milli kömürün önü açılmalı. İthal kömür konusu bizim kırmızı çizgimiz. Yerli kömür ve milli enerji politikalarının destekleyicisiyiz. Soma’yı ayağa kaldıracak sürece yeniden gelmeyi umut ediyoruz.
‘SANTRALE BİÇİLEN DEĞER BORCU KARŞILAMIYOR’
“Santrale 350 milyon dolar değer biçildi. Bu da yaklaşık 16 milyar lira ediyor. Ancak TKİ’ye olan borcu 20 milyar lirayı karşılamıyor. Bu sadece TKİ’nin alacağı. Bir de mevcut durumda 3 üniteyi destekleyen firmalar var. Onların da alacakları 1 milyar lirayı buldu. Onlar da icralık durumda. Borçlanma katlanarak devam ediyor. Sayın Bakanımız Alparslan Bayraktar ‘oyuncu değişikliği’ dedi, bize umut verildi ama arkası gelmiyor. Ortada herhangi bir yaptırım yok.”
