MEB’in grev kırıcılığına yargı freni

İstanbul Beyoğlu’ndaki Özel İtalyan Lisesi’nde Türk öğretmenlerin 2 Şubat’ta başlattığı grev sürecinde Millî Eğitim Bakanlığı (MEB)’nın farklı okullardan öğretmen görevlendirmesine yargıdan dur kararı geldi. Ankara 4. İdare Mahkemesi, söz konusu işlemi “açıkça hukuka aykırı” bularak yürütmesini durdurdu.

Özel İtalyan Lisesi’nde görev yapan 14 Türk öğretmenin greve katılmasıyla birlikte haftalık toplam 287 ders saatinin boş geçtiği belirtildi. Bunun üzerine MEB, farklı devlet okullarında görev yapan 26 öğretmeni kısmi zamanlı olarak okula görevlendirdi. Bu adım, öğretmenlerin üyesi olduğu Tez Koop-İş sendikası tarafından “grev kırıcılığı” olarak değerlendirilerek yargıya taşındı.

Sendika, Ankara 4. İdare Mahkemesine yaptığı başvuruda, MEB’in yetkisini aştığını ve yapılan görevlendirmenin grevin etkisini kırmaya yönelik olduğunu söyledi. Dilekçede, bu müdahalenin anayasal güvence altındaki grev hakkını fiilen ortadan kaldırdığı ifade edilerek yürütmenin durdurulması ve işlemin iptali talep edildi.

MAHKEME İKİ ŞARTI BİRLİKYE DEĞERLENDİRDİ

Mahkeme, yürütmenin durdurulmasına karar verirken idari yargıda aranan iki temel kriteri esas aldı: işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç zarar doğurma ihtimali.

Kararda, her iki şartın da somut olayda gerçekleştiği vurgulandı. Kararda, MEB’in doğrudan işveren olmamasına rağmen yaptığı görevlendirmenin sonuçları itibarıyla grev hakkını etkisiz hale getirdiği vurgulandı. Mahkeme, bu müdahalenin anayasal güvence altındaki grev hakkını ortadan kaldırıcı nitelik taşıdığına hükmetti. Bu gerekçeyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütmenin durdurulmasına hükmedildi.

KANUN HÜKMÜ HATIRLATILDI: YERİNE İŞÇİ ALINAMAZ

Mahkeme kararında, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 68. maddesine açıkça atıf yapıldı. Söz konusu düzenleme, kanuni bir grev süresince iş sözleşmeleri askıda olan işçilerin yerine başka işçi alınamayacağını hükme bağlıyor.

Bu kapsamda mahkeme, yapılan görevlendirmenin doğrudan işveren eliyle yapılmamış olsa bile aynı sonucu doğurduğunu ve kanunun amacına aykırı olduğunu değerlendirdi.

Kararda ayrıca, grev sürecinde kamu otoritelerinin müdahale alanı da ele alındı. 6356 sayılı Kanun’un 74. maddesine atıfla, mülki amirlerin kamu düzeni ve günlük yaşam için zorunlu hizmetlerin devamını sağlamak üzere tedbir alabileceği; ancak bu tedbirlerin grevi etkisiz kılacak nitelikte olamayacağı belirtildi. Mahkeme bu çerçevede, MEB’in işleminin grevin uygulanmasını fiilen engelleyici bir sonuç doğurduğunu ifade etti.

MEB: ÖĞRENCİLERİN ÜSTÜN YARARI GÖZETİLDİ

Millî Eğitim Bakanlığı ise mahkemeye sunduğu savunmada, işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürdü. Grev nedeniyle eğitim-öğretim hakkının aksadığını belirten Bakanlık, velilerden gelen başvurular doğrultusunda öğrencilerin üstün yararının gözetildiğini ve bu nedenle görevlendirme yapıldığını savundu. MEB, davanın ve yürütmenin durdurulması talebinin reddini istedi. Oybirliğiyle alınan karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz edilebilecek.