Merkez’in raporu durgunluğu resmetti
Merkez Bankasının firma görüşmelerinden elde ettiği bulgulara göre yılın ikinci çeyreğinde iktisadi faaliyetler yavaşladı, yurt içi satışlar azaldı, üretim düştü, yatırımlar zayıfladı ve firmalar arası tahsilat riskleri arttı.
GAZETE HABERLERİ
Editor
Türkiye Cumhuriyet Merkezi Bankası (TCMB) 14 Ağustos Perşembe günü yılın 3. Enflasyon Raporu’nu paylaştı. Raporda, “Firma Görüşmelerinden Elde Edilen Bulgular” bölümünde üretim ile ilgili çarpıcı bilgiler yer aldı. Firmalar görüşmelerinden elde edilen bilgilere göre; iktisadi faaliyet yılın ikinci çeyreğinde yavaşladı, toplam talep yurt içi satışlar kaynaklı yavaşladı, üretim faaliyeti ise zayıfladı. Ayrıca yatırım duruşunda zayıflık devam etti ve bu durum firmaların istihdam planlarına yansıdı.
Yurt içi satışlar ikinci çeyrekte ilk çeyreğe kıyasla yavaşladığı aktarılan raporda, “Firmalar arası ticaret, tüketici talebine kıyasla daha zayıf kalmıştır. Talep görünümündeki belirsizlik, finansman koşullarındaki sıkılık ve tahsilat riskleri bu durumun belirleyici unsurları olmuştur.” ifadeleri kullanıldı.
MALİYETLER ÜRETİMİ BASKILADI
Yatırım ve üretimin de zayıfladığının bilgisi verilen raporda, şunlar kaydedildi:
“Üretim ikinci çeyrekte ilk çeyreğe kıyasla zayıflamıştır. İç piyasa ağırlıklı çalışan firmalarda talep belirsizlikleri, sıkı finansal koşullar, nakit akışındaki bozulmalar, artan ithalat eğilimi, rekabet baskısı ve maliyet artışları üretimi baskılamıştır. İhracatçı firmalarda ise dış talebe yönelimin artması üretimi desteklemiştir.
“Yatırım duruşundaki zayıflık sürmüştür. Talep görünümündeki belirsizlikler ve finansal koşullardaki sıkılık, firmaların yeni yatırımlar yerine mevcut kapasiteyi korumaya odaklanmasına neden olmuştur. Bununla birlikte, sektöründe olumlu ayrışan, katma değerli ürün üreten ve güçlü özkaynak yapısına sahip firmalar yatırım yapmaya devam etmiştir. Bu yatırımlar, kapasite artışından çok verimlilik ve rekabet gücü artışı ile maliyet azaltmaya yönelik zorunlu görülen otomasyon ve modernizasyon projeleri şeklinde gerçekleşmiştir.”
İÇ PİYASAYA ÇALIŞAN FİRMALARDA İSTİHDAM DAHA OLUMSUZ
İstihdam görünümünün iç piyasa ağırlıklı çalışan firmalarda daha olumsuz olduğuna dikkat çekilen raporda, “Talep belirsizliği, iş hacmindeki daralma ve yüksek iş gücü maliyetleri istihdam planlarını sınırlamıştır. Tekstil ve hazır giyim sektörleri olumsuz etkilenen alanlar arasında öne çıkmıştır.” denildi.
Finansman ihtiyacı artarak devam ettiğine işaret edilen TCMB raporunda, “İşletme sermayesi kaynaklı finansman ihtiyacındaki artışta nakit akışındaki bozulmalar etkili olurken maliyet baskısı azalmıştır. Yatırım amaçlı finansman ihtiyacı ise önceki çeyreğe göre gerilemiştir.” ifadeleri kullanıldı.
KARŞILIKSIZ ÇEKLER VE KONKORDATOLAR RİSKLERİ ARTIRDI
Raporda, firmalar arası ticaret koşullarının ikinci çeyrekte belirgin şekilde sıkılaştığı belirtilirken, “Krediye erişimde güçlük yaşayan ve/veya iş hacmi düşen firmalar, vade uzatma taleplerini artırmıştır. Tahsilat gecikmeleri nakit akışını olumsuz etkilemiş, karşılıksız çek oranlarındaki artış ve konkordato haberleri risk algısını yükseltmiş, firmalar müşteri seçiminde daha temkinli bir yaklaşım benimsemiştir.” bilgileri verildi.
Raporda “Kredi koşulları ise ilk çeyreğe göre sıkılaşmıştır. Firmalar bu sıkılaşmayı ağırlıklı olarak faiz kanalı üzerinden hissetmiştir. Hazirandan itibaren teklif edilen TL kredi faiz oranlarında başlayan düşüş, bu etkiyi sınırlamıştır. Temmuz ayında krediye erişimde sınırlı bir gevşeme görülse de TL kredi maliyetleri kredi talebini sınırlamayı sürdürmüştür.” ifadelerine yer verildi.
