NATO’da 'kepenk indirme' planı: Yıllık zirve geleneği tarih oluyor

NATO, tarihinin en büyük güven ve birlik krizlerinden birini yaşıyor. Reuters’ın haberine göre, ittifak bünyesinde yıllık zirvelerin kaldırılması yönünde ciddi bir hazırlık var. Bu adım, sadece operasyonel bir değişiklik değil, ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifak üzerindeki sarsıcı etkisinin ve üye ülkeler arasındaki derinleşen uçurumun bir dışa vurumu olarak görülüyor. İttifakın 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenleyeceği zirveye hazırlık yapılırken, kulislerde konuşulan "zirve sayısını azaltma" planı, NATO’nun bir arada kalma iradesinin zayıfladığına dair somut bir işaret olarak değerlendiriliyor.

TRUMP GÖLGESİNDE KIRILGAN BİRLİK

Reuters’ın haberine göre, NATO'nun zirve takvimini gözden geçirmesinin en temel nedeni, ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka yönelik "yıkıcı" tutumu. Trump yönetimi, 31 üye ülkenin birçoğunu hedef alan sert eleştirilerini sürdürürken, özellikle İran operasyonlarına destek verilmemesi gibi konularda ittifakı açıkça suçladı.

Diplomatik kaynaklara göre, Trump'ın görev süresinin son yılı olan 2028'de zirve düzenlememe fikri, ittifakın ABD Başkanı ile yaşanacak muhtemel bir çatışmadan kaçınma isteğini gözler önüne seriyor. Trump’ın daha önce "İttifakı terk ederim" tehditleri ve Grönland’ı satın alma çıkışları gibi hamleleri, NATO içindeki yapısal bütünlüğü geri dönülemez şekilde zedeledi.

ZİRVELER NEDEN İPTAL EDİLİYOR?

NATO’da son yıllarda "daha az dram, daha iyi karar" anlayışı öne çıkmaya başladı. Reuters’a konuşan diplomatik kaynaklar, yıllık zirvelerin artık bir "gövde gösterisinden" ziyade, bir "kriz yönetimi" alanına dönüştüğünü belirtiyor. Soğuk Savaş döneminde çok daha seyrek yapılan zirvelerin 2021'den bu yana yıllık periyoda çekilmesi, ittifakı bir "kaos yönetimine" zorladı.

Özellikle geçen yıl Lahey’de düzenlenen zirvede, Trump’ın savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 5’ine çıkarma dayatması, ittifakı uçurumun kenarına getirmişti. NATO'nun şimdi zirveleri 2 yılda bire düşürme planı, kendi içinde derinleşen çatlakları kamuoyundan gizleme ve ittifakın dağılma eğilimlerini bir nebze olsun frenleme çabası olarak yorumlanıyor.

NATO’DA YORGUN GÖRÜNTÜ

Reuters’ın haberinde dikkat çeken bir diğer husus da, ittifak üyelerinin artık uzun vadeli stratejik planlama yapmaktan ziyade, günü kurtarmaya çalışması. Eski NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in anılarında da belirttiği gibi, Trump’ın bir zirvede masayı terk etme tehdidi, ittifakı "parçalanmış" bir yapıyla baş başa bırakabilirdi. Bugün gelinen noktada NATO, ortak güvenlik vizyonundan ziyade, yorgun düşen bir yapı görünümü veriyor.

Ankara zirvesi NATO’yu kurtaramazGündem