Nükleerde rota yeniden Rusya

Türkiye, Akkuyu’nun ardından Sinop ve Trakya’da iki büyük nükleer santral daha kurmayı planlıyor. Son yıllarda ABD, Kanada, Fransa ve Güney Kore gibi ülkelerle yürütülen görüşmelerde henüz nihai anlaşmaya varılmazken, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Putin’le görüşmesinin ardından yaptığı açıklama ibrenin yeniden Rusya’ya döndüğüne işaret etti.

Türkiye’nin nükleer enerjide Akkuyu’nun ardından planladığı yeni santrallerde Rusya yeniden öne çıktı. Sinop ve Trakya projeleri için son üç yılda Rusya’nın yanı sıra Güney Kore, ABD, Kanada ve Fransa ile temaslar yürütüldü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le görüşmesinin ardından yaptığı açıklama dikkat çekti.

Erdoğan, yapımı Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından sürdürülen Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin tamamlanma aşamasına geldiğini belirterek, yeni nükleer santraller konusunda da Rusya ile birlikte hareket edileceğinin işaretini verdi.

Putin’le görüşmesinin ardından konuşan Erdoğan, “Şu anda artık Akkuyu Santrali’nin bitim dönemine girmiş vaziyetteyiz. Artık Akkuyu Santrali bitsin, açılışını yapalım diye bekliyoruz. Çünkü Akkuyu Santrali’nin açılışı ile başka santrallerin adımlarını birlikte atacağız.” dedi.

Putin de Akkuyu’nun Türkiye-Rusya ortaklığındaki önemine işaret ederek santralin ilk ünitesinin devreye alınmasına ilişkin, “Bu böyle olacak.” ifadelerini kullandı.

İKİ SANTRAL DAHA PLANLANIYOR

Türkiye, Mersin’deki Akkuyu’nun ardından Sinop ve Trakya’da iki büyük ölçekli nükleer santral daha kurmayı hedefliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın daha önce açıkladığı plana göre Sinop ve Trakya’da dörder reaktörün devreye alınması öngörülüyor.

Yeni santraller için ilk dönemden itibaren Rusya önemli adaylardan biri oldu. Ancak sonraki yıllarda hükümet, ABD, Fransa, Kanada ve Güney Kore ile görüşmelere yöneldi.

Bayraktar, 15 Eylül 2023’te Sinop’taki ikinci nükleer santral için Rusya ile görüşmelerin sürdüğünü, aynı zamanda Güney Kore ile temas halinde olduklarını açıklamıştı.

Trakya projesinde ise başta Çin öne çıktı. Bayraktar, Mart 2024’te Trakya için “ağırlıklı olarak Çin’le” görüşüldüğünü ve müzakerelerde “çok ciddi noktaya” gelindiğini söyledi.

Mayıs 2024’te Çin’e giden Bayraktar, görüşmelerin daha da ilerlediğini açıklayarak hükümetlerarası anlaşmanın birkaç ay içinde sonuçlandırılması için çalışıldığını bildirdi. Çinli enerji şirketi SPIC ile Trakya projesi için uzun süredir müzakere yürütüldüğünü de kaydetti.

MASAYA YENİ ÜLKELER GELDİ

Ancak Bayraktar, Temmuz 2025’te Kanada ve Güney Kore ile de görüşmeler yapıldığını açıkladı. Buna karşın Sinop ve Trakya için hukuki süreci tamamlanmış nihai bir anlaşma bulunmadığını bildirdi.

Daha sonra ABD ve Fransa da seçenekler arasına girdi. Bayraktar, büyük ölçekli nükleer santral yapabilecek ülkeleri “Fransa, Kanada, ABD, Çin ve Rusya” olarak sıralarken, “ABD ile Kore birlikte eklendi diyebiliriz.” açıklamasını yaptı.

ABD ile temaslar ilerleyen dönemde daha somut hale geldi. Bayraktar, New York’ta ABD’li bir nükleer enerji şirketiyle görüştüklerini ve olası işbirliği imkanlarını ele aldıklarını açıkladı.

KANADA İLE TEKNİK ÇALIŞMA BAŞLADI

Bakan Bayraktar, Kasım 2025’te Kanada merkezli AtkinsRealis ile Sinop ve Trakya’da kurulması planlanan santraller için işbirliği imkanlarının görüşüldüğünü açıkladı. Görüşmelerde Kanada’nın CANDU nükleer teknolojisinin Türkiye’de uygulanabilirliği ele alınırken taraflar teknik çalışmalara başlama kararı aldı.

Böylece Sinop ve Trakya projeleri için Güney Kore, ABD, Kanada ve Fransa’nın adı farklı dönemlerde gündeme geldi. Ankara’nın birden fazla ülke ve teknoloji arasında yürüttüğü görüşmeler sonucunda ise henüz nihai tercih açıklanmadı.

RUSYA İLE ’BİRLİKTE ADIM’ MESAJI DİKKAT ÇEKİCİ

Erdoğan’ın Putin’le son görüşmesinin ardından kullandığı ifadeler ise uzun süredir devam eden çok taraflı arayışta Rusya’nın yeniden ağırlık kazandığına işaret etti. Erdoğan’ın Akkuyu’nun ardından “Başka santrallerin adımlarını birlikte atacağız.” demesi, özellikle Sinop ve Trakya projelerinde Rusya ile işbirliği beklentilerini yeniden artırdı.

Rusya, Akkuyu ile Türkiye’de büyük ölçekli nükleer santral kurulumunda fiilen yer alan tek ülke konumunda. Ankara’nın diğer ülkelerle görüşmeleri sürerken Erdoğan’ın doğrudan Putin’in yanında yeni santraller için “birlikte adım” mesajı vermesi, Akkuyu’da kurulan Türkiye-Rusya ortaklığının Sinop veya Trakya’ya taşınabileceği ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.