NYT: Asyalı müttefikleri ABD'den şüphe duymaya başladı

Güneydoğu Asya ülkelerinde, ABD'nin kaynaklarını ve stratejik odağını geniş çaplı olarak İran ile yürütülen savaşa yöneltmesinin ardından Washington'ın Çin'i caydırabileceğine ilişkin soru işaretleri giderek derinleşiyor. The New York Times'ın (NYT) Kongre üyelerine ve bölge uzmanlarına dayandırdığı analizinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Asya stratejisi sert eleştirilerin hedefi oldu. Demokrat Kongre üyesi Gregory Meeks, Trump'ın ikinci başkanlık döneminin Asya bölgesindeki Amerikan çıkarları açısından büyük bir fiyaskoya dönüştüğünü savunarak, izlenen yaklaşımın Çin'e bir hediye niteliği taşıdığını, ABD'ye duyulan güveni sarstığını ve Amerikan ulusal güvenliğine doğrudan darbe vurduğunu kaydetti.

PENTAGON'UN "İLK ADA ZİNCİRİ" SAVUNMASI VE G2 YAKINLAŞMASI

Yükselen eleştirilere karşın Donald Trump yönetimi bölgedeki askeri varlığından ve hedeflerinden geri adım atmayacağını ileri sürüyor. ABD Savunma Bakanlığı Politikadan Sorumlu Müsteşarı Elbridge Colby, 10 Ağustos'ta Manila'da yaptığı açıklamada Washington'ın Tayvan, Filipinler ve Japonya'yı kapsayan "ilk ada zinciri" boyunca hasmın hedeflerine ulaşmasını engellemeye dönük caydırıcılık stratejisini sürdürme kararlılığında olduğunu belirtti. Ancak Joe Biden döneminde Ulusal Güvenlik Konseyi'nde görev yapan Mira Rapp-Hooper, Güneydoğu Asya ülkelerinin ABD'yi Pekin karşısında güçlü bir denge unsuru olarak konumlandırmak istediğini, Washington'ın bu rolden uzaklaştığı yönündeki algının müttefikler nezdinde ciddi bir kırılma yarattığını ifade etti.

Bu tablonun ortasında Trump'ın ise Pekin ile ikili ilişkileri "G2" (İkili Grup) formatında yürütme hedefiyle Çin'e yakınlaşma çabası dikkat çekiyor. Mayıs ayında Pekin'de Xi Jinping ile görüşen ve eylül ayı sonunda Çin liderini Washington'da ağırlamaya hazırlanan Trump'ın bu tutumu, ABD'nin geleneksel iki partili Çin karşıtı çizgisiyle belirgin şekilde ayrışıyor.

ASYA BAŞKENTLERİNİN EKONOMİK AÇMAZI VE ASKERİ BAĞIMLILIK

ABD ile Çin arasındaki güç mücadelesinde taraf seçmekten kaçınan bölge ülkeleri, en büyük ticaret ortakları konumundaki Pekin ile iyi ilişkilerini korumaya gayret ediyor. Washington'ın bölge ülkelerine Pekin ile yarışabilecek düzeyde ekonomik alternatifler sunamadığı belirtilirken, Filipinli siyaset bilimci Richard Heydarian iki güç arasında sıkışıp kaldıklarını vurguladı. Heydarian, Çin tehdidi nedeniyle ABD'nin varlığına ihtiyaç duyduklarını ancak Washington yönetiminin askeri çerçevenin dışındaki başlıklara neredeyse hiç ilgi göstermediğini dile getirdi.

GÜNEY ÇİN DENİZİ'NDEKİ EGEMENLİK İHTİLAFI

Pekin yönetimi Filipinler'i tartışmalı Ren'ai ve Scarborough resiflerinde egemenlik ihlali yapmakla suçlarken; Lahey'deki Daimi Hakemlik Mahkemesi'nin 2016'da Çin'in "dokuz kesik çizgi" tezini geçersiz kılan kararı Pekin tarafından tanınmıyor ve Çin Sahil Güvenliği 2012'den beri fiilen denetlediği Scarborough Resifi'ndeki devriyelerini sürdürüyor. Diğer taraftan, Trump'ın danışmanları Pekin'in önümüzdeki 5 yıl içinde Tayvan'a askeri müdahaleyi onaylayabileceğine dair endişelerini ifade ediyorlar. Ancak Washington, Pekin'i tek meşru hükümet kabul eden "Tek Çin" politikasına bağlı kalmaya ve Tayvan'ın nihai hukuki statüsüne ilişkin net bir tutum takınmamaya devam ediyor.