Körfez'in taşları bir bir dökülüyor: Suudi Arabistan İran'a hava saldırıları düzenledi

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) ardından Suudi Arabistan'ın da iran'a yönelik saldırılara aktif olarak katıldığı iddia edildi. Reuters’ın özel haberine göre Riyad mart sonunda İran topraklarına yönelik gizli hava saldırıları düzenledi.

Reuters’a konuşan Batılı ve İranlı yetkililer, operasyonların Suudi Hava Kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğini aktardı.

Bu saldırılar, Suudi Arabistan’ın bilinen ilk doğrudan İran operasyonu oldu. Reuters, hedeflerin ne olduğunu doğrulayamadığını kaydetti.

SUUDİLERDEN İRAN’A ‘KARŞILIK’

Batılı kaynaklardan biri saldırıları “Suudi Arabistan vurulduğunda yapılan misillemeler” olarak tanımladı. Reuters’ın yorum talebine yanıt veren üst düzey bir Suudi Dışişleri yetkilisi saldırıları ne doğruladı ne de yalanladı, Riyad’ın “gerilimin düşürülmesi ve bölgesel istikrar” yönündeki tutumunu yinelemekle yetindi. İran Dışişleri Bakanlığı ise yorum talebine yanıt vermedi.

BAE'NİN OPERASYONLARI

Wall Street Journal da bir gün önce BAE'nin kamuoyuna açıklanmayan operasyonlar kapsamında Basra Körfezi’ndeki Lavan Adası’nda bulunan bir İran rafinerisini hedef aldığını yazdı. Mart ayında da bazı İsrail medya kuruluşları da BAE’nin İran’ın Körfez’e yönelik saldırılarına yanıt olarak İran’daki bir tuzdan arındırma tesisini vurduğunu iddia etmişti.

Financial Times daha önce İsrail’in BAE’ye “İran füzeleri ve İHA'larını püskürtmek” amacıyla gelişmiş silah sistemleri gönderdiğini yazmıştı. Habere göre Tel Aviv yönetimi, Abu Dabi’ye anlık ve kritik istihbarat desteği de sağladı.

İsrail medyası da İran’a yönelik saldırılar sırasında İsrail hava savunma sistemlerinin, İsrailli personelle birlikte BAE’de konuşlandırıldığını duyurmuştu.

Pazartesi günü ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, İsrail'in BAE'ye Demir Kubbe füze bataryası konuşlandırdığını kabul etti.

SUUDİLER ‘GERİLİMİ TIRMANDIRMAYALIM’ ÇİZGİSİNDE

Ancak Reuters’ın aktardığına göre Riyad ile Abu Dabi aynı çizgide hareket etmedi. BAE daha sert bir yaklaşım benimserken, Suudi Arabistan çatışmanın büyümesini engellemeye çalıştı ve İran’la diplomatik teması sürdürdü. Haberde, İran’ın Riyad Büyükelçisi üzerinden temasların devam ettiği belirtildi.

İranlı ve Batılı kaynaklara göre Suudi Arabistan saldırılar konusunda İran’ı bilgilendirdi. Ardından yoğun diplomatik görüşmeler yapıldı ve Riyad’ın “daha sert karşılık verebiliriz” mesajı sonrası iki taraf arasında gayriresmî bir gerilim düşürme mutabakatı oluştu.

Uluslararası Kriz Grubu İran Projesi Direktörü Ali Vaez Reuters’a yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

“Karşılıklı misilleme ve ardından gelen gerilim düşürme süreci kontrolsüz tırmanmanın kabul edilemez maliyetler doğuracağının iki tarafça da pragmatik şekilde kabul edilmesi anlamına geliyor.”

Reuters’a göre bu gayriresmî gerilim düşürme süreci, Washington ile Tahran’ın 7 Nisan’da geniş kapsamlı çatışma için ateşkese varmasından yaklaşık bir hafta önce yürürlüğe girdi.

SALDIRILARDA DÜŞÜŞ VE IRAK

Gerilimdeki düşüşe dair somut bir veriye de sahibiz. Suudi Savunma Bakanlığı açıklamalarına göre 25-31 Mart haftasında Suudi Arabistan’a 105’ten fazla füze ve İHA saldırısı düzenlenirken, 1-6 Nisan döneminde bu sayı yaklaşık 25’e düştü.

Batılı kaynaklar, ateşkes öncesindeki son saldırıların İran’dan değil Irak’tan geldiğinin değerlendirildiğini belirtti. Bu durumun, Tahran’ın doğrudan saldırıları azalttığı ancak müttefik grupların operasyonlarını sürdürdüğü anlamına geldiği ifade edildi.

Reuters’ın haberine göre Suudi Arabistan 12 Nisan’da Irak’ın büyükelçisini Dışişleri’ne çağırarak Irak topraklarından düzenlenen saldırıları protesto etti.

Haberde ayrıca 7-8 Nisan’da Suudi Arabistan’a yeniden 31 İHA ve 16 füze fırlatıldığı, bunun Riyad’da İran ve Irak’a yönelik yeni misilleme seçeneklerini gündeme getirdiği belirtildi. Reuters, bu süreçte Pakistan’ın Suudi Arabistan’a güvence vermek amacıyla savaş uçakları konuşlandırdığını ve taraflara itidal çağrısı yaptığını aktardı.

Rus Dışişleri Bakanı Lavrov, İran'a yönelik savaşın 'diğer nedeni'ni açıkladıDünya

Trump İran savaşının süresini uzatmak için operasyonun adını değiştiriyorDünya

İran Türkiye bağlantılı Mossad casusunu idam etti: İstanbul ayrıntıları dikkat çekiyorDünya