'Rusya, Çin ve İran koordineli bir eksen oluşturdu': Eski ABD ordusu İstihbarat direktöründen 'aynı anda çok cepheli kriz' uyarısı

ABD Pasifik Filosu eski İstihbarat Direktörü Emekli Albay James Fanell, Rusya, Çin ve İran'ın artık üç ayrı tehdit olmaktan çıkarak Avrupa, Orta Doğu ve Pasifik'te eş zamanlı krizleri tetikleyebilecek koordineli bir eksen haline geldiğini belirtti. Defence24'e kapsamlı bir mülakat veren Fanell, küresel taahhütleri azalmamasına rağmen gemi sayısı yarı yarıya düşen ABD Donanması'nın kırılma noktasına geldiğini ve aynı anda iki ya da üç bölgede birden kriz yönetebilecek kapasiteye sahip olmadığını ifade etti.

600 GEMİLİK FİLODAN 300'E: ABD TERSANELERİ VE DONANMASI KRİZDE

Fanell, 1986 yılında göreve başladığında ABD Donanması'nın yaklaşık 600 gemi ve denizaltıya sahip olduğunu, bugün ise filonun 300 gemiyi dahi idame ettirmekte zorlandığını kaydetti. Buna karşılık Çin donanmasının modern denizcilik tarihinin en hızlı genişlemesini gerçekleştirerek dünyanın en büyük deniz gücüne dönüştüğünü vurgulayan emekli komutan; Soğuk Savaş sonrasındaki "barış payı" anlayışıyla tersanelerin kapatılmasının, 11 Eylül sonrasında stratejik önceliklerin tamamen kara operasyonlarına kaydırılmasının ve 1986 tarihli Goldwater-Nichols Yasası'nın getirdiği kara merkezli "müştereklik yükünün" donanmanın deniz gücünü aşındırdığını dile getirdi.

ORTA DOĞU'DAKİ YIPRANMA PASİFİK'TEKİ CAYDIRICILIĞI BALTALIYOR

Uçak gemilerinin Orta Doğu'da uzun süreli görevlerde tutulmasının gemilerin hizmet ömrünü kısalttığını ve bakım döngülerinde devasa yığılmalara yol açtığını belirten Fanell, USS Gerald R. Ford'un 300 günü aşan görev süresini örnek gösterdi. Çin'in ABD'nin bakım döngülerini çok iyi bildiğini ve uçak gemilerinin Husi İHA'ları ya da İran tehditleriyle oyalandığını yakından takip ettiğini aktaran Fanell, bu durumun Pekin yönetiminde Tayvan'a yönelik bir "fırsat penceresi" açıldığı inancını güçlendirdiğini kaydetti.

ÇİN, RUSYA VE İRAN'IN YIPRATMA STRATEJİSİ

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in söz konusu eksenin arkasındaki ana yönetici olduğunu öne süren Fanell, Pekin'in çift kullanımlı teknolojiler ve mali destekle Rusya'nın Ukrayna'daki savaş mekanizmasını ayakta tuttuğunu, aynı zamanda İran petrolünün ana alıcısı olarak Orta Doğu'daki çatışmaları dolaylı yoldan finanse ettiğini söyledi. Bu iş birliğinin ABD'yi çok cepheli bir çıkmaza sürüklemek, mühimmat stoklarını eritmek ve Washington'ı hangi müttefikini feda edeceği konusunda imkansız tercihlere zorlamak amacıyla kurgulanmış küresel bir yıpratma stratejisi olduğunu vurguladı.

TAYVAN'IN KAYBI FELAKET OLUR: ÇİN'İN "ANAKONDA STRATEJİSİ" VE TEKNOLOJİK SIÇRAMA

Çin'in 2020-2030 arasındaki "Endişe On Yılı" içinde Tayvan'a yönelik askeri bir adım atabileceğini ve adayı adım adım boğan "Anakonda Stratejisi" uyguladığını belirten Fanell; Liaoning, Shandong ve elektromanyetik fırlatma sistemine (EMALS) sahip Fujian uçak gemileri ile Type 076 amfibi hücum gemisinin Çin donanmasının ulaştığı ileri teknolojiyi gösterdiğini aktardı.

Çin'in süpersonik ve hipersonik gemisavar füzelerinde de ABD'nin Harpoon füzelerinin önüne geçtiğine dikkat çeken Fanell; Tayvan'ın kaybedilmesi durumunda Çin nükleer denizaltılarının Pasifik'in derinliklerine doğrudan erişim sağlayacağını, küresel konteyner trafiğinin yarısından fazlasının geçtiği Tayvan Boğazı'nın Pekin'in kontrolüne gireceğini ve kritik yarı iletken altyapısının kaybıyla Batı'nın stratejik bir felaket yaşayacağını ifade etti.