Şam askeri yapıyı tek elde topluyor

Suriye’de son iki günde yaşanan askeri ve siyasi gelişmeler, Şam yönetiminin devlet kurumlarını tek merkez altında toplama sürecinde yeni bir aşamaya geçildiğini gösterdi. SDG’nin entegrasyonu hızlanırken, SMO kökenli birliklerin komuta yapısı da yeniden düzenleniyor. Kamuoyuna yansıyan “darbe”, “olağanüstü hareketlilik” ve “iç çatışma” iddialarının kapsamlı yeniden yapılanma süreciyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.

ŞARA-ABDİ GÖRÜŞMESİ KRİTİK EŞİĞİ AŞTI

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile SDG elebaşı Mazlum Abdi Şam’da bir araya geldi. Görüşmeye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Deyrizor Valisi Ziyad el-Ayiş, Savunma Bakan Yardımcısı Sipan Hemo ve İlham Ahmed katıldı.

SANA, görüşmenin ana gündeminin SDG’nin devlet kurumlarına entegrasyonunun tamamlanması olduğunu duyurdu. Rudaw’a göre Şara, SDG ile Özerk Yönetim’in mevcut yapılarının feshedilmesini ve entegrasyonun hızlandırılmasını istedi. Abdi ise güvence ve güvenlik garantisi talep etti.

ENTEGRASYON SAHADA BAŞLAMIŞTI

Suriye kaynakları, Haseke, Kamışlı ve Malikiye’deki SDG birliklerinin 60. Tümen bünyesinde göreve başladığını, Ayn el Arab Tugayının ise Halep’teki 72. Tümen emrine verildiğini belirtiyor. Her tugayın yaklaşık bin 300 personelden oluştuğu, İHA ve hava savunma unsurlarının da yapıya dahil edildiği, personelin yaklaşık üç aydır devlet tarafından maaş aldığı aktarılıyor.

Rudaw’a konuşan Abdulkerim Ömer, YPG’nin kadın yapılanması YPJ’nin Savunma Bakanlığı yerine İçişleri Bakanlığı bünyesinde terörle mücadele gücü olarak görev yapmayı kabul ettiğini açıkladı.

ORDUDA YENİ DÜZEN

Şam yönetimi, SDG entegrasyonuyla eş zamanlı olarak SMO kökenli birlikleri de tek komuta altında toplamaya çalışıyor.

Son günlerde Ebu Emşe kod adlı Muhammed Hüseyin el-Casim’in görevden alındığı, gözaltına alındığı ve darbe girişiminde bulunduğu iddia edildi. Aydınlık’ın sahadan ulaştığı bilgilere göre ise bu iddialar doğrulanmıyor.

Kaynaklar, kolordu sistemine geçiş kapsamında birliklerin görev alanlarının yeniden düzenlendiğini belirtiyor. Ebu Emşe’ye bağlı bazı birliklerin başka bölgelere kaydırılmasının planlandığı, buna itiraz eden Ebu Emşe’nin görüşme için Şam’a çağrıldığı ifade ediliyor. Hama’da güvenliği artırmak amacıyla birlik kaydırmaları yapıldığı, darbe ve gözaltı iddialarını doğrulayacak bir gelişme bulunmadığı belirtiliyor.

YAPTIRIM LİSTESİNDEYDİ

Ebu Emşe, Hama merkezli 62. Tümeni, eski Hamza Tümeni Komutanı Seyf Polat ise Halep merkezli 76. Tümeni yönetiyor.

Resmî yaptırım kayıtlarında Seyf Boulad Ebu Bekir adıyla geçen Polat’ın komuta ettiği iki tümenin çekirdeğini büyük ölçüde eski Sultan Süleyman Şah ve Hamza Tümeni kadroları oluşturuyor.

Şam, silahlı grupların feshedildiğini açıklasa da eski birliklerin kadrolarını ve iç bağlılıklarını koruması, grupların dağıtılmadığı yönündeki yorumlarına neden oluyor.

Ebu Emşe ve Seyf Polat, yeni ordudaki görevlerine rağmen ABD, AB ve İngiltere’nin yaptırım listelerinde bulunuyor.

ABD Hazine Bakanlığı iki ismi 2023’te yaptırım listesine aldı. Washington, 2025’te genel Suriye yaptırımlarını kaldırırken bu iki komutanı listeden çıkarmadı.

AB de Mayıs 2025’te iki komutan ile eski birlikleri Sultan Süleyman Şah ve Hamza Tümenine yaptırım uyguladı. Kararda, birliklerin Mart 2025’te Suriye sahilindeki Alevi sivillere yönelik ihlallere katıldığı belirtildi. İngiltere de Aralık 2025’te aynı isimleri yaptırım listesine ekledi.

BÜTÜNLEŞME ÖNCESİ MERKEZİLEŞME

Sahadaki değerlendirmelere göre Şam, SDG orduya dahil edilirken mevcut tümenler üzerindeki denetimini artırmayı hedefliyor. Kolordu sistemiyle bütçe, atama, lojistik ve harekât yetkilerinin Genelkurmayda toplanması planlanıyor. Böylece eski SMO komutanlarının hareket alanının daraltılması ve olası iç çatışmaların önlenmesi amaçlanıyor.

Şam’ın önündeki temel sınav, eski grupları yalnızca yeni isimlerle orduya katmak değil, komuta zincirini fiilen merkezileştirmek.

Aydınlık, 17 Temmuz’da Şam’ın güvenlik bürokrasisini tek merkezde toplamak üzere yeniden yapılanma başlattığını duyurmuştu. Enes Hattab’ın Ulusal Güvenlik Ofisinin başına getirilmesiyle başlayan süreç, son gelişmelerle birlikte orduya da taşınmış oldu.