Samsun’dan sonsuzluğa: Bir milletin doğum zinciri ve tarih yapan irade

Bu silsilenin en kritik halkası, konfor alanını terk ederek "tarih yazan" değil, bizzat "tarih yapan" bir iradenin Samsun’a attığı o ilk adımdır.

BİR ULUSUN YAŞAM DÖNGÜSÜ: ÇOCUKLUKTAN CUMHURİYETE

Türkiye’nin milli bayramlar takvimi, rastgele seçilmiş tarihler değil, bir devletin büyüme evrelerini temsil eden bir "insanlaşma" hikayesidir.

23 Nisan ve Çocukluk: Meclis’in açılışıyla egemenliğin halka geçmesi, bir milletin "doğumudur". Bu evrenin çocuk bayramı olarak taçlandırılması, yeni kurulan devletin saflığını, umudunu ve her şeyin başlangıcında olan o ilk masumiyeti simgeler.

19 Mayıs ve Gençlik: Kurtuluşun fitilinin ateşlendiği bu tarih, çocukluktan çıkan bir milletin ayağa kalkışını, enerjisini ve dinamizmini temsil eder. Gençlik, zaferi kazanacak olan kuvvettir.

30 Ağustos ve Zafer: Gençliğin azmi ve kararlılığının somut bir neticeye, yani bağımsızlığa dönüştüğü olgunluk evresidir.

29 Ekim ve Cumhuriyet: Tüm bu sürecin nihayete ermesi, bir kimliğin inşası ve rüştünü ispat eden bir devletin dünya sahnesindeki kalıcı yeridir.

Bu döngüde 19 Mayıs, bir milletin "istikbal" yükünü omuzlayan gençliğe emanet edilmiştir. Atatürk, ülkeyi bir ideolojiye değil, o ideolojiyi yaşatacak ve geliştirecek olan diri zihinlere, yani gençliğe güvenmiştir.

GÖREVDEN GAYE ÇIKARMAK: PAYİTAHT’IN MEMURU MU, MİLLETİN LİDERİ Mİ?

19 Mayıs 1919’u anlamlı kılan asıl unsur, Mustafa Kemal’in şahsında vücut bulan o büyük kırılmadır. Resmi tarih belgeleri bize Mustafa Kemal’in Samsun’a "9. Ordu Müfettişi" sıfatıyla, yani Payitaht’ın (İstanbul Hükümeti’nin) emriyle gönderildiğini söyler. Kağıt üzerindeki görevi nettir: Anadolu’daki direniş kıvılcımlarını söndürmek, asayişi sağlamak ve işgal güçlerine karşı çıkabilecek oluşumları engellemek.

Ancak tarihin akışını değiştiren şey, bir insanın kendisine verilen dar kalıpları reddedip, vicdanının ve milletinin sesini dinlemesidir. Daha İstanbul Boğazı’nda düşman zırhlılarına bakarak sarf ettiği "Geldikleri gibi giderler" sözü, Samsun’a çıkacak olan adamın zihninde bir memuriyet değil, bir "ihtilal" planı olduğunu kanıtlar.

Mustafa Kemal, Samsun’a çıktığı an Nutuk’ta tasvir ettiği o "umumi manzarayı" (yorgun, fakir ve parçalanmış memleketi) gördüğünde, İstanbul’un talimatlarını değil, vatanın ihtiyacını rehber edinmiştir. Saray’ın idam kararlarına, rütbelerinin sökülmesine ve her türlü konforunu kaybetme riskine rağmen; o, güvenli limanları terk ederek Anadolu’nun bağrında bir nefer olmayı seçmiştir.

TARİH YAZANLAR DEĞİL, TARİH YAPANLAR

İnsanlık tarihi, olan biteni seyredenler ve kaydedenlerle doludur. Ancak tarih, yalnızca konfor alanından çıkma cesareti gösterenlerin omuzlarında yükselir. Eğer 19 Mayıs’ta o Bandırma Vapuru’ndan inen irade, sadece verilen görevi ifa etseydi; bugün "Türkiye" adında bağımsız bir ülkeden değil, sömürgeleşmiş veya parçalanmış bir coğrafyanın hazin hikayesinden bahsediyor olacaktık.

"Eğer o gün o bilinç ve kararlılık olmasaydı, bugün biz başka bir 'var olmayan' ülkeden bahsedecektik."

Atatürk’ün gençliğe olan sonsuz güveni, aslında kendi içindeki o hiç bitmeyen "gençlik enerjisinden" gelir. Cumhuriyet ideolojisiyle büyüyecek nesillere bu bayramın armağan edilmesi, devrimin statik bir an değil, sürekli ilerleyen bir süreç olduğunun ilanıdır.

BİTMEYEN YÜRÜYÜŞ

Bugün 19 Mayıs’ı kutlarken, sadece bir takvim yaprağını değil, bir karakteri selamlıyoruz. Kendi güvenliğini memleketin kurtuluşu için feda eden, rütbesini milletinin iradesine teslim eden bir liderin başlattığı bu yürüyüş, bugün de aynı istikamette devam etmektedir.

19 Mayıs, bir başlangıç değil, bir uyanıştır. Bu uyanışın en büyük teminatı ise, Atatürk’ün o gün Samsun’da hissettiği "tam bağımsızlık" karakterini damarlarında taşıyan Türk gençliğidir. Biz bugün varsak; tarih yazanların değil, kelle koltukta tarih yapanların sayesindedir. Ruhları şad olsun.