Sinema küresel sermayeye Coyote Acme’ye karşı

Yönetmenliğini Dave Green’in üstlendiği, başrollerinde Will Forte, John Cena ve Lana Condor'un yer aldığı 70 milyon dolar bütçeli “Coyote vs. Acme” filmi, yapımcı stüdyosu Warner Bros'un filmi iptal etme girişiminin ardından aylar süren bir mücadele sonucunda 28 Ağustos 2026'da vizyona girdi. Çekimleri tamamen biten ve test gösterimlerinde aile filmleri ortalamasının 14 puan üzerinde skor alarak büyük başarı elde eden yapım, bizzat kendi stüdyosu tarafından seyirciyle buluşturulmak yerine "kayıp maliyet" (tax write-off) olarak muhasebeleştirilmek istenmişti. Ancak sinema sektöründen ve seyircilerden gelen yoğun baskı üzerine geri adım atan Warner Bros, filmin küresel haklarını 50 milyon dolar karşılığında bağımsız dağıtım şirketi Ketchup Entertainment'a satmak zorunda kaldı. Ketchup Entertainment çatısı altında nihayet izleyiciyle buluşan film, açılış haftasında 15,5 milyon dolar gişe hasılatı yaparak dağıtımcısının tarihine geçerken, eleştirmenlerden yüzde 95 gibi nadir görülen bir takdir topladı.

30 MİLYON DOLARLIK VERGİ HESABI

Warner Bros CEO’su David Zaslav, Kasım 2023’te projenin tamamen bittiğini doğrulamasına rağmen eseri rafa kaldırdığını açıklamıştı. Şirketin bu kararı almasındaki temel strateji, filmi vizyona sokmak için harcanması gereken yaklaşık 50 milyon dolarlık pazarlama bütçesinden kaçınmak ve eseri tamamen batık bir yatırım olarak göstermekti. Bu sayede ABD vergi kanunlarındaki boşluklardan faydalanılarak 30 milyon dolarlık bir vergi iadesi alınması hedeflendi. Eser, seyirciye ulaşma ve gişe yapma potansiyeline rağmen, kâr ve zarar tabloları arasında muhasebe kayıtlarına kurban edilerek yok edilmek istendi.

KURGU GERÇEĞE DÖNÜŞTÜ: ACME'NİN TA KENDİSİ

Warner Bros’un bu kararı, filmin kendi senaryosuyla kusursuz bir tezat oluşturdu. Ian Frazier’ın 1990 tarihli New Yorker makalesinden uyarlanan yapımda; yıllardır satın aldığı ürünlerin patlaması sonucu sakatlanan Wile E. Coyote, tekelci ve açgözlü Acme Şirketi’ne karşı milyar dolarlık tüketici hakları davası açıyor.

Filmde, sistemin dışladığı işçi sınıfını temsil eden Coyote'nin avukatını Will Forte canlandırırken; Acme'nin insan hayatını umursamayan, tek derdi holdingin hisse değerlerini korumak olan acımasız kurumsal avukatına John Cena hayat veriyor. Mahkeme salonunda şirketin ürünlerinin kusurlu olduğunu kanıtlama çabasına karşılık Acme cephesi “Amerikan ekonomisinin lokomotifi ve dokunulamaz!” olduklarını savunuyor. Warner Bros, filmi çöpe atarak senaryoda eleştirilen o acımasız ve tekelci Acme Şirketi'nin gerçek hayattaki vücut bulmuş haline dönüştü.

SEKTÖRÜN İSYANI VE SEYİRCİNİN ZAFERİ

Stüdyonun sanat eserini bir vergi kalemine indirgeme girişimi sinema dünyasında büyük bir infial yarattı. Başrol oyuncusu Will Forte kararı öğrendiğinde durumu "Kanımın beynime sıçradığını hissettim, bu tam bir duygusal hız treni ve büyük bir saçmalık" sözleriyle ifade etti.

Yönetmen Dave Green'in sektörde başlattığı örgütlenme, "Spider-Man: Into the Spider-Verse" yapımcıları Phil Lord ve Chris Miller ile "Batgirl" yönetmenleri Adil El Arbi ve Bilall Fallah gibi isimlerden büyük destek buldu. Yapımcılar stüdyoyu yaratıcı emeğe saygısızlık ve barbarlıkla suçlarken, pek çok sinemacı Warner Bros ile olan proje toplantılarını protesto amacıyla iptal etti. Kamuoyunda ve sosyal medyada çığ gibi büyüyen tepkiler sonuç verdi.

SİSTEMATİK VERGİ KIYIMI

“Coyote vs. Acme” vakası, endüstride tekil bir örnek değil, aksine giderek yayılan bir iş modelinin parçası. Warner Bros daha önce de 90 milyon dolarlık "Batgirl" ile 40 milyon dolarlık animasyon "Scoob! Holiday Haunt" projelerini tamamen bitmiş olmalarına rağmen aynı vergi indirimi gerekçesiyle arşivlerden silmiş ve izlenmesini yasaklamıştı. Paralel olarak dijital platformlar da sunucu masrafları ve sanatçılara ödenecek teliflerden kaçınmak için yıllarca emek verilen yapımları kütüphanelerinden kaldırıyor. Buna karşılık bu filmin etrafında kenetlenen direniş, sermayenin tekelleşmesine karşı izleyici ve üretici dayanışmasının somut bir karşılık bulduğunu kanıtlıyor.