Tahran strateji değiştiriyor

İran-ABD arasındaki çözümsüzlük ve belirsizlik sürdükçe Tahran’ın savaş stratejisi de yeni bir aşamaya doğru evriliyor. İranlı bir üst düzey yetkili, diplomatik görüşmelerin başarısız olması halinde Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda ve bölgede gerilimi tırmandıracağını söyledi. İran’ın savunmadan ziyade saldırıya dayalı bir politika değişikliğine gittiğini vurguladı.

Yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, İran’ın Washington’a İslamabad Mutabakat Zaptı’nı tam olarak uygulaması için birkaç haftalık bir süre tanıdığını belirtti. Tahran’ın belirlediği zaman çerçevesinin aracılar vasıtasıyla ABD ve bölge ülkelerine bildirileceğini kaydetti. Yetkili sözlerine şu kritik ifadeyi de ekledi:

“Amerika’nın deniz ablukasını süresiz olarak sürdürmesini beklemeyeceğiz.”

Bu açıklamalar, Washington’un İslamabad Mutabakatı’nda üzerinde anlaşılmasına rağmen ablukayı kaldırmaması halinde İran’ın harekete geçebileceğine işaret ediyor. Söz konusu tırmanış, İran’ın Amerikan üslerine yönelik saldırılarını yeniden başlatmasına yol açabilir.

‘İRAN BENİM ŞARTLARIMI KABUL ETMEYECEK’

ABD Başkanı Donald Trump’ın son açıklamaları ise Tahran’ın gündeme getirdiği tırmanış olasılığının göz ardı edilmemesi gerektiğini gösteriyor. Trump salı günü gazetecilere verdiği demeçte, mutabakat zaptının uzatılmasını istemediğini söyledi. Pakistan’da imzalanan 60 günlük anlaşmanın süresi pazartesi günü doldu.

ABD Başkanı, İran’ın “kendisinin gerekli gördüğü türden bir anlaşmayı kabul etmeyeceğini” de itiraf etti. Trump, daha önce Tahran’ın defalarca Washington’a anlaşma için yalvardığını iddia etmişti.

Bir gazetecinin “Hürmüz’ü ABD toprağı ilan edeceğinizi söylemiştiniz.” diye hatırlatması üzerine ise Trump şöyle yanıt verdi:

“Bence harika bir fikir, evet. Hürmüz Boğazı’nı tamamen kontrol ediyoruz. Abluka uyguluyoruz ve boğaz üzerinde tam kontrolümüz var. Boğaz açık.”

HÜRMÜZ’DE TEK HANELİ RAKAMLAR

“Açık” olan Hürmüz’den pazartesi günü sadece altı yük gemisi geçti. Kpler’in sunduğu verilerde petrol veya sıvılaştırılmış doğal gaz tankerinin bulunmaması dikkat çekti. Pazar günü boğazdan geçiş sıfıra düşmüştü.

ABD Donanması’nın işaret ettiği rotayı kullanan gemiler ise İran saldırısına uğruyor ya da mayına çarpıyor. İngiliz denizcilik ajansı UKMTO salı sabahı erken saatlerde Hürmüz’de bir geminin daha isabet aldığını ve makine dairesinde yangın çıktığını bildirdi. Fars haber ajansı ise pazartesi akşamı İran’ın bir Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tankerine Hürmüz’de el koyduğunu yazdı. Son dönemde devlete ait olanlar da dahil olmak üzere çok sayıda BAE tankeri hedef oldu.

UMMAN’A SALDIRI TEHDİDİ

Boğazın iki kıyıdaş ülkesi İran ve Umman arasındaki güzergâh belirleme ve seyrüsefer yönetimi görüşmeleri de sürüyor. Taraflar pazartesi günü ortak mekanizma oluşturma yönündeki görüşmelerin “Amerikan engellemelerine rağmen istikrarlı ve olumlu bir şekilde ilerlediğini” teyit etti.

Tahran ile Maskat’ın boğazın yönetimi konusunda anlaşmaya yaklaşması Trump’ı çileden çıkaran bir diğer unsur. ABD Başkanı pazartesi günü şu tehdidi savurdu: “Eğer Umman yolumuza çıkarsa orayı dümdüz ederiz.”

‘ABD İBRET OLUR’

İran’ın ise Trump’ın tehditlerine pabuç bırakmaya niyeti yok. Ordu Komutanı Tümgeneral Emir Hatemi, İran’ın ABD’yi bölgeden çıkarma kararını fiilen uygulamaya başladığını duyurdu. Amerikan güçlerinin artık Basra Körfezi, Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı’na girmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.

İran’ın ABD üslerinin önceki durumuna dönmesine müsaade edilmeyeceğini söyleyen Tümgeneral, “Hürmüz de artık eskisi gibi olmayacak.” dedi. Hatemi, İran’ın Hürmüz’ü korumak için ödeyeceği her türlü bedele “değeceğini” ifade ederek sözlerini şöyle tamamladı:

“Yapacakları herhangi bir hata ABD’yi tarih boyunca başkalarına ibret haline getirecektir.”