Tanpınar’ın son öyküsü külliyatta yer alıyor ‘Yanlış ilmin salçasıdır’

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın kayıp olduğu iddia edilen “Bu Her Akşam Böyledir” hikâyesi tartışılmaya devam ediyor. Necati Tonga, 70 yıl önce yayımlanan hikâyeyi bulduğunu iddia ederek “Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Unutulmuş Son Hikâyesi: Bu Her Akşam Böyledir” başlığı ile bir makale kaleme aldı. Makale Türk Edebiyatı dergisinin Mayıs 2026 tarihli 631’inci sayısında yayımlandı.

Tonga’nın iddialarına Prof. Dr. Seval Şahin’den yanıt geldi. Şahin, söz konusu hikâyenin 2004 yılında yayımlandığını dile getirdi. Şahin, “Bu hikâye sonradan Kitap-lık dergisinin 2000 yılında çıkan 40. sayısında yayımlandı. Ben hikayeden hem doktora tezimde (YÖK Tez’de açık erişimde) hem de şu makalemde bahsettim.” ifadelerini kullandı. Şahin’e yanıt veren Tonga ise söz konusu yazıyı görmediğini ifade etti.

‘DAHA ÖNCE HİÇ GÖRMEMİŞTİM’

Konuyla ilgili Doç. Dr. Necati Tonga ile konuştuk. Bu hikâyeyi daha önce görmediğini ve internette de herhangi bir kayda rastlamadığını dile getiren Tonga, süreci şöyle anlattı: “Yaklaşık bir ay önce başka bir şair üzerine çalışırken Varlık Yayınları arasında çıkan Yeni Hikâyeler 1956 adlı antolojide Tanpınar’ın ‘Bu Her Akşam Böyledir’ adlı hikâyesiyle karşılaştım. Bu hikâyeyi daha önce hiç görmemiştim ve şaşırdım. Birkaç arkadaşa sordum, onlar da hiç görmediklerini söylediler. Google’da ayrıntılı bir tarama yaptığımda yine bu hikâye ile ilgili hiçbir kayda rastlamadım. Son olarak Tanpınar’ın Bütün Hikâyeleri adlı kitabın son baskılarından birine baktım ki hikâye orada da yoktu. Bu sebeple de hakkında kısa bir yazı yazarak neşretmeye karar verdim ve yazdım.”

Kendisine sosyal medyadan gelen itirazlara da yanıt veren Tonga, “Ne var ki Twitter’dan bazı haklı itirazlar geldi, bu hikâyenin yaklaşık yirmi yıl önce Kitap-lık dergisinde yayımlandığı ile ilgili. İtiraz kabulümdür, ama şunu sormak gerekiyor diye düşünüyorum. Bir hikâye yirmi yıl önce bir dergide yayımlanmış, bazı isimler bu hikâyeden haberdar, benim gibi bazıları da bu hikâyeyi bilmiyor.” ifadelerini kullandı.

‘TANPINAR BU SAYEDE GÜNDEM OLDU’

Tanpınar’ın “Yanlış, ilmin salçasıdır.” sözünü hatırlatan Tonga, sözlerini şöyle tamamladı:

“Telif haklarını bünyesinde bulunduran yayınevi, bu hikâyeyi 20 yıldır ‘Hikâyeler’ kitabına neden eklemez? Bu hikâyeden edebiyat ve ilim âlemini neden mahrum bırakır? Tanpınar üzerine onlarca kitap, yüzlerce makale yazıldı, yazılıyor, yazılacak. Bu eksik metinlerle mi yazılacak? Kaldı ki bugüne kadar -bu hikâye hariç- Tanpınar’ın on yazısını bulup çeşitli dergilerde yayımlamış biriyim. Bu metinler de zaman içinde külliyata dahil edilmedi, yazdığımızla kaldı. Bu konu hakkındaki fikirlerimi Tanpınar’ın bir sözü ile bitireyim: ‘Yanlış, ilmin salçasıdır.’ der Tanpınar. Keşfedilmemiş metinler hususunda bir yanlışlık oldu, ama bu sayede Tanpınar ve hikâyesi yine gündeme oturdu. Yayınevleri külliyatları neşrederken umarım ‘keşfedilmiş’ metinleri bundan sonra yapacakları baskılara eklerler. Burada yayımlanan her metni külliyata dahil edecek dikkatli editörlere de ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.”

‘BİLİNMEDİK BİR HİKÂYE DEĞİL’

Tonga’nın, yayınevlerinin bu hikâyeyi görmezden geldiğine ilişkin iddialarına ise Dergah Yayınları’nda Tanpınar dizisinin editörlüğünü üstlenen Sakine Korkmaz’dan bir yanıt geldi. Korkmaz söz konusu hikâyenin yayımlandığını ifade etti:

“Tanpınar’ın hikayeleri ölümünden sonra gerek Dergah’ta gerek YKY’de ‘Bütün Hikayeler/Öyküler’ şeklinde yayımlandı. Bu durumun sağlığında çıkan A.E.R. ve Yaz Yağmuru’nu görünmez kıldığını düşündüğüm için dizi editörü olduğum son edisyonlarda iki kitabı kendi adlarıyla orijinal şekilleriyle yayımladık. Bu kitaplara girmeyen dergilerdeki öyküleri için de ‘Toplu Hikayeler’ basılacak ve haberde bahsi geçen hikaye de orada yer alacaktı. Bilinmedik bir hikaye değil. Kitap-lık, Necati Bey’in gözünden kaçmış olmalı.”