TBMM'nin yeni yasama döneminin ilk gündemi belli oldu
Cezaevlerindeki doluluk, infaz yasasını Meclis gündeminin ön sıralarına taşıdı; kapasiteyi aşan tutuklu-hükümlü sayısı, hem acil düzenlemeleri hem de kalıcı reformları zorunlu kılıyor.
TBMM'nin yeni yasama döneminin ilk gündemi "infaz düzenlemesi" olacak. Habertürk'ten Fevzi Çakır'ın haberine göre; bu gündemin en önemli nedeni cezaevlerindeki doluluk oranı ve "Terörsüz Türkiye" adı verilen süreç.
CEZAEVLERİNDEKİ DOLULUK ORANI
Adalet Bakanlığı verilerine göre 1 Ağustos 2025 itibarıyla cezaevlerinde 413 bin 780 tutuklu ve hükümlü bulunuyor. Türkiye genelindeki 402 cezaevinin toplam kapasitesi ise 304 bin 964. Cezaevi nüfusu, kapasitenin yaklaşık 109 bin üzerinde seyrediyor.
Cezaevi İstatistikleri (1 Ağustos 2025)
• Hükümlü: 356.277
• Tutuklu: 57.503
• Toplam nüfus: 413.780
• Cezaevi sayısı: 402
• Toplam kapasite: 304.964
'İLK VE EN ÖNEMLİ BAŞLIK'
İnfaz paketi, “Terörsüz Türkiye” adı verilen sürecin yargı boyutunda kilit bir adım olarak görülüyor. İlk hedef ise, son anda yargı paketinden çıkarılan ve uzun süredir tartışılan 31 Temmuz 2023 düzenlemesi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız tarafından da gündeme getirilen bu düzenlemenin kapsamının genişletilmesi, infaz alanında ilk ve en önemli başlık olarak öne çıkıyor.
Peki nedir bu düzenleme? 14 Temmuz 2023’te yürürlüğe giren Geçici Madde 10 ile Kovid-19 salgını döneminde açık cezaevinde izinde bulunan hükümlülerin durumu düzenlendi. Cezasının bitimine 5 yıl veya daha az kalan hükümlüler, talep aranmaksızın denetimli serbestliğe geçti. Açık cezaevine ayrılmasına 3 yıl veya daha az kalanlar ise 3 yıl erken denetimli serbestlikten yararlandı. Bu sayede binlerce mahkûm cezaevlerinden erken tahliye edildi. Devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ise kapsam dışında bırakıldı.
YENİ DÜZENLEME NEYİ KAPSIYOR?
Hedef, 31 Temmuz 2023’ten önce suç işleyip cezası bu tarihten sonra kesinleşenlerin de aynı haktan yararlanmasını sağlamak. Böylece benzer suçlarda farklı infaz sürelerinin önüne geçilerek eşitlik ilkesi güçlendirilecek. Terörsüz Türkiye süreci kapsamında, düzenlemenin terör suçlularını kapsaması da ihtimaller arasında.
Ayrıca infaz sisteminde tüm suç tiplerine eşit infaz oranı uygulanması gündemde. Dünya örneklerinde yaygın olan ½ infaz modeli (Cezanın yarısının cezaevinde geçirilmesi) öne çıkarken, bazı ağır suçlar için ¾ infaz formülü masada. İyi hâl ve koşullu salıverme kriterlerinin yeniden tanımlanması, denetimli serbestlik uygulamasının sadeleştirilmesi ve topluma kazandırılabilecek hükümlülerin tahliyesinin kolaylaştırılması da değerlendiriliyor.
DÜNYADAKİ ÖRNEKLER
• Norveç – Halden ve Bastøy Modeli: Eğitim ve meslek edindirme odaklı düşük güvenlikli cezaevleri; tekrar suç oranı %20’nin altında.
• Hollanda – Toplum Temelli İnfaz: Elektronik kelepçe, toplum hizmeti ve psikososyal destekle cezaevi nüfusu %40 azaldı.
• Almanya – Aşamalı İnfaz: Cezanın bir kısmı kapalı cezaevinde, kalan kısmı açık cezaevi veya yarı özgürlükle infaz ediliyor.
• Kanada – Restoratif Adalet: Mağdur-fail arabuluculuğu ve zararın telafisi esaslı programlar.
• Belçika – Kısa Süreli Ceza Reformu: Üç aydan kısa hapis cezaları toplum hizmetine çevriliyor; uzun süreli cezaların ise üçte biri cezaevinde infaz ediliyor.
• İngiltere, Finlandiya, İtalya ve Polonya – Yarı İnfaz Modeli: Hapis cezalarının yarısı ceza infaz kurumlarında, kalan yarısı toplum içinde gözetim altında infaz ediliyor.
Antalya Büyükşehir'deki 'rüşvet' soruşturmasında yeni gelişme: Kayyum atandıGündem
TSK'dan 'Kıbrıs' kararı: Mehmetçiklerin sayısı iki katına çıkarılıyorGündem
FETÖ hedef almıştı... Şimdi TSK'nın stratejik görevlerindeler!Gündem
Yıllar sonra ortaya çıktı: Nâzım Hikmet’in çizdiği portre kimin? İşte yanıtı...Gündem