Teknokrasi ve emperyalizm: Yapay zeka devleri ABD/İsrail katliamlarını nasıl besliyor?

Anadolu Ajansının "Teknokrasi ve Teknofaşizm" başlıklı dosya haberinin üçüncü bölümünde, ABD merkezli veri analizi şirketi Palantir'in savunma sanayisindeki rolü ve İsrail ordusuna sunduğu hizmetler mercek altına alındı. Ocak 2024'te İsrail ile stratejik ortaklık kararı alan şirketin teknolojilerinin, Gazze'den İran'a uzanan çatışma sahalarında kullanıldığı belirtiliyor.

SAVUNMA SANAYİSİNİN MERKEZİNDE YER ALIYOR

Palantir, "Gotham", "Yapay Zeka Platformu (AIP)", "Foundry" ve "Skykit" gibi hizmetlerle, farklı veri setlerini entegre ederek istihbarat analizi yapabilen savunma yazılımları sunuyor. ABD ordusuyla 2025'te 10 milyar dolarlık anlaşma imzalayan şirket, Pentagon'un hedef tespitinde yapay zeka kullandığı "Maven" programında ana ortak konumunda. "TITAN" programı kapsamında yeni nesil istihbarat yer istasyonu geliştiren Palantir, "Army Vantage" platformuyla ordunun veri temelli karar alma süreçlerini hızlandırıyor.

İSRAİL İLE STRATEJİK ORTAKLIK

Palantir'in kurucu ortakları Alex Karp ile Peter Thiel, Ocak 2024'te Tel Aviv'de İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ve Savunma Bakanlığı yetkilileriyle görüştü. Şirket, "savaşla ilgili görevlerde" kullanılmak üzere İsrail ordusuna hedef belirleme ve veri analizi odaklı yapay zeka desteği sunacağını açıkladı. Karp, "İsrail'i her şekilde desteklediğimiz için gurur duyuyorum." diyerek işbirliğinin boyutunu gözler önüne serdi.

LÜBNAN, İRAN VE VENEZUELA'DA DA KULLANILDI

Alex Karp'ın hayatını anlatan "Vadideki Filozof" kitabında, İsrail'in 2024'te Lübnan'da Hizbullah'ı hedef alan çağrı cihazı saldırılarında Palantir teknolojilerinden yararlandığı aktarıldı. Washington Post'un haberine göre Pentagon, İran'a yönelik saldırıları planlarken Anthropic'in Claude modeli ile entegreli Maven sistemini kullandı. Sistem Venezuela Devlet Başkanı Maduro'ya yönelik operasyonda da yer aldı.

'YAPAY ZEKAYI SİLAH HALİNE GETİRİYOR'

Microsoft'un 50. yılı etkinliğinde şirketin İsrail ile işbirliğini protesto ettikten sonra işten çıkarılan yazılım mühendisi Ibtihal Abousaad, AA'ya konuştu. Abousaad, "Palantir, temelde yapay zekayı silah haline getiriyor ve veri analizini de ölümcül kararlar almak için kullanıyor." dedi. Şirketin Gazze'de sosyal medya verilerine erişimi sağladığını belirten Abousaad, toplanan verilerin insansız hava araçlarıyla entegre edilerek hedef belirlemede kullanıldığını söyledi. "Palantir'in Pentagon'a sunduğu hizmetler, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik son saldırılarında kullanıldı. Daha önce Lübnan'da çağrı cihazı kullanılarak gerçekleştirilen saldırılarda da Palantir teknolojileri kullanıldı." diyen Abousaad, "Bu sistemlere yazılım demeye bile tereddüt ediyorum, çünkü bunlar açıkça gözetim, savaş ve öldürme amacıyla tasarlanmış." ifadelerini kullandı.

SİVİL VE ASKERİ ARAÇLAR ARASINDAKİ SINIR BULANIKLAŞIYOR

SIPRI'den yapay zeka yönetişim uzmanı Laura Bruun, yapay zekanın savaşın doğasını hız ve ölçek açısından değiştirdiğini, bunun özellikle hedef belirleme süreçlerinde belirginleştiğini söyledi. Palantir gibi şirketlerin devletlere sunduğu hizmetlerin sivil ve askeri araçlar arasındaki sınırı bulanıklaştırdığını belirten Bruun, çatışma alanlarında yapay zeka kullanımının daha fazla hata ve risk ihtimalini artırabileceği uyarısında bulundu. Bruun, "Bir devletin yapay zekayı yasal ve sorumlu bir şekilde kullanması konusunda pratikte ne yapması gerektiği hala tam olarak belirlenmiş değil." değerlendirmesini yaptı.