Tekstilde kriz derinleşiyor! 'Vatandaş iki sezon daha uygun giyinebilecek'

Tekstil ve hazır giyim sektöründe maliyet baskısı büyüyor. Ankara Giyim Sanayicileri Derneği Başkanı Hayati Akbaba, 2 Eylül’de yapılacak Ankara Uluslararası Hazır Giyim ve Moda Fuarı’nın hazırlıkları ile ilgili toplantıda, Aydınlık’a dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Sektörde ciddi bir kriz yaşandığını söyleyen Akbaba, özellikle ihracata dayalı çalışan firmaların büyük daralma yaşadığını belirtirken, iç piyasada artan rekabet nedeniyle vatandaşların “iki sezon daha uygun giyinebileceğini” kaydetti. Türkiye’nin artık düşük katma değerli ürünlerde Mısır, Bangladeş ve Uzak Doğu ile yarışamadığını vurgulayan Akbaba, “Standart, herkesin ürettiği ürünlerde rekabet edecek durumda değiliz.” diye konuştu.

‘ANKARA KRİZDEN EN AZ ETKİLENEN ŞEHİR’

Hazır giyim sektöründe Türkiye genelinde ciddi sorunlar bulunduğunu aktaran Akbaba, Ankara’nın ise diğer illere göre daha dayanıklı bir yapıya sahip olduğunu anlattı. Ankara’daki firmaların ağırlıklı olarak iç piyasa odaklı çalıştığını belirten Akbaba, “Bu problemden en az etkilenen şehir hangi şehir derseniz Ankara.” görüşünü paylaştı.

İstanbul merkezli ihracatçı yapının dış pazarlara bağımlı olduğunu vurgulayan Akbaba, Ankara’daki firmaların ise markalaşma ve perakende ağı sayesinde daha dengeli ilerlediğini dile getirdi. “Ankara’nın iç dinamikleri tamamen iç piyasa dinamiklerine uygun.” diyen Akbaba, kentte fason üretimin de oldukça sınırlı olduğunu kaydetti.

ÇALIŞAN SAYISI BİN 200’DEN 400’E DÜŞTÜ

Tekstil sektöründeki daralmayı yerinde gözlemlediklerini ifade eden Akbaba, Diyarbakır’daki büyük ihracatçı fabrikalardan örnek verdi. Çok sayıda fabrikanın kapasite küçülttüğünü anlatan Akbaba, “‘Üç ay öncesine kadar bin 200 kişi çalıştırıyorduk, şimdi 400 kişiyle iş yapıyoruz’ diyorlar.” sözleriyle tabloyu özetledi.

Türkiye’de işçilik maliyetlerinin bin doların üzerine çıktığını belirten Akbaba, rakip ülkelerde bu seviyenin 200 dolar civarında olduğunu aktardı. “Bangladeş’te öyle, Mısır’da öyle, Uzak Doğu’da öyle.” diyen Akbaba, düşük maliyetli standart üretimde Türkiye’nin rekabet gücünü kaybettiğini vurguladı.

‘NİŞ VE KATMA DEĞERLİ ÜRÜNE YÖNELMEMİZ LAZIM’

Sektörün yön değiştirmesi gerektiğini kaydeden Akbaba, çözümün yüksek katma değerli üretimde olduğunu ifade etti. “Niş dediğimiz daha katma değerli, daha modern, her ülkede yapılmayan işler.” değerlendirmesinde bulunan Akbaba, Ankara’nın özellikle kadın giyiminde bu alanda öne çıktığını anlattı.

Akbaba, “Devletin de bizim de artık daha katma değerli ürünlere yönelmemiz lazım.” çağrısında bulundu.

Sektördeki en büyük problemlerden birinin finansman olduğunu belirten Akbaba, piyasada tahsilat krizinin yaşandığını söyledi. “Ürünü satıyoruz ama nakit satmıyoruz. Hep evrakla satıyoruz.” diyen Akbaba, çek ve vadeli sistemin firmaları zorladığını anlattı.

Çekle ticaretin sektörün geleneksel yapısının bir parçası olduğunu belirten Akbaba, esas riskin protestolu çekler olduğuna dikkat çekti. “En kötüsü çeklerin geri dönmesi. Protesto oldu, ödenmedi; problem orada başlıyor.” ifadelerine yer verdi.

‘YÜKSEK FAİZLİ KREDİYE ERİŞEMEMEK DAHA HAYIRLI’

Kredi maliyetlerinin de üreticiyi çıkmaza sürüklediğini belirten Akbaba, tabloyu şöyle anlattı: “Krediye erişseniz bile maliyeti çok yüksek. Bazen bana ‘kredi alamıyorum’ diyorlar, ben de ‘belki daha hayırlıdır’ diyorum.”

İhracat pazarındaki küçülme nedeniyle birçok üreticinin iç piyasaya yöneldiğini belirten Akbaba, bunun da piyasada ciddi rekabet oluşturduğunu söyledi. Arz fazlasının fiyatları baskıladığını belirten Akbaba, “Tüketici bir iki dönem daha uygun giyinecek.” değerlendirmesini yaptı.

Akbaba’ya göre firmalar arasındaki yoğun rekabet nedeniyle fiyatlarda büyük artış yaşanmıyor. “Talep sabit ama arz arttı. Bu da fiyatların yükselmesini engelliyor.”

‘TEKSTİL TÜRKİYE’NİN LOKOMOTİFİ’

Tekstil ve hazır giyim sektörünün hâlâ Türkiye ekonomisinin temel alanlarından biri olduğunu vurgulayan Akbaba, devletin sektöre daha güçlü destek vermesi gerektiğini söyledi. “Yüzde 80’e yakın kadın istihdamının olduğu bir sektörden bahsediyoruz.” diyen Akbaba, tekstilin sosyal açıdan da kritik önemde olduğunu kaydetti.

‘YÜZDE 13 İSTİHDAM KAYBI YAŞANDI’

Sektörde son dönemde yaklaşık yüzde 13’lük istihdam kaybı yaşandığını duyduğunu belirten Akbaba, ihracatçıların rekabet gücünü koruyabilmesi için yeni destek mekanizmalarının devreye alınmasını istedi.

‘DEVLET POZİTİF AYRIMCILIK YAPMALI’

Çözüm önerilerini de sıralayan Akbaba, sigorta prim desteği, personel desteği, düşük faizli kredi, lojistik ve kargo sübvansiyonu çağrısı yaptı. İhracatçılar için özel kur politikası uygulanabileceğini belirten Akbaba, “İhracat yapan firmalara pozitif ayrımcılık yapılması lazım.” dedi.

Mevcut kur politikasının ihracatçıyı zorladığını savunan Akbaba, “İhracat yapıyorsan sana farklı kur uygulanmalı. Devlet en az 10 puanlık kredi desteği sağlamalı.” çağrısında bulundu.