İran petrolüne ABD yaptırımları Trump-Xi görüşmesi öncesi gerginliği tırmandırıyor

ABD’nin İran petrolü nedeniyle Çinli şirketlere yaptırım kararı, Trump-Xi görüşmesi öncesi tansiyonu yükseltti. Trump’ın Pekin'e İran’a şartlarını kabul ettirerek gitme hayali Tahran'ın yanıtı sonrası suya düşerken, İngiliz basını ABD Başkanı'nın Çin'deki İran ajandasını açıkladı.

Yayınlanma: 11 Mayıs 2026, 13:40 Güncellenme: 11 Mayıs 2026, 16:45

Haber tercihinizi Google değil, siz yapın! Tıklayın, Aydınlık'ı takip edin

Trump-Xi Görüşmesi Öncesi İran Dosyası Gerginliği Tırmandırıyor — Trump ile Xi

A⁺ A^-

Pekin, Washington’un İran’ın askeri operasyonlarını desteklediğini iddia ettiği Çin merkezli üç şirkete yönelik ABD yaptırımlarına şiddetle karşı çıktı. Çin, 13-15 Mayıs'ta yapılacak görüşmeler öncesinde bu kısıtlamaları yasadışı ve tek taraflı olarak nitelendirdi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

“Çinli şirketlerin işlerini yasa ve yönetmeliklere uygun şekilde yürütmelerini her zaman şart koştuk ve Çinli şirketlerin meşru hak ve çıkarlarını kararlılıkla koruyacağız. Acil öncelik, savaşı diğer ülkeleri kötü niyetle ilişkilendirmek ve karalamak için kullanmak yerine, her ne pahasına olursa olsun çatışmaların yeniden alevlenmesini önlemektir.”

Pekin yaklaşık on gün önce İran petrolüne uygulanan ABD yaptırımlarının dikkate alınmaması için Çin rafinelerine talimat vermişti.

PEKİN'E 'MUZAFFER' GİTMEK İSTİYORDU

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Amerikalı mevkidaşı Donald Trump'ı bu gergin ortamda ağırlayacak. Trump, görüşmeden önce İran ile istediği tipte bir anlaşmaya vararak Xi'nin karşısına başı dik çıkmayı hayal ediyordu. Ancak ABD Başkanı, Tahran'ın Washington'un 14 maddelik önerisine verdiği yanıtı beğenmedi ve reddetti.

'DAHA FAZLA İSTİKRAR BEKLİYORUZ'

Bakanlık Sözcüsü Guo, iki lider arasındaki görüşmeye de değinerek şunları kaydetti:

"Çin, birbirine bağlı ve istikrarsız bir dünyada işbirliğini geliştirmek, farklılıkları yönetmek ve daha büyük bir istikrar sağlamak amacıyla, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlara duyulan özen ruhu içinde, ABD ile eşit şartlarda çalışmayı amaçlamaktadır."

İNGİLTERE BASININA GÖRE TRUMP'IN AJANDASI

İngiliz gazetesi The Telegraph'a göre Trump'ın, Xi’ye “İran’ı silahlandırmayı durdur” çağrısı yapması bekleniyor. ABD Başkanı'nın savaş sonrası süreçte İran'ın Çin donanımıyla olası yeniden silahlanma girişimlerini de masaya getirebileceği belirtiliyor. Ancak kaynaklar, Trump’ın Çin işbirliği karşılığında ne önereceğinin bilinmediğini söyledi.

The Telegraph'a göre ABD istihbaratı, Pekin’in hava savunma sistemlerini üçüncü ülkeler üzerinden İran’a göndermeyi değerlendirdiğini düşünüyor.

Trump yönetimi, İran’a doğrudan askerî destek veren ülkelere yüzde 50 gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulunmuştu. Bir kaynak, Washington’un İran’ın yeniden silahlandırılmasının tamamen kesilmesini istediğini söyledi.

Aynı kaynak, İran petrol arzının tamamen durdurulmasını isteyen güçlü bir grubun da bulunduğunu belirtti. Haberde, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasını yumuşatmasının olası taviz seçeneklerinden biri olabileceği ifade edildi.

Trump’ın ayrıca Xi’yi İran petrolü yerine ABD petrolü satın almaya teşvik etmeye çalışacağı da iddialar arasında.

Çin ABD İran Xi Jinping Donald Trump