Türkiye’de 81 İlde karantina başladı! Şap hastalığı nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir?
Şap hastalığı nedeniyle Türkiye genelinde karantina uygulamaları başlatıldı. Peki şap hastalığı nedir, hayvanlara nasıl bulaşır ve hangi belirtilerle ortaya çıkar? İşte merak edilenler…
Berfu Bayav
Editor
Tarım ve hayvancılığı tehdit eden en bulaşıcı hastalıklardan biri olan şap virüsü yeniden gündemde. Türkiye genelinde 81 ilde karantina kararlarının alınmasına neden olan bu hastalık, çift tırnaklı hayvanlar arasında hızla yayılabiliyor. Özellikle sığır, koyun ve keçi gibi hayvanlarda et ve süt üretiminde ciddi kayıplara yol açan şap, erken önlem alınmadığında büyük ekonomik zararlara neden oluyor.
ŞAP HASTALIĞI NEDİR?
Tıp dilinde “Foot and Mouth Disease (FMD)” olarak bilinen şap hastalığı, özellikle sığır, manda, koyun, keçi ve domuz gibi çift tırnaklı hayvanları etkileyen viral bir enfeksiyondur. Son derece bulaşıcı olan bu hastalık, hayvanların hem genel sağlığını bozar hem de et ve süt veriminde düşüş yaratır. Ağır vakalarda ise tırnak kaybı, ağız içi yaralar, hatta buzağı ve kuzu ölümleri gibi sonuçlar görülebilir.
ŞAP HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?
Şap virüsü başlıca üç yolla yayılır:
1. Doğrudan temas: Enfekte hayvanlarla temas eden sağlıklı hayvanlara virüs bulaşabilir.
2. Hava yoluyla yayılma: Virüs, rüzgar yoluyla kilometrelerce uzaklığa taşınabilir.
3. Dolaylı temas: İnsan eliyle, ayakkabı, giysi, taşıma araçları, yem, su veya enfekte malzemelerle yayılabilir. Ayrıca kedi, köpek, kuş gibi taşıyıcı olmayan hayvanlar da virüsü bulaştırabilir.
ŞAP HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Şap hastalığına yakalanan hayvanlarda şu belirtiler görülebilir:
- Yüksek ateş
- Halsizlik ve durgunluk
- Titreme
- Ağızda aşırı salya ve köpüklenme
- Dil, dudak ve diş etlerinde yaralar
- Ayakta lezyonlar ve topallama
- Özellikle sığırlarda bu belirtiler çok daha şiddetli hissedilirken, koyun ve keçilerde daha hafif geçebilir ancak bu hayvanlar virüs taşıyıcısı olabilir.
ŞAP HASTALIĞINA KARŞI ALINABİLECEK ÖNLEMLER NELERDİR?
En etkili önlem, hayvanların düzenli aşılanmasıdır. Aşılama, özellikle salgın başlamadan önce yapıldığında virüsün yayılmasını büyük ölçüde engeller. Bunun yanında:
- Ahır ve barınakların düzenli dezenfekte edilmesi
- Yeni gelen hayvanların karantinaya alınması
- Salgın tespit edilen bölgelerde hayvan hareketlerinin kısıtlanması
- Enfekte bölgelerde ziyaretçi girişinin sınırlandırılması önemli koruyucu tedbirler arasında yer alır.
NEDEN BU KADAR CİDDİ?
Şap hastalığı; hayvan sağlığı kadar tarımsal ekonomi üzerinde de yıkıcı etkilere sahiptir. Toplu hayvan ölümleri, ürün kaybı ve ihracat yasakları gibi sonuçlar, sadece yetiştiricileri değil, gıda zincirinin tamamını etkileyebilir. Bu nedenle hastalık görülen bölgelerde karantina uygulamaları ve hayvan hareketliliğine yönelik yasaklar hızla hayata geçirilmektedir.
