Bayraktar: Türkiye küçük modüler reaktör teknolojisini kaçırmamalı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu’da bakanlığının standını ziyaret ederek çalışmaları inceledi. Yarışmaya katılan öğrencilerle sohbet eden ve projeleri hakkında bilgi alan Bayraktar, Türkiye’nin enerji ihtiyacının arttığını, bu ihtiyacın karşılanmasında nükleerin de yer alacağını söyledi.

Türkiye’nin enerji bağımsızlığı için çalıştıklarını belirten Bayraktar, enerji ihtiyacındaki artışın yanı sıra dışa bağımlılık ve iklim hedeflerinin de gündemde olduğunu ifade etti. Bayraktar, “Türkiye, COP31 Antalya'ya doğru artık bayağı yaklaşmışken gündeminde 3 tane konu var bizim enerji açısından. İşin özünde tabii enerji bağımsızlığı için çalışıyoruz ama Türkiye'nin enerji ihtiyacı her geçen gün artıyor. Türkiye'nin maalesef enerjide bir dışa bağımlılık problemi var ve işte COP31 Antalya'ya doğru giderken Türkiye'nin iklim hedefleri de var aynı zamanda. Yani biz enerjimizi aynı zamanda temiz şekilde karşılamak istiyoruz” dedi.

ELEKTRİK TALEBİ ARTACAK

Elektrik ihtiyacının yalnızca nüfus artışı ve ekonomik büyümeyle yükselmeyeceğini belirten Bayraktar; yapay zeka, elektrikli araçlar, soğutma ve ileride su arıtma ihtiyacının da talebi artıracağını kaydetti. Bakan Bayraktar, “Böyle elektrikleşen bir dünyada bizim daha çok enerjiye ihtiyacımız var. İşte onu yenilenebilir enerji kaynakları olsun, kendi petrol, doğal gazımızı arayarak, enerjimizi verimli kullanarak ama mutlaka nükleeri bu işin içerisine katarak çözebileceğiz” diye konuştu.

Türkiye’nin 2050 yılı için 20 bin megavatlık nükleer kurulu güç hedefi olduğunu aktaran Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde 4 reaktörün yapımının sürdüğünü bildirdi. İlk reaktörden önümüzdeki birkaç ay içerisinde ilk elektriği üretmeyi hedeflediklerini söyleyen Bayraktar, Sinop’ta ve Trakya’da da santral kurmayı planladıklarını belirtti. Nükleer alanda yeni bir dönemin başladığını ifade eden Bayraktar, küçük modüler reaktörleri bu dönemin önemli başlıkları arasında gösterdi.

SMR ÇALIŞMALARI VE YARIŞMA

Bu yıl üçüncüsü düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Yarışması’na 192 takım katıldı. Yarışmacıların projelerini incelediğini belirten Bayraktar, “Hakikaten birbirinden değerli, böyle çok ilginç ve çok güzel hazırlanmış projeler gördük. İstiyoruz ki Türkiye Küçük Modüler Reaktör devrimini, çağını kaçırmasın ve burada daha başından itibaren bu işte teknolojiye sahip, teknolojiyi üreten ve inşallah ileride bunu ihraç eden bir ülke haline gelsin. O 20 bin megavatlık hedefteki kuracağımız Küçük modüler reaktörleri kendi teknolojilerimizle, kendi insanımızla kuralım” dedi.

Nükleer alanda ilerlemek için siyasi irade ve yetişmiş insan kaynağının önemine dikkat çeken Bayraktar, gençlerin bu alana yönelmesinin önem taşıdığını söyledi. Geçmişte nükleer alanda eğitim alan kişilerin santral göremeden emekli olduğu dönemler yaşandığını, bugün ise gençlerin bu alanın gelecekte büyüyeceğini görerek nükleere yöneldiğini ifade etti. Akkuyu için yüzlerce öğrencinin Rusya’ya gönderildiğini belirten Bayraktar, yüksek lisans ve doktora çalışmaları için Çin, ABD ve Rusya dahil farklı ülkelere de öğrenci gönderildiğini kaydetti.

BURS VE YASAL DÜZENLEME

Bayraktar, TENMAK’ın bu yıl başlattığı burs programı kapsamında 2025 ve 2026 yıllarında YKS’ye giren, Türkiye genelinde ilk 100 bine giren 500 öğrenciye aylık 13 bin 750 lira burs verildiğini açıkladı. Bursun öğrencilerin tüm öğrenim hayatları boyunca devam edeceğini belirten Bayraktar, öğrencilere mentor atanacağını ve araştırma programlarına dahil edileceklerini söyledi.

Küçük modüler reaktörlerle ilgili yasal düzenleme hazırlığının sürdüğünü belirten Bayraktar, “Bir Küçük Modüler Reaktör Kanunu, çerçeve kanunu hazırlıyoruz şu anda. Bu taslak hazır. Herhalde bütçeden önce olmaz ama bütçe sonrasında Meclisimizin gündemine getirmeyi hedefliyoruz, yani bu yasama yılında” dedi. Düzenlemenin SMR’ların finansmanı, nükleer güvenlik ve ilgili altyapı için çerçeve oluşturacağını ve çalışmaları kolaylaştıracağını ifade etti.

Bayraktar, Çekmece Nükleer Araştırma Reaktörü’nün uzun bir aradan sonra yeniden devreye girmesinin de önemli olduğunu söyledi. Nükleer teknolojilerin enerji üretiminin yanı sıra nükleer tıp, tarım ve malzeme bilimi gibi alanlarda da kullanılacağını belirtti.